Κάθετος Διάδρομος: πυλώνας ενεργειακής ασφάλειας

Με δεδομένη τη μεγάλη σημασία που έχει το φυσικό αέριο για την ενεργειακή τροφοδοσία και την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας και των χωρών της ΝΑ Ευρώπης, μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η είδηση που αναφέρεται στη συντελούμενη πρόοδο για την κατασκευή και ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου. Πρόκειται για το σύστημα αγωγών που διασχίζουν την περιοχή, ξεκινώντας από την Ελλάδα, και μπορούν να μεταφέρουν αέριο προς τον Βορρά. Το σχέδιο για τη δημιουργία ενός διαδρόμου αερίου που θα κινείται από τον Νότο προς τον Βορρά συζητήθηκε για πρώτη φορά σε συνάντηση των υπουργών Ενέργειας Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας τον Νοέμβριο του 2014, οπότε και υπεγράφη σχετικό πρωτόκολλο.

Στη συνέχεια το ΙΕΝΕ εκπόνησε την πρώτη μελέτη στρατηγικής για τον έκτοτε αποκαλούμενο Κάθετο Διάδρομο (Vertical Corridor) επισημαίνοντας τον κομβικό ρόλο του στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της ευρύτερης περιοχής. Η πρωτοτυπία του εν λόγω έργου έγκειται στο γεγονός ότι για τη μεταφορά του αερίου δεν απαιτείται ένας ενιαίος αγωγός που να διασχίζει όλες τις χώρες από Ελλάδα προς Μολδαβία και Ουκρανία, αλλά αυτή επιτυγχάνεται μέσα από τα υπάρχοντα δίκτυα αερίου βάσει συγκεκριμένων πρωτοκόλλων μεταξύ των ανεξάρτητων διαχειριστών αερίου των διαφόρων χωρών.

Στο ανωτέρω σχήμα, το οποίο έχει οργανωθεί χάρη σε πρωτοβουλία του ΔΕΣΦΑ, συμμετέχουν εκτός από τον έλληνα διαχειριστή οι διαχειριστές της Βουλγαρίας (Bulgartransgaz και ICGB), της Ρουμανίας (Transgaz), της Ουγγαρίας (FGSZ), της Σλοβακίας (Eustream), της Μολδαβίας (VMTG), της Ουκρανίας (GTSOU) και της Gastrade στην Ελλάδα. Προκειμένου να βελτιωθεί η ροή του αερίου μέσω Βουλγαρίας πριν από λίγες ημέρες (29/5) θεμελιώθηκε η κατασκευή, από τους υπουργούς Ενέργειας Ελλάδας και Βουλγαρίας, ενός νέου σημαντικού κλάδου του βουλγαρικού δικτύου που θα καταλήγει στα σύνορα Βουλγαρίας – Ρουμανίας στη θέση Kresna. Τόσο μέσα από αυτόν τον νέο αγωγό όσο και από την ενεργοποίηση, σε αντίστροφη ροή, του υπάρχοντος μεγάλου αγωγού Trans Balkan, που αρχικά μετέφερε ρωσικό αέριο προς την Ελλάδα, τη Βουλγαρία και την Τουρκία, ο VC θα μπορεί ήδη από το επόμενο έτος να μεταφέρει μεγάλες ποσότητες αερίου από την Ελλάδα (από τα τέρμιναλ LNG σε Ρεβυθούσα και Αλεξανδρούπολη και αύριο από τη νέα μονάδα FSRU στην Κόρινθο) εξασφαλίζοντας τον ενεργειακό εφοδιασμό μεγάλου μέρους της ΝΑ Ευρώπης.

Η εξέλιξη αυτή έχει τεράστια σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής ιδίως εάν λάβουμε υπόψη ότι από το 2027, σύμφωνα με τα σχέδια της ΕΕ, θα σταματήσει πλήρως η ροή ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη. Με την Τουρκία η οποία αυτή τη στιγμή εφοδιάζει με ρωσικό αέριο, μέσω του αγωγού TurkStream, την περιοχή να βρίσκεται αίφνης σε μειονεκτική θέση. Ετσι η προμήθεια αερίου μέσω Ελλάδας και του VC αναδεικνύεται ως η μόνη εναλλακτική πηγή αερίου που δεν ελέγχεται από τη Ρωσία, συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στην ενίσχυση της γεωστρατηγικής θέσης της χώρας μας.

Ο Κωστής Σταμπολής είναι πρόεδρος του ΙΕΝΕ. Το νέο βιβλίο του «Η Ελλάδα στη νέα ενεργειακή εποχή» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αίολος