Σε δύο προηγούμενα σχόλιά μου με αντικείμενο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις («Ανατομία της ηττοπάθειας», 22-07-25, και «Καταγέλαστη ισχύς», 22-09-25) υπογράμμισα τον ακατανόητο χαρακτήρα της ελληνικής ηττοπάθειας έναντι της Τουρκίας και επισήμανα ότι η περιβόητη ισχύς της γειτονικής χώρας έχει εκ των πραγμάτων καταντήσει καταγέλαστη. Ο αποκλεισμός της Τουρκίας από τη διακυβερνητική διατλαντική συνάντηση για την ενέργεια που διεξήχθη στην Αθήνα στις 6-7 Νοεμβρίου, με τη συμμετοχή 6 (και όχι 4) υπουργών των ΗΠΑ, 25 υπουργών Ενέργειας από την Ευρώπη και την Αμερική, καθώς και 400 υψηλόβαθμων στελεχών μεγάλων εταιρειών, επιβεβαίωσε κάτι χειρότερο: ενώ παλαιότερα η χώρα αυτή αποτελούσε ενεργειακό κόμβο, σήμερα ο διεθνής ρόλος της στη διαχείριση και μεταφορά ενέργειας έχει μηδενιστεί. Της απέμειναν μόνο τα γεωτρύπανα και οι κούφιες φιλοδοξίες για ενεργειακή κυριαρχία.
Παραταύτα, οι εγχώριοι θαυμαστές των επιτυχιών της Τουρκίας στην εξωτερική πολιτική ήταν και παραμένουν αμέτρητοι: ορισμένοι καταλήγουν σε αυτή την αντίληψη μέσα από λανθασμένες γεωστρατηγικές αναλύσεις, ενώ άλλοι κινούνται από πολιτική σκοπιμότητα και υστεροβουλία ή από μόνιμο αίσθημα εθνικής κατωτερότητας ή από ένα είδος διεστραμμένης ικανοποίησης για τις υποτιθέμενες «ήττες» της Ελλάδας.
Τελευταία αφορμή υπήρξε η προσεχής απόκτηση από την Τουρκία ενός αριθμού μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter. Για να αμφισβητήσουν την de facto αεροπορική υπεροχή της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας, οι κοντόφθαλμοι θαυμαστές των τουρκικών επιτυχιών έσπευσαν να πανηγυρίσουν για την απόκτηση των εν λόγω αεροσκαφών. Αν η αγορά υπήρξε επιτυχία, θα φανεί σε λίγα χρόνια. Κατά τη γνώμη μου, αποτελεί το τελευταίο λάθος στη σειρά των λαθών που ξεκίνησαν από το μέγα λάθος, την αγορά των ρωσικών πυραύλων S-400, και μάλιστα ακολουθεί την ίδια μοιραία λογική. Οπως τότε οι Τούρκοι αγόρασαν τους εν λόγω πυραύλους διότι οι ΗΠΑ δεν υπέκυψαν στην απαίτησή τους να αποκτήσουν πυραύλους Patriot μαζί με την τεχνογνωσία τους, έτσι και τώρα, λόγω του αμερικανικού εμπάργκο, αγοράζουν αεροσκάφη διαφορετικής τεχνολογίας που απαιτούν άλλες υποδομές, εκπαίδευση πιλότων από το μηδέν και μακρόχρονη εμπειρία για να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες των νέων μαχητικών. «Και έσται εσχάτη πλάνη χείρων της πρώτης» (Ματθ. 27:64);
Ας είμαστε για μια φορά ειλικρινείς. Οσοι παρακολούθησαν τον Ερντογάν να ορκίζεται δημόσια ότι η Τουρκία σέβεται τα κυριαρχικά δικαιώματα των γειτονικών κρατών, θα αντιλήφθηκαν ότι ο Τούρκος πρόεδρος βρίσκεται στο αποκορύφωμα της απελπισίας, μεταξύ των άλλων και λόγω του βέτο που προβάλλει η Ελλάδα για τη συμμετοχή της γειτονικής χώρας στο πρόγραμμα SAFE. Οι τουρκικές διεκδικήσεις δεκαετιών έναντι της Ελλάδας κατέρρευσαν σαν χάρτινος πύργος. Ελλείψει ανταλλακτικών, τα αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη που διαθέτει αχρηστεύτηκαν επιχειρησιακά, με συνέπεια να καταστούν πλέον πολυτέλεια ακόμη και οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου. Τα παραπάνω δεν οφείλονται μόνο στα αλλεπάλληλα λάθη της τουρκικής πολιτικής αλλά επίσης και κυρίως στην πολιτική της Ελλάδας μετά το 2019. Η Ελλάδα πέτυχε το ανέλπιστο, να οικοδομήσει στρατιωτική υπεροχή έναντι της Τουρκίας στον αέρα και προσεχώς στη θάλασσα, και επέλεξε να ταχθεί με τη σωστή πλευρά της ιστορίας. Οσο για την καιροσκοπική τακτική της γειτονικής χώρας, επαληθεύτηκε για πολλοστή φορά η ευαγγελική ρήση: «Ουδείς δύναται δυσίν κυρίοις δουλεύειν» (Ματθ. 6:24).
Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης
