Η είδηση ότι το τουρκικό υπουργείο Εσωτερικών ενέκρινε τη διεξαγωγή ανακρίσεως κατά του δημάρχου της Αγκύρας Μανσούρ Γιαβάς για τη διερεύνηση κατηγοριών διασπαθίσεως δημοσίων πόρων δεν εξέπληξε όσους παρακολουθούσαν τις εξελίξεις στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο της Τουρκίας. Είχαν προηγηθεί οι συλλήψεις και παύσεις δημάρχων υποστηριζομένων από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (Cumhuriyet Halk Partisi – CHP) στην Προύσα και το Ουσάκ. Στην περίπτωση μάλιστα της Προύσης ο κυβερνητικός συνασπισμός κατόρθωσε να θέσει υπό τον έλεγχό του τον δήμο, καθώς η εκλογή του διαδόχου δημάρχου έγινε από το δημοτικό συμβούλιο στο οποίο ο κυβερνητικός συνασπισμός διέθετε την πλειοψηφία. Οι ειδήσεις επιβεβαιώνουν την ύπαρξη ενός μοτίβου πιέσεων διλημματικού χαρακτήρος προς τους αντιπολιτευομένους δημάρχους. Είτε αντιμετωπίζουν διώξεις για υπαρκτή ή μη διαφθορά, παυόμενοι από τα καθήκοντά τους και προφυλακιζόμενοι για άγνωστο χρονικό διάστημα. Είτε αυτομολούν στο κυβερνών κόμμα, απαλλασσόμενοι των δικαστικών περιπετειών και προσφέροντες στον κυβερνητικό συνασπισμό δήμους που είχαν βάσει των δημοτικών εκλογών της 31ης Μαρτίου 2024.
Πού διακρίνεται η περίπτωση του Μανσούρ Γιαβάς; Ο δήμαρχος της Αγκύρας παραμένει ένας από τους δύο δημοφιλεστέρους πολιτικούς της αντιπολιτεύσεως και ο πιθανότερος αυτή τη στιγμή υποψήφιος της αντιπολιτεύσεως κατά τις επόμενες προεδρικές εκλογές, αν υποθέσει κανείς ότι αυτές θα λάβουν χώρα πριν λάβουν τέλος οι δικαστικές περιπέτειες του προφυλακισμένου Ιμάμογλου. Ο κ. Γιαβάς προηγείται του προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε όλες τις δημοσκοπήσεις ως προς τις επόμενες προεδρικές εκλογές. Πιθανή δίωξη και καταδίκη σε στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων, ωστόσο, θα καταστήσει την υποψηφιότητά του αδύνατη, όπως έγινε και με την περίπτωση Ιμάμογλου, και θα φέρει την αντιπολίτευση σε δυσχερή θέση. Πολλοί εικάζουν ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός διά του αποκλεισμού των ισχυρών υποψηφίων της αντιπολιτεύσεως προωθεί την υποψηφιότητα του προέδρου του CHP Οζγκιούρ Οζέλ, καθώς θεωρείται ως ο ευκολότερος των πιθανών αντιπάλων.
Η κατηγορία που βαραίνει τον κ. Γιαβάς, ότι χρησιμοποίησε δημοτικά οχήματα για τη διοργάνωση πολιτικής ομιλίας στην επαρχία του Καραμπούκ βορείως της Αγκύρας στα πλαίσια της προεκλογικής εκστρατείας για τις προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2023, φέρει αναπόφευκτα στη μνήμη την ευρεία χρήση δημοσίων πόρων από τον κυβερνητικό συνασπισμό της Τουρκίας σε όλες τις πρόσφατες προεκλογικές αναμετρήσεις, όπως και τις εμπεριστατωμένες καταγγελίες διαφθοράς κατά του προηγουμένου δημάρχου Αγκύρας Μελίχ Γκιοκτσέκ, οι οποίες ουδέποτε απασχόλησαν τις δικαστικές Αρχές.
Η εμπιστοσύνη της κοινής γνώμης στη δικαστική εξουσία βρίσκεται ήδη και όχι αδίκως σε ιστορικά χαμηλά. Αν και ο δήμαρχος Αγκύρας αρνείται την κατηγορία, είναι σαφές ότι η πρωτοβουλία των δικαστικών Αρχών είναι πολιτικού χαρακτήρος. Σφίγγοντας τον κλοιό εναντίον του κόμματος της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως, ο κυβερνητικός συνασπισμός περιορίζει τα όρια ασκήσεως δημοκρατικής πολιτικής στην Τουρκία και φαίνεται ότι μπορεί να υπολογίζει στην ανοχή τουλάχιστον του φιλοκουρδικού πολιτικού κινήματος. Εν μέσω μιας πολύ αρνητικής διεθνούς συγκυρίας η τουρκική αξιωματική αντιπολίτευση καλείται να κινητοποιήσει την κοινωνία των πολιτών, ώστε να ανασχεθεί η περαιτέρω μετάλλαξη του τουρκικού πολιτεύματος.
Ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επικεφαλής του Προγράμματος Τουρκίας του ΕΛΙΑΜΕΠ
