H ΑΙ στο κοντινό μας μέλλον

Βρισκόμαστε εδώ και δύο χρόνια σε μια διαδικασία αλλαγής συγκρίσιμη σε σημασία με την πρώτη Βιομηχανική Επανάσταση. Τι μπορούμε να πούμε για αυτά που προμηνύει;

Πρώτον, ούτε η νιρβάνα ούτε η ανθρώπινη εξαφάνιση θα έρθουν σύντομα. Αντίθετα, μπορούμε να προσβλέπουμε σε πολλά χρόνια αστάθειας. Η τεχνολογία AI θα συνεχίσει να σημειώνει ταχεία πρόοδο, με ολοένα και πιο αξιοσημείωτες δυνατότητες. Δεν έχουμε καν εξαντλήσει τα τρέχοντα μοντέλα που βασίζονται σε μετασχηματιστές και γίνονται τεράστιες προσπάθειες για την ανάπτυξη καλύτερων μοντέλων, τεχνολογιών ημιαγωγών, αρχιτεκτονικής επεξεργαστών, αλγορίθμων και μεθόδων εκπαίδευσης. Τελικά, θα φτάσουμε σε συστήματα γενικής τεχνητής νοημοσύνης που θα φτάνουν ή θα ξεπερνούν την ανθρώπινη νόηση.

Προς το παρόν, ωστόσο, η τεχνητή νοημοσύνη παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Δεν μπορεί καν να μαγειρέψει ένα γεύμα ή να βγάλει βόλτα τον σκύλο σας, πολύ λιγότερο να πολεμήσει ή να αναλάβει τη διαχείριση μιας οργάνωσης. Μια κακόβουλη υπερευφυΐα δεν πρόκειται σύντομα να καταλάβει τον πλανήτη. Αλλά το πώς θα εξελιχθεί η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης – και η αναλογία της προόδου προς τα προβλήματα που θα προκαλέσει – θα εξαρτηθεί από μια σειρά αναμετρήσεων μεταξύ τεχνολογίας και ανθρώπινων θεσμών. Μέχρι στιγμής, η τεχνολογία υπερισχύει κατά πολύ.

Είμαι πολύ αισιόδοξος για τα πιθανά οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης και βλέπω συναρπαστικές και ενθαρρυντικές εξελίξεις στην εκπαίδευση, την τέχνη, την ιατρική, τη ρομποτική και άλλους τομείς. Αλλά βλέπω επίσης κινδύνους, οι περισσότεροι από τους οποίους δεν αντιμετωπίζονται.

Είναι περίπλοκο.

Οπως ίσχυε κατά τη διάρκεια της πρώτης Βιομηχανικής Επανάστασης, οι επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση και στο εισόδημα θα κατανεμηθούν με κάποια ιδιορρυθμία. Η συνολική τροχιά που θα καταγράψει το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν μπορεί να φαίνεται θετική και ομαλή, αλλά κάτω από αυτή την καθαρή καμπύλη θα υπάρχει μεγάλος πόνος και άγχος για ένα σημαντικό πλήθος ανθρώπων, σε κάθε επίπεδο της κοινωνίας, μαζί με νέες ευκαιρίες για πολλούς και τεράστια κέρδη για ορισμένους.

Επί του παρόντος, η τεχνητή νοημοσύνη είναι η πλέον κατάλληλη για την αυτοματοποίηση εξαιρετικά σύνθετων, αλλά και εξαιρετικά δομημένων δραστηριοτήτων: πλοήγηση στους δρόμους, ταξινόμηση εικόνων, παιχνίδια σκακιού, χρήση γλωσσών (τόσο του ανθρώπου όσο και των υπολογιστών). Αλλά η πραγματική επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης σε μια δεδομένη ανθρώπινη δραστηριότητα εξαρτάται από τρεις μεταβλητές: το ποσοστό και τον βαθμό αυτοματοποίησης, τα επίπεδα ανθρώπινων δεξιοτήτων που σχετίζονται με τις δραστηριότητες που μπορούν (και δεν μπορούν) να αυτοματοποιηθούν· και – κυρίως – πόση επιπλέον ζήτηση θα δημιουργηθεί από τη διαθεσιμότητα φθηνού αυτοματισμού τεχνητής νοημοσύνης.

Στην πράξη αυτό μπορεί να σημαίνει κάτι αρκετά περίεργο. Εξετάστε μερικά παραδείγματα, ξεκινώντας με τη μετάφραση. Μίλησα πρόσφατα με δύο εξέχοντες ειδικούς της τεχνητής νοημοσύνης. Ο πρώτος υποστήριξε ότι η τεχνητή νοημοσύνη σύντομα θα εξαλείψει εντελώς τους ανθρώπους-μεταφραστές, επειδή η μετάφραση της τεχνητής νοημοσύνης θα έχει ουσιαστικά τελειοποιηθεί μέσα σε πέντε χρόνια. Αλλά ο δεύτερος ειδικός υποστήριξε ότι θα χρειαστούμε περισσότερους μεταφραστές από ποτέ. Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπει τη γρήγορη, ανέξοδη μετάφραση για καθετί, θα υπάρξει έκρηξη στο μεταφρασμένο υλικό, οπότε θα απαιτείται ανθρώπινη επίβλεψη για την εκπαίδευση και τη βελτίωση των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης κι επίσης την αναθεώρηση και διόρθωση.

