Μπορεί οι όγκοι των πωλήσεων στα σουπερμάρκετ να παρουσιάζουν μέχρι τώρα σημάδια ανθεκτικότητας, ωστόσο οι παρενέργειες από την κρίση στη Μέση Ανατολή εξαιτίας της διατάραξης της εφοδιαστικής αλυσίδας και των τιμών της ενέργειας έχουν ήδη επηρεάσει την ψυχολογία του καταναλωτικού κοινού, που ζει με τον φόβο πιθανών ανατιμήσεων το επόμενο διάστημα.
Η κυβέρνηση έσπευσε να πάρει μέτρα δημιουργώντας, με την επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε 61 κατηγορίες βασικών ειδών, ένα ανάχωμα σε ενδεχόμενες ανατιμήσεις, ωστόσο το ιδιαίτερα ασταθές περιβάλλον που έχει δημιουργηθεί κάνει τις επιχειρήσεις να μην μπορούν να προχωρήσουν σε καμία μακροπρόθεσμη πρόβλεψη και μαζί τους και τους καταναλωτές.
Την εικόνα αυτή έδωσαν τα στελέχη του κλάδου του λιανεμπορίου τροφίμων στο πλαίσιο της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης του Ινστιτούτου Πωλήσεων Ελλάδας (ECR Hellas). «Ζούμε σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας. Δεν μπορούμε να εφησυχάσουμε, γιατί δεν γνωρίζουμε τι θα φέρουν οι εξελίξεις στον πληθωρισμό και στα επιτόκια» ανέφερε ο πρόεδρος του ECR Hellas Θοδωρής Γεροστεργιούδης.
Η αξία πωλήσεων
Το 2025 η αξία πωλήσεων στα σουπερμάρκετ αυξήθηκε κατά 5,7% σκαρφαλώνοντας στα 19,323 δισ. ευρώ από 18,288 δισ. ευρώ ένα χρόνο πριν. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον μάλιστα παρουσιάζει το γεγονός ότι η ανάπτυξη της αγοράς προήλθε κυρίως από την αύξηση των όγκων και όχι από τις τιμές. Παράλληλα, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας συνέχισαν την ανοδική τους πορεία με ανάπτυξη 6,1%, αυξάνοντας οριακά το μερίδιό τους από 24,3% στο 24,4%. Ωστόσο, παρά τη θετική πορεία της αγοράς, η καταναλωτική ψυχολογία των Ελλήνων δεν εμπνέει αισιοδοξία αφού πάνω από ένας στους δύο Ελληνες δηλώνουν ότι βρίσκονται σε δυσμενέστερη οικονομική κατάσταση σε σχέση με πέρυσι, ενώ εξαιρετικά μικρό, μόλις 3%, είναι το ποσοστό όσων μπορούν να ξοδεύουν ελεύθερα, και πάνω από έξι στους δέκα λένε ότι διαθέτουν εισόδημα μόνο για αγορές βασικών καταναλωτικών αγαθών.
Την εικόνα αυτή καθορίζει η σωρευτική επιβάρυνση των τιμών τα προηγούμενα έτη, καθώς η μέση πληθωριστική επίδραση στην Ελλάδα την περίοδο 2004-2025 έφτασε στο 48,8%.
Τι δείχνει έρευνα
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας της Circana «Καταναλωτικές τάσεις στην Ελλάδα: Οικονομική πίεση, νέες συνήθειες, νέες ευκαιρίες», μόλις 20% των καταναλωτών αισθάνονται οικονομικά ασφαλείς, ενώ περίπου το 25% δηλώνει ότι δυσκολεύεται να καλύψει τις μηνιαίες υποχρεώσεις του. Η οικονομική πίεση οδηγεί σε πιο προσεκτικές αγοραστικές επιλογές, ακόμα και σε παύση αγορών συγκεκριμένων προϊόντων.
Αν και σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της Ενωσης Σουπερμάρκετ Ελλάδας, Απόστολο Πεταλά, τα σουπερμάρκετ δεν έχουν δεχτεί από τους προμηθευτές και δεν έχουν προχωρήσει σε ανατιμήσεις λόγω της αναταραχής στη Μέση Ανατολή και της εκτίναξης του πετρελαίου, την έντονη ανησυχία των καταναλωτών ενισχύουν τα τελευταία στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής με τον γενικό Δείκτη Τιμών να καταγράφει άνοδο κατά 2,7% τον Φεβρουάριο στην Ελλάδα σε ετήσια βάση, έναντι ανόδου 2,5% τον Ιανουάριο. Τα στοιχεία καταγράφουν επιτάχυνση του ρυθμού ανόδου τιμών και μάλιστα πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Τον Φεβρουάριο σημαντικές ήταν οι αυξήσεις στο μοσχαρίσιο κρέας (αύξηση σε ετήσια βάση 25,6%), το αρνί και το κατσίκι (12,1%) και τα φρούτα (13,5%), σοκολάτες (16,7%) και καφέ (15%).
Την αυξημένη αβεβαιότητα λόγω της κατάστασης στη Μέση Ανατολή υπογράμμισε και ο Retail Vertical Leader για το Mediterranean cluster της NielsenIQ, Αλέξανδρος Φλώρος, λέγοντας ότι «ίσως το αισιόδοξο σενάριο για το 2026 να είναι μια πληθωριστική κρίση όπως εκείνη του 2022, σύμφωνα με την οποία οι τιμές μεν ανέβηκαν, όμως ο όγκος πωλήσεων στα σουπερμάρκετ παρέμεινε ο ίδιος». Είναι μάλιστα ενδεικτικό ότι για τους πρώτους δύο μήνες του 2026 και πριν από την κρίση στη Μέση Ανατολή, ο συνολικός τζίρος του οργανωμένου λιανεμπορίου παρουσίασε αύξηση κατά 6,1%, με την αγορά των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών προϊόντων να εμφανίζουν χαμηλότερη δυναμική από την αρχή του έτους, στο 4,9%, έναντι 8,3% την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
