Η διάσωση της Αργεντινής

Φημίζεται για τις σκληρές διαπραγματεύσεις με τις χώρες που έχουν πληγεί από την κρίση, οπότε γιατί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έριξε σανίδα σωτηρίας 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην κατά συρροή χρεοκοπημένη Αργεντινή – παρά την ανησυχία στο διοικητικό του συμβούλιο; Η απάντηση είναι ότι ο δεξιός ηγέτης της χώρας Χαβιέρ Μιλέι είναι ο «αγαπημένος πρόεδρος» του Ντόναλντ Τραμπ. Η συμφωνία εγκρίθηκε με 12 δισεκατομμύρια δολάρια προκαταβολή. Το ΔΝΤ έχει από καιρό τεθεί σε κίνδυνο – προωθώντας τη σταθερότητα ενώ παράλληλα επιβάλλει τη νεοφιλελεύθερη ορθοδοξία. Υπό τον Τραμπ, έχει επίσης τεθεί σε ηθικό κίνδυνο.

Η διάσωση του Μιλέι σηματοδοτεί τη δεύτερη διάσωση της Αργεντινής από την εποχή του Τραμπ. Το 2018, το Ταμείο παρείχε στο Μπουένος Αϊρες το ποσό-ρεκόρ των 57 δισεκατομμυρίων δολαρίων – αλλά διέκοψε τη βοήθεια όταν ο τότε πρόεδρός του Μαουρίτσιο Μάκρι, οικογενειακός φίλος του Τραμπ, δεν επανεξελέγη.

Το δύσκολο κομμάτι ξεκινά τώρα. Η Αργεντινή είναι ένας κλασικός εξαγωγέας εμπορευμάτων. Παίρνει δολάρια εξάγοντας τα προϊόντα της κατά τη διάρκεια μιας σύντομης περιόδου, πριν οι εξαγωγές επιβραδυνθούν λόγω εποχικότητας ή λόγω κάποιου κλιματικού γεγονότος. Η Αργεντινή ξοδεύει χρήματα εισάγοντας μηχανήματα και φάρμακα. Το πρόβλημα ξεκινά όταν αυτά τα δολάρια χρησιμοποιούνται για να στηρίξουν το νόμισμα, μέχρι να εξαντληθούν. Δεν μπορεί να υπερασπιστεί το πέσο; Τότε οι επιλογές είναι να το καταρρεύσει ή να παγώσει τις εκροές κεφαλαίων. Η συμφωνία του ΔΝΤ υποδηλώνει σαφώς το πρώτο, οδηγώντας σε απότομη αύξηση του πληθωρισμού, αναστολή της ανάπτυξης και διάβρωση των μισθών.

Η στρατηγική του Μιλέι για ανάκαμψη με γνώμονα τις εξαγωγές και περικοπές δαπανών φαίνεται επικίνδυνα αισιόδοξη. Ρισκάρει να προκαλέσει την κατάρρευση της ιδιωτικής εγχώριας ζήτησης, εκτός εάν η Αργεντινή καταφέρει να προσελκύσει ξένο χρήμα.

Η λιτότητα δεν αγοράζει χρόνο για εκβιομηχάνιση. Κλειδώνει την Αργεντινή σε ένα μοντέλο φιλικό προς το κεφάλαιο και στην εξαγωγή πόρων, ευθυγραμμισμένο με τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Αυτό βολεύει το μπλοκ αγροεξαγωγών που υποστηρίζει τον Μιλέι. Η Αργεντινή παραμένει παγιδευμένη στις εξαγωγές εμπορευμάτων χαμηλής αξίας αντί να χτίζει βιομηχανία υψηλής αξίας. Ο Μιλέι βλέπει την πραγματική θεραπεία – την κρατικά καθοδηγούμενη πράσινη ανάπτυξη – ως χειρότερη από την ασθένεια. Κυνηγώντας την ιδεολογική καθαρότητα και την εύνοια του Τραμπ, βαθαίνει τη χρόνια αστάθεια της Αργεντινής και συμπαρασύρει μαζί του την παγκόσμια αξιοπιστία του ΔΝΤ.