Παίρνει θάρρος από τον Τραμπ και κυνηγά αποδιοπομπαίους τράγους

Ανίκανη να κατευνάσει τις διαμαρτυρίες που ξεκίνησαν με πρωτοβουλία των φοιτητών και φουσκώνουν σε ένα τεράστιο κύμα χωρίς σημάδια εκτόνωσης, η ηγεσία της Σερβίας παίρνει θάρρος από τις επιθέσεις της κυβέρνησης Τραμπ στην Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης των ΗΠΑ (USAID) και βάζει στο στόχαστρο ομάδες που χρηματοδοτούνται από το εξωτερικό. Αυτό που ξεκίνησε όμως ως μια γνώριμη διαδικασία εκφοβισμού εναντίον ομάδων που τεκμηριώνουν ζητήματα όπως η διαφθορά, οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η εκλογική νοθεία, έλαβε μια ανησυχητική τροπή. Ενθαρρυμένες από την επίθεση της κυβέρνησης Τραμπ στη USAID, οι σερβικές αρχές στις 25 Φεβρουαρίου έστειλαν δεκάδες αστυνομικούς να κάνουν έφοδο στα γραφεία τεσσάρων μη κυβερνητικών οργανώσεων. Πραγματοποίησαν μάλιστα τις επιδρομές χωρίς εντάλματα, όπως αναφέρει από το Βελιγράδι ο Αντριου Χίγκινς των «New York Times».

Το Κέντρο Ερευνας Διαφάνειας και Λογοδοσίας ήταν ένας από τους στόχους και κατά την έφοδο αποσπάστηκαν 8.500 σελίδες εγγράφων όπως και άλλες 1.300 από την Civic Initiatives με εμπιστευτικές πληροφορίες για το προσωπικό και τα οικονομικά της. Και οι δύο είχαν λάβει ένα μικρό μέρος χρηματοδότησης από την USAID όπως και μια τρίτη ομάδα. Η τέταρτη δεν έλαβε καμία βοήθεια από την αμερικανική υπηρεσία. Επισήμως οι ενέργειες δικαιολογήθηκαν και αποδόθηκαν στο ξήλωμα της υπηρεσίας που έχουν δρομολογήσει ο νέος αμερικανός πρόεδρος μαζί με τον Ιλον Μασκ ο οποίος και την έχει καταγγείλει ως «εγκληματική οργάνωση». Οπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Νέναντ Στεφάνοβιτς, ο εισαγγελέας κατά της διαφθοράς που διέταξε τις επιδρομές, προκάλεσε ανησυχία ότι οι αποδέκτες αμερικανικών επιχορηγήσεων εμπλέκονταν σε ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, καθώς είχαν χρησιμοποιήσει κεφάλαια που είχαν «μολυνθεί» – αυτό που ο  Μασκ αποκάλεσε εγκληματική δραστηριότητα.«Απλώς χρησιμοποιούν αυτό που κάνει ο Τραμπ στην Αμερική εναντίον όλων εκείνων που θέλουν να τρομάξουν εδώ στη Σερβία», λέει η Μάγια Στογιάνοβιτς, εκτελεστική διευθύντρια της Civic Initiatives. Η οργάνωσή της παρέχει νομική βοήθεια σε κρατουμένους φοιτητές διαδηλωτές και λάμβανε σχεδόν το 10% της χρηματοδότησής της μέσω της USAID.

Οι κόκκινες γραμμές

Ωστόσο οι μεγαλύτεροι δικαιούχοι της αμερικανικής βοήθειας σε ποσοστό πάνω από 90% είναι κυβερνητικοί και κρατικοί θεσμοί συμπεριλαμβανομένου του εθνικού Κοινοβουλίου. Από τη στιγμή που ο Μασκ αποκάλεσε τη USAID εγκληματική οργάνωση το Κοινοβούλιο διέγραψε γρήγορα το λογότυπο της υπηρεσίας από την αρχική σελίδα του ιστοτόπου του.

«Υπήρχαν κόκκινες γραμμές πέρα από τις οποίες ο Βούτσιτς δεν πήγαινε», επισημαίνει ο Ιβάν Τζούριτς, αναλυτής στο Κέντρο Ερευνας Διαφάνειας και Λογοδοσίας. Με τις πανεθνικές διαμαρτυρίες, τη μεγαλύτερη πρόκληση στη δεκαετή κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς να έχουν εισέλθει στον τέταρτο μήνα τους κι αφού η κυβέρνηση έχει διατυπώσει θεωρίες συνωμοσίας αποδίδοντας υποκίνησή τους σε προδότες και μισθοφόρους που χρηματοδοτούνται από το εξωτερικό, στρέφει τα βέλη της αλλού.