«Ξύπνα, αγάπη μου» από μαθητές της Παλλήνης

Από τη Σμύρνη στα καμπαρέ του Βερολίνου και από τις θεατρικές σκηνές της Αθήνας στις δύσκολες εποχές του πολέμου, η μουσική διαδρομή του Γιάννη Κωνσταντινίδη-Κώστα Γιαννίδη είναι μια αδιάκοπη αναζήτηση ήχων και ταυτοτήτων. Ανάμεσα στη λόγια μουσική και στο ελαφρό τραγούδι, στη λαϊκή παράδοση και τις κοσμοπολίτικες μελωδίες της εποχής, ο συνθέτης κατάφερε να δημιουργήσει ένα έργο που γεφυρώνει διαφορετικούς κόσμους.

Αυτό επιχειρεί να αφηγηθεί το πρόγραμμα της συναυλίας – μια ιδέα του Γιώργου Κουμεντάκη – που θα πραγματοποιηθεί στην Εθνική Λυρική Σκηνή, από τους μαθητές του Γυμνασίου και του Λυκείου του Μουσικού Σχολείου Παλλήνης. Οι ερμηνείες των νεαρών μουσικών θα φωτίσουν τις πολλαπλές όψεις της τέχνης του, δίνοντας νέα πνοή στο σπουδαίο έργο του. Με την καθοδήγηση των δασκάλων τους προσέγγισαν την πολυσχιδή προσωπικότητα ενός μουσικού που διαπερνάται από λεπτότητα, κατανοεί βαθιά τις ρίζες του, αλλά δεν διστάζει να πειραματιστεί. Και το απέδειξε, αφού τόλμησε να κινηθεί με άνεση από τη συμφωνική μουσική στη μουσική επιθεώρηση και από τις σμυρναίικες μελωδίες στις πολυτελείς ενορχηστρώσεις των δεκαετιών του ’30 και του ’40. Το έργο του, άλλοτε ρυθμικό και παιγνιώδες, άλλοτε βαθιά συναισθηματικό, παραμένει ζωντανό, φωτίζοντας τις διαδρομές της ελληνικής μουσικής μέσα στον χρόνο. Ως εκ τούτου, το δύσκολο αυτό εγχείρημα απαίτησε την επί μακρόν παρουσία της σκηνοθέτιδας Ράιας Τσακιρίδη, η οποία επισκεπτόταν το Μουσικό Γυμνάσιο και Λύκειο Παλλήνης για να συνδράμει από την πλευρά της Λυρικής, όπως λέει χαρακτηριστικά ο κ. Αλέξανδρος Γαλανόπουλος, διευθυντής του Μουσικού Γυμνασίου Παλλήνης.

Τον μουσικό πλούτο του διαπρεπούς δημιουργού προσεγγίζουν διαφορετικά μουσικά σύνολα από το Μουσικό Γυμνάσιο και το Μουσικό Λύκειο Παλλήνης. Το σύνολο τζαζ και αυτοσχεδιασμού, για παράδειγμα, θα ερμηνεύσει το τραγούδι που δίνει και τον τίτλο της συναυλίας «Χθες το βράδυ ονειρεύτηκα» (στίχοι: Δημήτρης Γιαννουκάκης). Τα σύνολα παραδοσιακού τομέα θα ερμηνεύσουν το «Ενας αετός καθότανε» (από τα 44 Παιδικά κομμάτια πάνω σε ελληνικούς χορούς που δημιούργησε ο συνθέτης) ή το «Δεν είναι αυγή να σηκωθώ» (από τα 20 Τραγούδια του ελληνικού λαού). Οι πειραματισμοί και οι επιρροές του Κωνσταντινίδη είναι πάμπολλες, και η προσπάθεια των παιδιών με τη βοήθεια των δασκάλων τους να συμπεριλάβουν όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτικά κομμάτια από τη λαμπερή διαδρομή του είναι αξιέπαινη. Σε αυτόν τον συνδυασμό παραδοσιακής μουσικής και νέων ερμηνευτικών προσεγγίσεων θα παρουσιαστούν και άλλα εμβληματικά τραγούδια του συνθέτη, όπως το πολύ γνωστό «Ξύπνα, αγάπη μου» από τη Φιλαρμονική Ορχήστρα, ή το «Θα ξανάρθεις» με τη σύμπραξη της Μεικτής Χορωδίας Γυμνασίου-Λυκείου. Αυτή η επιλογή έργων του Κωνσταντινίδη επιτρέπει στους μαθητές να εμβαθύνουν στην ερμηνεία και στη μελέτη σημαντικών κομματιών της ελληνικής μουσικής.

«Εμπειρία ζωής»

Η πρόκληση και η ανταμοιβή στο να διδάσκονται οι μαθητές μέσα από τέτοια αφιερώματα σε μεγάλους συνθέτες δεν περιορίζεται μόνο στη διεξαγωγή μιας άρτιας συναυλίας. Αυτή η διαδικασία, τονίζει ο διευθυντής του Μουσικού Γυμνασίου Παλλήνης, είναι σημαντική διότι «δημιουργούμε εμπειρίες ζωής. Δεν είναι καθόλου εύκολο για μαθητές αυτής της ηλικίας, που δεν είναι επαγγελματίες, να ανέβουν στην κεντρική σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και να παίξουν σε μια συναυλία δύο ωρών. Παρόλο που έχουν υπάρξει στο παρελθόν και άλλες ανάλογες παραστάσεις των παιδιών σε πολύ σημαντικές αίθουσες, όπως είναι το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, η Ακαδημία Αθηνών, το Πανεπιστήμιο, το Μουσείο της Ακρόπολης κ.ά. Θέλουμε να προσφέρουμε στους μαθητές μας εμπειρίες ζωής, όχι μόνο παίζοντας σε εμβληματικούς χώρους, αλλά κυρίως στο να έρχονται σε επικοινωνία και να επιτευχθεί μια μουσική κατανόηση». «Ετσι μόνο μπορούν να ταξιδέψουν στον χρόνο» εξηγεί ο κ. Γαλανόπουλος, αποτυπώνοντας τη δουλειά, το έργο, τον καλλιτεχνικό κάματο σπουδαίων ανθρώπων, όπως εν προκειμένω του Γιάννη Κωνσταντινίδη. «Είναι μια πολύ ιδιαίτερη προσωπικότητα, αφού κατάφερε να υπηρετήσει δύο διαφορετικούς καλλιτεχνικούς κόσμους με εξαιρετική συνέπεια, αφήνοντας πολύ ισχυρό μουσικό αποτύπωμα. Εχει παραδώσει εξαιρετικά έργα κλασικής μουσικής ως Γιάννης Κωνσταντινίδης, αλλά και ως Κώστας Γιαννίδης, με το όνομα με το οποίο υπέγραψε τις οπερέτες του, τα θεατρικά αλλά και τα αστικά τραγούδια του». Ολα όσα έχει δημιουργήσει συναντήθηκαν εκεί ακριβώς που η παράδοση συναντά το σήμερα με έναν τρόπο που δεν ξεχνιέται.