Εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για αμερικανική επίθεση στο Ιράν, έγινε γνωστό πως οι δύο πλευρές θα πραγματοποιήσουν έναν τρίτο γύρο πυρηνικών συνομιλιών την Πέμπτη στη Γενεύη. Οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, με τον πρόεδρο Τραμπ να προειδοποιεί ότι «θα συμβούν πραγματικά άσχημα πράγματα» εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία για την επίλυση της μακροχρόνιας διαμάχης σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
«Με χαρά επιβεβαιώνω ότι οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν έχουν προγραμματιστεί για τη Γενεύη αυτή την Πέμπτη, με μια θετική ώθηση για να γίνει το επιπλέον βήμα προς την οριστικοποίηση της συμφωνίας», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, ο οποίος ενεργεί ως μεσολαβητής στις έμμεσες συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Οπως έγινε γνωστό, το Ιράν προσφέρει νέες παραχωρήσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία, εφόσον περιλαμβάνει την άρση των οικονομικών κυρώσεων και αναγνωρίζει το δικαίωμα της Τεχεράνης για «ειρηνικό πυρηνικό εμπλουτισμό». Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν εξέφρασε την Κυριακή συγκρατημένη αισιοδοξία σε ανάρτησή του στο X, αναφέροντας ότι οι πρόσφατες διαπραγματεύσεις «έδωσαν ενθαρρυντικά σημάδια». Παράλληλα, όμως, επεσήμανε την ετοιμότητα της Τεχεράνης για «οποιοδήποτε πιθανό σενάριο», καθώς μάλιστα έγινε γνωστό ότι το Ιράν έκλεισε μυστική συμφωνία με τη Ρωσία ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ για την αγορά φορητών οπλικών συστημάτων. Η συμφωνία, που υπογράφηκε στη Μόσχα τον Δεκέμβριο, δεσμεύει τη Ρωσία να παραδώσει 500 φορητές μονάδες εκτόξευσης Verba και 2.500 πυραύλους 9M336 σε διάστημα τριών ετών, όπως αποκάλυψαν οι «Financial Times».
Νέες παραχωρήσεις
Βέβαια, οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν μεγάλες, σε όλα τα θέματα, έπειτα από δύο γύρους συνομιλιών. Ωστόσο το πρακτορείο Reuters αναφέρει ότι το Ιράν, για πρώτη φορά, προσφέρει νέες παραχωρήσεις από τότε που ολοκληρώθηκαν οι συνομιλίες τους την περασμένη εβδομάδα, όταν οι πλευρές φαινόταν να απέχουν πολύ και να πλησιάζουν σε στρατιωτική σύγκρουση. Οι αναλυτές θεωρούν πως η κίνηση αυτή υποδηλώνει ότι η Τεχεράνη προσπαθεί να διατηρήσει ζωντανή τη διπλωματία και να αποτρέψει μια μεγάλη αμερικανική επίθεση. Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα εξετάσει σοβαρά έναν συνδυασμό αποστολής του μισού από το πιο εμπλουτισμένο ουράνιό της στο εξωτερικό, αραίωσης του υπόλοιπου και συμμετοχής στη δημιουργία μιας περιφερειακής κοινοπραξίας εμπλουτισμού – μια ιδέα που έχει συζητηθεί και άλλες φορές στο παρελθόν. Το Ιράν θα το έκανε αυτό με αντάλλαγμα την αναγνώριση από τις ΗΠΑ του δικαιώματος του Ιράν για «ειρηνικό πυρηνικό εμπλουτισμό» βάσει μιας συμφωνίας που θα περιλαμβάνει επίσης την άρση των οικονομικών κυρώσεων, ανέφερε, προσθέτοντας ότι επιπλέον το Ιράν έχει προσφέρει ευκαιρίες σε αμερικανικές εταιρείες να συμμετάσχουν ως εργολάβοι στις μεγάλες βιομηχανίες πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας.
Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος ηγείται των πυρηνικών διαπραγματεύσεων από την πλευρά των ΗΠΑ, δήλωσε το Σάββατο ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι περίεργος σχετικά με το γιατί το Ιράν δεν έχει ακόμη «υποκύψει» και δεν έχει συμφωνήσει να περιορίσει το πυρηνικό του πρόγραμμα. «Δεν θέλω να χρησιμοποιήσω τη λέξη “απογοητευμένος”, επειδή καταλαβαίνει ότι έχει πολλές εναλλακτικές λύσεις, αλλά είναι περίεργος γιατί δεν το έχουν κάνει…», δήλωσε ο Γουίτκοφ. «Γιατί, υπό αυτή την πίεση, με την ποσότητα θαλάσσιας και ναυτικής ισχύος εκεί, δεν ήρθαν σε εμάς και δεν μας είπαν “δηλώνουμε ότι δεν θέλουμε όπλο, οπότε να τι είμαστε έτοιμοι να κάνουμε”; Κι όμως είναι κάπως δύσκολο να τους πείσουμε να φτάσουν σε αυτό το σημείο». Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί αντέδρασε με ανάρτηση στο X λέγοντας: «Είναι περίεργος να μάθει γιατί δεν συνθηκολογούμε; Επειδή είμαστε Ιρανοί». Σε συνέντευξή του στο CBS τόνισε πάντως ότι μια διπλωματική λύση με τις ΗΠΑ είναι ακόμη εφικτή.
Στρατιωτική παρουσία
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή – τη μεγαλύτερη υπερπόντια ανάπτυξη δυνάμεων εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες, με πάνω από το ένα τρίτο όλων των διαθέσιμων αμερικανικών πολεμικών πλοίων να βρίσκονται πλέον στην περιοχή. Η παρουσία αυτή δίνει στον πρόεδρο Τραμπ ένα ευρύ φάσμα επιλογών, εάν αποφασίσει να επιτεθεί στο Ιράν, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε δημοσίευμα του«Economist».
Αναλυτές υπογραμμίζουν ωστόσο ότι δεν είναι σαφές τι ακριβώς ελπίζει να πετύχει ο αμερικανός πρόεδρος καθώς εκτιμάται ότι στόχος του δεν μπορεί να είναι μια παρατεταμένη μεγάλης κλίμακας επίθεση. Ισως εξακολουθεί να ελπίζει ότι μπορεί να αυξήσει σταδιακά την πίεση, ενδεχομένως με κάποιου είδους πιο περιορισμένα πλήγματα, ώστε η ήδη αποδυναμωμένη ηγεσία του Ιράν να συνθηκολογήσει, εκτιμούν.
