Καθώς πλησιάζουν οι εκλογές στις ΗΠΑ, η ήττα του ούγγρου πρωθυπουργού αποτελεί υπενθύμιση ότι η ιστορία δεν βαδίζει αδιάκοπα προς την απολυταρχία. Η εκλογική ήττα του Βίκτορ Ορμπαν ήταν χαστούκι στο πρόσωπο του Ντόναλντ Τραμπ και του Τζέι Ντι Βανς, οι οποίοι είχαν υποστηρίξει με ενθουσιασμό τον πιο απολυταρχικό ηγέτη της Ευρώπης, αλλά αποδείχθηκαν ανίκανοι να τον σώσουν. Η απόρριψη του Ορμπαν από τους ούγγρους ψηφοφόρους στις 12 Απριλίου κρύβει σημαντικά μαθήματα και για τους Αμερικανούς που ελπίζουν να αντισταθούν στις απολυταρχικές τάσεις του Τραμπ. Καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, ακολουθούν μερικά συμπεράσματα:
1. Προτεραιότητα στην ενότητα της αντιπολίτευσης. Ο Ορμπαν ηττήθηκε από έναν ευρύ συνασπισμό με επικεφαλής τον Πέτερ Μαγιάρ υπό τη σημαία του νέου κόμματός του Tisza. Ούγγροι από όλο το πολιτικό φάσμα ένωσαν τα χέρια τους στον κοινό στόχο της ήττας του Ορμπαν. Για αυτούς, η συζήτηση μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς ωχριά σε σημασία σε σύγκριση με την ανάγκη να λυτρωθεί η δημοκρατία της Ουγγαρίας.
2. Αγώνας από το Κέντρο. Χωρίς να είναι προοδευτικός, ο Μαγιάρ προέρχεται από την Κεντροδεξιά, με συντηρητικές απόψεις για πολλά θέματα. Επί δύο δεκαετίες, ήταν μέλος του κόμματος Fidesz του Ορμπαν πριν αποχωρήσει και φτιάξει το Tisza, ένα κεντρώο κόμμα – η προσπάθειά του στέφθηκε με επιτυχία.
3. Η οικονομία έχει σημασία. Οπως πολλοί αυταρχικοί ηγέτες, ο Ορμπαν επιτέθηκε εναντίον των πάντων: κατά των μεταναστών, των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, της Ευρωπαϊκής Ενωσης, της Ουκρανίας. Ωστόσο, οι Ούγγροι νοιάζονταν για οικονομικά θέματα – την ενδημική διαφθορά του Fidesz, την αναιμική οικονομία της Ουγγαρίας, την άθλια κατάσταση των υποδομών και των δημόσιων υπηρεσιών. Αυτά τα ζητήματα που απασχολούσαν τους ψηφοφόρους είχαν μεγαλύτερη απήχηση – οι Δημοκρατικοί θα πρέπει να κάνουν το ίδιο.
4. Ο διχασμός μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ. Ο Ορμπαν διατήρησε την εξουσία του επί 16 χρόνια διχάζοντας την κοινωνία. Παρουσίασε τους αντιπάλους του ως εργαλεία των Βρυξελλών ή του Κιέβου. Ωστόσο, αν η επιλογή είναι δυαδική και το κυβερνών κόμμα θεωρείται όλο και πιο διεφθαρμένο και ιδιοτελές, η υιοθέτηση της εναλλακτικής γίνεται πιο ελκυστική.
5. Ο Ορμπαν έπεσε θύμα της δικής του επιτυχίας. Οπως και ο Τραμπ, είχε κυριαρχήσει στην κυβέρνηση για τόσο καιρό που δεν είχε κανέναν να κατηγορήσει για τις αποτυχίες της. Η χρήση του αποδιοπομπαίου τράγου έπαψε να πείθει.
6. Το εγχειρίδιο του αυταρχικού ηγέτη δεν εγγυάται την επιτυχία. Περιορίζοντας τις ανεξάρτητες φωνές ένας αυταρχικός ηγέτης δημιουργεί περιβάλλον στο οποίο κυριαρχεί το μήνυμά του. Ωστόσο, ο Μαγιάρ το ξεπέρασε μέσω μιας έντονης προσωπικής εκστρατείας και της αποτελεσματικής χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Κάτι παρόμοιο πρέπει να γίνει και στις ΗΠΑ.
7. Οι κόλακες δίνουν κακές συμβουλές. Συνέπεια της καταστολής των διαφωνούντων ήταν πως ο Ορμπαν ζούσε σε ένα πλαίσιο γεμάτο κόλακες. Δεν υπήρχε όριο στη διαφθορά, που τελικά ήταν και ο λόγος της πτώσης του. Ο Τραμπ είναι επιρρεπής στις ίδιες τάσεις και οι Ρεπουμπλικανοί έχουν σε μεγάλο βαθμό αποφύγει να τον αμφισβητήσουν. Οι Δημοκρατικοί θα πρέπει να τονίσουν τη συνενοχή τους.
8. Η αυταρχικότητα είναι αναστρέψιμη. Ισως το πιο σημαντικό μάθημα είναι ότι η ιστορία δεν βαδίζει αδιάκοπα προς την αυταρχικότητα. Ακόμα και ο Ορμπαν έπρεπε να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα και να παραδεχθεί την ήττα του. Υπάρχει μια τάση αυτές τις μέρες να απελπιζόμαστε για τη δημοκρατία, αλλά πολλοί λαοί απορρίπτουν τον αυταρχισμό, όπως οι Ούγγροι. Ο Τραμπ και ο Βανς δεν είναι οι μόνοι που είδαν τον εαυτό τους στον Ορμπαν. Πολλοί Αμερικανοί βλέπουν επίσης ομοιότητες. Αυτό θα πρέπει να προκαλέσει ανατριχίλα στους Ρεπουμπλικανούς καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Ο Κένεθ Ροθ είναι επισκέπτης καθηγητής στη Σχολή Δημοσίων και Διεθνών Υποθέσεων του Πρίνστον
