Οι 10 προκλήσεις {LF}της επόμενης ημέρας

Τις δέκα κυρίαρχες τάσεις που αξίζει να παρακολουθήσουμε φέτος στον κόσμο παρέθεσε ο αρχισυντάκτης της ετήσιας έκδοσης προβλέψεών του «The Economist Tom Standage στο Gala Dinner» που διεξάγεται στην Αθήνα στο πλαίσιο κυκλοφορίας της ετήσιας αποκλειστικής έκδοσης του «Economist» για την Ελλάδα και την Κύπρο «Ο κόσμος το 2025»:

1. Η επιλογή της Αμερικής

2. Οι ψηφοφόροι περιμένουν αλλαγή

3. Ευρύτερη αταξία

4. Δασμολογικές προοπτικές

5. Η έκρηξη της καθαρής τεχνολογίας

6. Μετά τον πληθωρισμό

7. Ηλικιακά ζητήματα

8. Η ώρα της κρίσης για την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ)

9. Ταξιδιωτικά προβλήματα

10. Ζωή όλο εκπλήξεις

Στη διάρκεια της συζήτησης που ακολούθησε ο Κένεθ Ρογκόφ επέμεινε ότι οι δασμοί των ΗΠΑ έρχονται «και θα είναι μεγάλοι», καθώς ήταν «η μεγαλύτερη προεκλογική υπόσχεση» του Ντόναλντ Τραμπ και «φαίνεται να το πιστεύει». Σε αντίθεση με όσα λέει ο Τραμπ, σημείωσε ότι οι δασμοί δεν παύουν να είναι «φόροι στους αμερικανούς καταναλωτές» και ότι «όταν οι ΗΠΑ επιβάλλουν δασμούς αυτό είναι χειρότερο για τις ΗΠΑ», αναρωτώμενος «η Ινδία και η Βραζιλία έχουν πολύ υψηλούς δασμούς, αλλά σε ποιον βαθμό τις βοήθησε;».

Ως προς το πώς αποφασίζει ο Τραμπ, ο Ρογκόφ ήταν κατηγορηματικός: «Στον Τραμπ 2.0 εάν θες να είσαι στην κυβέρνηση και του πεις, συμφωνώ στο 98% όσων λέτε αλλά διαφωνώ στο 2%, τότε απλώς δεν θα είσαι στην κυβέρνηση. Δεν βλέπω κανέναν να αντιτίθεται». Γι’ αυτό προβλέπει μια οικονομία με απότομα σκαμπανεβάσματα (boom-and-bust cycle): «Θα απελευθερώσει τα πάντα και αυτό θα οδηγήσει σε ανάπτυξη, ακόμη και με τους δασμούς», όμως αυτό θα υπερθερμάνει μια «ήδη υπερθερμασμένη οικονομία και είτε θα έχουμε πληθωρισμό είτε η Fed θα αυξήσει τα επιτόκια σημαντικά». Γι’ αυτό και εκτιμά ότι στο δεύτερο μισό της θητείας του Τραμπ θα έχουμε ύφεση και «εάν κάνω μία τρελή πρόβλεψη, αυτή είναι ότι στο δεύτερο μισό της θητείας θα δούμε επιβολή ελέγχων στις τιμές».

Κλειδί η άμυνα

Με τη συζήτηση να στρέφεται στην Ευρώπη, ο Ρογκόφ επεσήμανε τη σημασία της έκθεσης Ντράγκι, υπογραμμίζοντας ότι άκουσε να την αναφέρουν 100 φορές στο Παγκόσμιο Φόρουμ του Νταβός, ακόμη και εάν είναι κάπως αισιόδοξη. Ο Ρογκόφ επεσήμανε ότι εάν ήταν να διαλέξει ένα μέτρο για την Ευρώπη θα ήταν να δώσει η ΕΕ στη Μεγάλη Βρετανία μία συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ανάλογη με αυτή που έχει με τη Νορβηγία. Πέραν αυτού υπογράμμισε ότι η «Ευρώπη σίγουρα πρέπει να ασχοληθεί με την άμυνα. Δεν είναι σύσταση, είναι μια αναγκαιότητα. Επειτα από αυτό σίγουρα χρειάζεται η μεταρρύθμιση της ενεργειακής πολιτικής. Δεν μπορείς να είσαι ανταγωνιστικός όταν έχεις τρεις και τέσσερις φορές ακριβότερη ενέργεια από τον υπόλοιπο κόσμο». Για να συμπληρώσει ότι «το παλιό ρητό ότι οι ΗΠΑ καινοτομούν, η Κίνα μιμείται και η Ευρώπη επιβάλλει ρυθμίσεις είναι κάτι που δεν μπορεί να συνεχιστεί».

