Το «πείραμα» και το «κενό είσπραξης οφειλών»

Εμφαση στις επενδύσεις, την παραγωγικότητα και τη μείωση του δημόσιου χρέους συστήνει το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής στην τριμηνιαία του έκθεση για την ελληνική οικονομία, η οποία πρέπει να προστατευθεί από τους κλυδωνισμούς της παγκόσμιας οικονομίας. Μάλιστα, παραθέτει τα συμπεράσματα από τις επιπτώσεις παρόμοιας επιβολής δασμών το 2018.

Οπως αναφέρεται στην έκθεση, οι επενδύσεις και η παραγωγικότητα με έμφαση σε εξαγωγικούς τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας, σε συνδυασμό με επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων σε όλο το φάσμα της οικονομίας, αποτελούν τον μοχλό για τη βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο παρουσιάζει επιδείνωση για το 2024, και την ταχύτερη σύγκλιση του πραγματικού εισοδήματος των πολιτών προς τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Τι έγινε το 2018

Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής εξέτασε τις άμεσες επιπτώσεις της αναμενόμενης νέας δασμολογικής πολιτικής των ΗΠΑ στις ελληνικές εξαγωγές χάλυβα και αλουμινίου, στηριζόμενο σε ένα ανάλογο «πείραμα επιβολής δασμών» που έγινε το 2018 και περιελάμβανε μια παρόμοια μεταβολή στη δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ, με επιβολή δασμού 25% στις εισαγωγές χάλυβα και 10% στις εισαγωγές αλουμινίου (καταργήθηκαν το 2021). Σημειώνεται ότι οι κλάδοι χάλυβα, σιδήρου και αλουμινίου αποτελούν σημαντικούς πυλώνες της βαριάς βιομηχανίας της χώρας μας.

Το «πείραμα» έδειξε ότι με την επιβολή δασμού 25% οι ελληνικές εξαγωγές χάλυβα και σιδήρου στις ΗΠΑ επηρεάστηκαν περισσότερο σε σχέση με τις εξαγωγές αλουμινίου. Το διαφορετικό μέγεθος του δασμού θα μπορούσε να αποτελεί μια εξήγηση για τη διαφορετική αυτή επίπτωση. Η επίπτωση του δασμού 10% στο αλουμίνιο το 2018 δεν φαίνεται να επηρέασε τις ελληνικές εξαγωγές αλουμινίου, υποδηλώνοντας ότι οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις αλουμινίου ήταν το 2018 σε θέση να αντεπεξέλθουν με επιτυχία. Τέλος, ελληνικές εξαγωγές ενδιάμεσων προϊόντων προς την ΕΕ-27, τα οποία χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τελικών προϊόντων που εξάγονται από την ΕΕ-27 προς τις ΗΠΑ, ενδέχεται να επηρεαστούν αρνητικά από τη νέα δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ.

Αδυναμία

Το «κενό είσπραξης οφειλών» προς το Δημόσιο, το οποίο μετρά τη διαφορά ανάμεσα στη φορολογική επιβάρυνση που επιβάλλεται στους φορολογούμενους και το βάρος που εκείνοι τελικά αναλαμβάνουν, διαμορφώθηκε το 2024 στο 0,8%, αγγίζοντας το χαμηλότερο ποσοστό από το 2000 και αντανακλώντας την ενίσχυση της εισπρακτικής απόδοσης της φορολογικής διοίκησης. Η εξέλιξη αυτή είναι καθοριστική για την πορεία του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου, το οποίο έφτασε τα 106,3 δισ. ευρώ το 2024.

Το μεγαλύτερο μέρος της «αδυναμίας είσπραξης» την περίοδο 2000-2024 προέρχεται από μη φορολογικές οφειλές και πρόστιμα (57,3% κατά μέσο όρο). Ακολουθούν οι έμμεσοι φόροι με μέσο ποσοστό συμμετοχής 24,3%, ενώ τη μικρότερη συμμετοχή στη διαμόρφωση του «κενού είσπραξης» έχουν οι άμεσοι φόροι (18,4%).