Εργασία από το σπίτι και παραγωγικότητα

Η πανδημία Covid-19 προκάλεσε δομική αλλαγή στην οργάνωση της εργασίας: την εργασία από το σπίτι («WFH»). Προσαρμοζόμενοι σε αυτό το νέο περιβάλλον, οι εργαζόμενοι έχουν αλλάξει αυτό που αναζητούν σε ένα σπίτι, αυξάνοντας τη ζήτηση για μεγαλύτερα ακίνητα που βρίσκονται πιο μακριά από τα κέντρα των πόλεων. Η αλλαγή στα πρότυπα εργασίας είχε σημαντικές επιπτώσεις στην αγορά κατοικίας, καθώς και αυξημένη ανισότητα μεταξύ των εργαζομένων. Η αγορά κατοικίας του Λονδίνου χρησιμεύει ως μελέτη περίπτωσής μου.

Από την έναρξη της πανδημίας Covid-19 και την άνοδο του WFH, τα ακίνητα που βρίσκονται πιο μακριά από το κέντρο της πόλης και τα μεγαλύτερα σπίτια σημείωσαν τις ταχύτερες αυξήσεις στις τιμές. Παρατηρούμε μια σαφή θετική σχέση μεταξύ της αύξησης των τιμών των κατοικιών και των ενοικίων από το 2019 έως το 2022, αφενός, και της απόστασης από το κέντρο της πόλης, αφετέρου. Για παράδειγμα, η μέση τιμή των ακινήτων που βρίσκονται στο κέντρο του Λονδίνου μειώθηκε κατά 1%, ενώ οι τιμές για τα ακίνητα που βρίσκονται στην περιφέρεια αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 13%.

Μεταξύ Φεβρουαρίου 2020 και Ιουνίου 2022, η μέση τιμή των μεγάλων κατοικιών (5 δωματίων και άνω) αυξήθηκε κατά 20%, ενώ των μικρών (στούντιο ή ενός δωματίου) μειώθηκε κατά 1%. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα παραπάνω ποσά (premium) για στέγαση έχουν αυξηθεί από τον Φεβρουάριο του 2020. Στην ιδιοκατοίκηση, για παράδειγμα, το premium έχει αυξηθεί κατά 5%. Επιπλέον, το premium για την απομάκρυνση από το κέντρο της πόλης, αυτό που λέμε ποινή μετακίνησης, έχει μειωθεί κατά 6%.

Αυτή η αλλαγή στις προτιμήσεις στέγασης έχει επίσης άμεσες συνέπειες για τους εργαζόμενους σε επαγγέλματα που δεν επιτρέπουν την εξ αποστάσεως εργασία. Στο μοντέλο, μένουν εκτός ιδιοκτησίας σπιτιού και ωθούνται στην ενοικίαση λόγω της αύξησης των τιμών στα προάστια. Το ποσοστό ιδιοκατοίκησής τους μειώθηκε κατά τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες, με την πτώση να επικεντρώνεται στα προάστια. Η εξ αποστάσεως εργασία επιδεινώνει την ανισότητα μεταξύ των επαγγελμάτων σε διάφορες διαστάσεις, όπως το εισόδημα, η κατανάλωση, η στέγαση και η ρευστότητα.

Υπάρχουν μέτρα που θα μπορούσαν να μετριάσουν τον αντίκτυπο του WFH στην αγορά κατοικίας και τις επιπτώσεις του στην ανισότητα. Μια υποθετική πολιτική που θα διευκόλυνε τις μετατροπές γραφείων σε διαμερίσματα στο κέντρο της πόλης θα αύξανε την προσφορά. Στο μοντέλο μου μια τέτοια πολιτική οδήγησε σε μείωση των τιμών των κατοικιών και των ενοικίων στο κέντρο της πόλης, ενώ περιόρισε σημαντικά τις αυξήσεις των τιμών στα προάστια. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση των απωλειών ευημερίας για όσους δεν μπορούν να εργαστούν από το σπίτι.

Η Morgane Richard είναι Postdoctoral Fellow στο Stanford Institute for Economic Policy Research. Το άρθρο αυτό αποτελεί σύνοψη εκτενέστερης ανάλυσης που δημοσιεύεται στο Blog της ΕΚΤ