Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

Τη μια, έλεγε ότι η Ευρώπη προτιμά τη διαπραγμάτευση – προσφέροντας μηδενικούς δασμούς στα βιομηχανικά προϊόντα και σηκώνοντας το τηλέφωνο για να ζητήσει από το Πεκίνο «υπεύθυνη απάντηση», ώστε να μην κλιμακωθεί ο παγκόσμιος εμπορικός πόλεμος. Την άλλη, πως είναι έτοιμη να αμυνθεί με αντίποινα στις τραμπικές ταρίφες. Μέσα στην εβδομάδα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δικαίωσε ξανά όσους δυσκολεύονται να την ταξινομήσουν ως πολιτικό. Είναι μια οπαδός της ρεαλπολιτίκ, ικανή να μανιπουλάρει τους εθνικούς εγωισμούς για χάρη του ευρωπαϊκού συμφέροντος; Ή μια θιασώτης της μητριαρχίας, η οποία δεν διστάζει να κυνηγήσει την εφαρμογή πολιτικών που θεωρεί σωστές με κάθε μέσο;

Στα χρόνια που πέρασε στη γερμανική πολιτική σκηνή της κόλλησαν αρκετά παρατσούκλια. Ολα δείχνουν πως ήρθε αντιμέτωπη με κάθε προκατάληψη που υπάρχει κατά του φύλου της. Οταν ήταν υπουργός Οικογένειας, πρώτα τη φώναζαν «Krippen-Ursel» – συνδυάζοντας το όνομά της και το ουσιαστικό που σημαίνει «φάτνη» και «βρεφονηπιακός σταθμός» – επειδή δεν ήξεραν πώς να αντιμετωπίσουν μια συντηρητική, χωρίς ακτιβιστικές τάσεις, φεμινίστρια που ήθελε περισσότερους παιδικούς σταθμούς. Μετά, «Zensursula» γιατί ως «μανιακή» με τον έλεγχο επιθυμούσε να προστατεύσει τη νεολαία από τις παγίδες του Ιντερνετ. Αργότερα, το 2013 που ανέλαβε το υπουργείο Αμυνας, άνδρες επικριτές της την αποκαλούσαν «Flinten-Uschi» (Καραμπινο-ουρσουλίτσα, δηλαδή), παρουσιάζοντάς την σαν καρικατούρα της αυταρχικής γυναίκας καριέρας.

Με βάση τη γνώμη των συμπατριωτών της, που κρυβόταν στο όχι και τόσο εκλεπτυσμένο γερμανικό χιούμορ, επιχείρησαν σε Βρυξέλλες κι αλλού να προβλέψουν πως θα συμπεριφερθεί η πρώτη γυναίκα στο υψηλότερο πόστο της ΕΕ το 2019. Το 2024, όταν επανεξελέγη πρόεδρος της Κομισιόν με 401 ψήφους υπέρ και 284 κατά, πολλοί κάδραραν τη νίκη της ως μια απόδειξη πως πέρασε το τεστ της παρακαταθήκης της ύστερα από μια πενταετία γεμάτη κρίσεις – από την πανδημία μέχρι έναν πόλεμο σε ευρωπαϊκό έδαφος – για τις οποίες δεν υπήρχαν γραμμένα εγχειρίδια διαχείρισης.

Βέβαια, την περίοδο που προηγήθηκε της ανάδειξής της τίποτα δεν φαινόταν σίγουρο. Η πιθανότητα να απορρίψει το Ευρωκοινοβούλιο την υποψηφιότητά της, αγνοώντας τη βούληση των ευρωπαίων ηγετών, δεν ήταν συνωμοσιολογικό κουτσομπολιό. Σχεδόν από κάθε πλευρά των εδράνων ακούγονταν παράπονα και κακίες για τις επιδόσεις της, ενώ στις κεντρώες ευρωοικογένειες ανησυχούσαν μήπως συμμαχήσει με την Ακροδεξιά προκειμένου να εξασφαλίσει την εκλογή της.

Τελικά, έδωσε κάτι σε όλους. Δεσμεύσεις για το Green Deal στους Πράσινους, ένα νέο χαρτοφυλάκιο στην Επιτροπή για τη στεγαστική πολιτική στους Σοσιαλδημοκράτες, υποσχέσεις για Ταμείο Αμυνας στο ΕΛΚ, και πάει λέγοντας. Ετσι πέτυχε – όπως παρατήρησαν τα μίντια – μια ισορροπία ανάμεσα στη νομοθετική φιλοδοξία και τον πολιτικό πραγματισμό.