Αντεπίθεση ή ανυπαρξία

Εχει έρθει η στιγμή της αλήθειας για την ΕΕ. Αν δεν μπορεί να υπερασπιστεί ένα από τα κράτη-μέλη της, του οποίου τα πλέον βασικά συμφέροντα απειλούνται άμεσα, τότε η ΕΕ αποδυναμώνεται ως γεωπολιτικός παράγοντας και χάνει πλέον κάθε σκοπό ύπαρξης.

Για πολύ καιρό, οι ευρωπαίοι ηγέτες προσκολλήθηκαν σε μια καθησυχαστική αλλά λανθασμένη πεποίθηση: ότι η ΕΕ δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει την οικονομική της ισχύ απέναντι στις ΗΠΑ, επειδή η Ευρώπη και η Ουκρανία εξαρτώνται από την Ουάσιγκτον για την ασφάλειά τους. Το επιχείρημα αυτό είναι λανθασμένο. Οι εμπορικές συγκρούσεις, όπως και η καταναγκαστική διαπραγμάτευση και η στρατιωτική αποτροπή, διαμορφώνονται σε μεγάλο βαθμό από την κυριαρχία στην κλιμάκωση – από την ικανότητα να πείσεις την άλλη πλευρά ότι είσαι πιο πρόθυμος και πιο ικανός να αντέξεις και να συνεχίσεις την πίεση. Αυτή η κυριαρχία δεν στηρίζεται μόνο στο μέγεθος και στην επιρροή, αλλά και στην ενότητα και την αποφασιστικότητα. Και στα δύο αυτά σημεία, η Ευρώπη αποτυγχάνει το τελευταίο διάστημα.

Το πιο ξεκάθαρο παράδειγμα ήρθε τον περασμένο Απρίλιο, όταν οι ΗΠΑ επέβαλαν τους δασμούς της «ημέρας απελευθέρωσης». Εκείνη τη στιγμή, η ΕΕ διέθετε μοχλό πίεσης. Δρώντας αποφασιστικά και παράλληλα με την Κίνα, θα μπορούσε να είχε καταφέρει ένα καθοριστικό διπλό πλήγμα που η Ουάσιγκτον θα δυσκολευόταν να απορροφήσει πολιτικά και οικονομικά. Αντ’ αυτού, η Ευρώπη δίστασε, διχάστηκε εσωτερικά και εγκλωβίστηκε στην επιφυλακτικότητα. Το αποτέλεσμα ήταν η καταστροφική συμφωνία του Τέρνμπερι.

Ο Γκεόργκ Ριεκέλες είναι αναπληρωτής διευθυντής του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πολιτικής