Υστερα από περαιτέρω έρευνα, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι αυτή η δεύτερη άποψη είναι πιο ακριβής. Θα υπάρξει μια τεράστια έκρηξη σε αυτό που μεταφράζεται (στην πραγματικότητα, υπάρχει ήδη) και για ορισμένα πράγματα, θα εξακολουθούμε να θέλουμε την ανθρώπινη επίβλεψη. Η μετάφραση δεν είναι μόνο για δελτία καιρού και μενού. Είναι επίσης για το FBI, τη CIA, τις εταιρείες χημικών, τους κατασκευαστές ιατρικών συσκευών, τους γιατρούς των επειγόντων περιστατικών, τους παγκόσμιους ηγέτες, τους χειρουργούς, τους πιλότους αεροπλάνων, τους καταδρομείς και τις τηλεφωνικές γραμμές για την πρόληψη των αυτοκτονιών. Ενώ ο ρόλος των ανθρώπων-μεταφραστών θα μετατοπιστεί προς την εκπαίδευση, την παρακολούθηση και τη διόρθωση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, πιθανότατα θα χρειαζόμαστε μεταφραστές για πολύ καιρό ακόμη.

Παρόμοια ερωτήματα προκύπτουν και σε άλλους τομείς. Πολλοί πιστεύουν ότι οι ημέρες των μηχανικών λογισμικού είναι μετρημένες, επειδή η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται πολύ καλή στο να κάνει αυτό που κάνουν, χρησιμοποιώντας μόνο μη τεχνικές ανθρώπινες οδηγίες. Αλλοι όμως υποστηρίζουν ότι αυτή η τάση θα οδηγήσει σε τεράστια αύξηση στην ποσότητα και την πολυπλοκότητα του παραγόμενου λογισμικού, απαιτώντας από πολλούς ανθρώπους-ειδικούς να συλλάβουν, να οργανώσουν, να επαληθεύσουν και να παρακολουθήσουν αυτό το τεράστιο σώμα κωδίκων.

Για τους δικηγόρους, το μέλλον φαίνεται πιο δύσκολο. Είναι ακόμη νωρίς, αλλά έχω ήδη κάνει πολλές συζητήσεις που πηγαίνουν ως εξής: Χρειαζόμασταν μια συμφωνία απασχόλησης / επένδυσης / συνεργασίας / αγοραπωλησίας, αλλά ο δικηγόρος μας καθυστερούσε πολύ, οπότε ζητήσαμε από την Perplexity (μια υπηρεσία τεχνητής νοημοσύνης) να το κάνει και λειτούργησε. Είχαμε έναν δικηγόρο να το ελέγξει και ήταν εντάξει, επομένως δεν χρειαζόμαστε πλέον δικηγόρους, παρά μόνο για να ελέγχουν πράγματα.

Και, σε αντίθεση με τη γλωσσική μετάφραση, φαίνεται απίθανο η τεχνητή νοημοσύνη να οδηγήσει σε χιλιαπλάσια έκρηξη στη νομική εργασία. Ετσι, αναμένω ότι η δικηγορία θα δεχθεί πράγματι ισχυρή πίεση, με τους ανθρώπους να χειρίζονται μόνο περίπλοκες υποθέσεις που απαιτούν άριστα εκπαιδευμένους ειδικούς. Αντίθετα, σε ορισμένα άλλα επαγγέλματα – όπως η λογιστική και ο λογιστικός έλεγχος – η τεχνητή νοημοσύνη θα μειώσει τις σοβαρές ελλείψεις εκπαιδευμένων επαγγελματιών.

Σκεφτείτε την οδήγηση. Εστιάζοντας σήμερα στα αυτόνομα οχήματα δεν αντιλαμβανόμαστε ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη αποδυναμώσει την οδήγηση ως επάγγελμα. Εξετάστε επίσης τη ρομποτική (της οποίας τα αυτόνομα οχήματα είναι, στην πραγματικότητα, μόνο ένα παράδειγμα). Με την παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη γινόμαστε μάρτυρες μιας επανάστασης που τελικά θα επηρεάσει όλες τις σωματικές δραστηριότητες, από τη χειρωνακτική εργασία έως τις δουλειές του σπιτιού και τους πολέμους. Οι επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων στη ρομποτική έχουν αυξηθεί απότομα σε δισεκατομμύρια δολάρια φέτος, κάτι που σημαίνει ότι τα ρομπότ θα αρχίσουν να αντικαθιστούν τους ανθρώπους σε μαζική κλίμακα μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.

Ενας άλλος τομέας όπου η τεχνητή νοημοσύνη έχει σημειώσει τρομακτικά γρήγορη πρόοδο είναι τα όπλα. Εδώ, η αναλογία δεν είναι με τη Βιομηχανική Επανάσταση, αλλά με τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 1914, πολλοί και από τις δύο πλευρές πίστευαν ότι ο πόλεμος θα ήταν σχετικά ανώδυνος. Αντίθετα, οι νέες τεχνολογίες – πολυβόλα, εκρηκτικά, πυροβολικό και χημικά όπλα – προκάλεσαν φρικτές μαζικές σφαγές. Και φοβάμαι ότι, επί του παρόντος, λίγοι πολιτικοί ή στρατιωτικοί ηγέτες καταλαβαίνουν πόσο θανατηφόρος θα μπορούσε να είναι ο πόλεμος που καθοδηγείται από την τεχνητή νοημοσύνη.

Ενα τελευταίο μέλημα είναι η παραπληροφόρηση. Τι θα συμβεί σε μια δεκαετία από τώρα (ή ενδεχομένως νωρίτερα) όταν κανείς δεν θα μπορεί να πει με βεβαιότητα τι είναι πραγματικό;

Καλώς ήρθατε στο μέλλον. Ελπίζω να μπορέσουμε να το πάρουμε στα χέρια μας, γιατί το μέλλον έρχεται είτε μας αρέσει είτε όχι.