Και η Αγγελική Φράγκου υπογράμμισε ότι η άμυνα είναι σημαντική. Σημείωσε πάντα ότι «εάν είναι να ξοδέψουμε χρήματα θα ήταν σοφή κίνηση να τα χρησιμοποιήσουμε, εναρμονίσουμε και εκσυγχρονίσουμε την αμυντική μας βιομηχανία, που δεν αφορά μόνο τανκς. Μιλάμε για ΑΙ, ρομποτική και εναέρια τεχνολογία και εάν αναπτύσσονταν όλα αυτά στο ευρωπαϊκό έδαφος, θα δημιουργούνταν μια φωλιά καινοτομίας, διπλής στρατιωτικής και πολιτικής χρήσης όπως έγινε στις ΗΠΑ – σκεφτείτε ότι όλοι δαπανούν στον τομέα της άμυνας. Πρέπει να το κάνουμε ως Ευρωπαίοι».  Εδωσε πάντως και μια νότα αισιοδοξίας: «Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η ανάγκη είναι η μητέρα των επινοήσεων. Λέγαμε με την ομάδα μου ότι η Ευρώπη δεν θα υπέγραφε ποτέ μια συμφωνία με τη Mercosur, γιατί πάντα  υπάρχει το θέμα της αγροτικής πολιτικής. Και τι είδαμε; Να υπογράφεται η συμφωνία που αφορά μια αγορά 750 εκατ. ανθρώπων, μείωση δασμών κατά 90% γιατί κάπου έπρεπε να μπορεί η Ευρώπη να εξάγει προϊόντα».

Ερυθρά Θάλασσα

Σε σχέση με την κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα μετά και τη δήλωση των Χούθι ότι θα στοχοποιούν μόνο πλοία άμεσα σχετιζόμενα με το Ισραήλ, η Αγγελική Φράγκου υπογράμμισε ότι «οι Χούθι παραμένουν μια τρομοκρατική οργάνωση» και υπάρχουν ακόμη σοβαροί κίνδυνοι για τα πλοία, τα πληρώματα και τα εμπορεύματα. Σε αυτή τη φάση «χρειάζεται να υπάρξει μεγαλύτερη σαφήνεια και βεβαιότητα» ενώ συμπλήρωσε ότι «οι Χούθι έχουν αυτό το σύστημα να εισπράττουν από τα καράβια που περνούν, κάτι που εταιρείες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης προφανώς δεν μπορούν να κάνουν». Από τη μεριά του ο Βαγγέλης Μαρινάκης υπογράμμισε ότι «δεν μπορείς να κάνεις συμφωνίες με τρομοκράτες και επομένως είναι για το καλό όλων μας να μην περνούν τα πλοία μας από την Ερυθρά Θάλασσα – και για να μην αναλαμβάνουμε περιττούς κινδύνους και για λόγους κόστους ασφάλισης. Εάν οι πλοιοκτήτες επιμείνουμε να αποφεύγουμε αυτό το πέρασμα, τότε και αυτοί θα δουν ότι δεν θα έχουν στόχους να χτυπήσουν και αυτό θα τελειώσει νωρίτερα. Εάν υπάρχει κανονική κίνηση και βρίσκουν εύκολα στόχους, τότε επιτυγχάνουν αυτό που θέλουν».