Στο οργουελικό «Alitheia Forum» το αφήγημα ήταν εξαρχής προδιαγεγραμμένο για το «τέρας» των fake news και της διαδικτυακής ανωνυμίας.
Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι εκεί βρέθηκε κι ένας κανονικός ειδικός, ο καθηγητής Ψηφιακής Διακυβέρνησης και κάτοχος της ομώνυμης έδρας στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Μονάχου, Γιάννης Θεοχάρης. Κι επειδή κανείς από όσους παινεύουν το φόρουμ δεν θα ασχοληθεί με αυτά που είπε, ας τα επισημάνουμε εδώ. Διότι ο καθηγητής, με ψυχραιμία και αποκλειστικό όπλο τα ερευνητικά δεδομένα, διέλυσε μύθους.
– Πρώτος μύθος: Ο «κατακλυσμός» των fake news. Ενώ η κοινή γνώμη πιστεύει ότι το 30% με 40% της ενημέρωσής της αποτελείται από ψευδείς ειδήσεις, η επιστήμη διαφωνεί. Ο κ. Θεοχάρης, επικαλούμενος έρευνες πραγματικής χρήσης σε μεγάλα δείγματα 600.000 ατόμων, απέδειξε ότι τα fake news αποτελούν μόλις το 1% της συνολικής πληροφορίας που καταναλώνουν οι πολίτες. Πρόκειται για peer reviewed έρευνες που έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά όπως το Science και το Science Direct, όχι δημοσκοπήσεις γνώμης.
– Δεύτερος μύθος: Το πρόβλημα της παραπληροφόρησης δεν είναι γενικευμένο, αλλά ακραία συγκεντρωμένο. Συγκεκριμένα, μόλις το 1% των χρηστών ευθύνεται για το 70% με 80% της έκθεσης, ενώ ένα ελάχιστο 0,1% διασπείρει το 80% αυτού του περιεχομένου. Ποιοι είναι αυτοί; Σύμφωνα με τα στοιχεία, πρόκειται κυρίως για ανθρώπους μεγαλύτερους σε ηλικία ή/και με ακραία ιδεολογική ταύτιση και έντονη πολιτική ενεργοποίηση. Επιπλέον, σε αντίθεση με τις θεωρίες περί μαζικής χειραγώγησης, η παραπληροφόρηση σπάνια αλλάζει γνώμες. Συνήθως απλώς τις επιβεβαιώνει, εξαιτίας της «υποκινούμενης συλλογιστικής».
– Τρίτος μύθος: Παρά την επιμονή των ομιλητών να παρουσιάσουν την ψευδωνυμία ως τη βασική πηγή της «τοξικότητας», η ακαδημαϊκή απάντηση ήταν ξανά αποστομωτική. Η έρευνα πάνω σε πραγματικά παραδείγματα δείχνει πως η άρση της ανωνυμίας δεν οδηγεί σε συναρπαστικά χαμηλότερο ποσοστό «τοξικών» αναρτήσεων (αναφέρθηκε χαρακτηριστικά το παράδειγμα της Νότιας Κορέας). Οπως τεκμηριώθηκε, το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ο ανώνυμος χρήστης, αλλά η αρχιτεκτονική των πλατφορμών που εκτοξεύουν αλγοριθμικά το πολωτικό και εξοργιστικό περιεχόμενο.
Εάν, βεβαίως, επιμένει η ΝΔ για τον κίνδυνο που βιώνει η χώρα από τα ψευδώνυμα τρολ, εκτός από τα επιστημονικοφανή παραληρήματα και τις νομικοφανείς μπούρδες, ας δώσει το καλό παράδειγμα παύοντας τους ψευδώνυμους λογαριασμούς των στρατευμένων στελεχών της. Θα περιμένουμε.
