«Οι τιμές δεν είναι καπρίτσιο»

Σε έξαρση είναι το νέο μέτωπο που άνοιξε ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στη γειτονιά του και συγκεκριμένα με τον Παναμά. Ο Τραμπ κατήγγειλε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο ότι οι Αρχές της Διώρυγας εισπράττουν πανάκριβα τέλη για τις διελεύσεις των πλοίων και προσδιόρισε παράλληλα την Κίνα ως τη χώρα που ελέγχει πραγματικά τη διώρυγα. Η απάντηση ήρθε άμεσα από τον πρόεδρο του Παναμά, Χοσέ Ραούλ Μουλίνο, ο οποίος απέρριψε τις αναφορές περί κινεζικού ελέγχου, τονίζοντας ότι η διώρυγα δεν βρίσκεται υπό άμεσο ή έμμεσο έλεγχο, «ούτε από την Κίνα, ούτε από την ευρωπαϊκή κοινότητα, ούτε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε από οποιαδήποτε άλλη δύναμη».

Η ιστορία

Η διώρυγα κατασκευάστηκε ουσιαστικά από τις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1900 και αφού αγόρασαν το 1903 τα δικαιώματα της έκτασης από τους Γάλλους που είχαν αναλάβει αρχικά να κατασκευάσουν το κανάλι. Η Ουάσιγκτον παρέδωσε τον έλεγχο του τεχνητού διαύλου μήκους 82 χιλιομέτρων στον Παναμά το 1999 βάσει συνθήκης που υπογράφηκε το 1977 επί προεδρίας Τζίμι Κάρτερ έπειτα από μια περίοδο κοινής διοίκησης.  Υπολογίζεται ότι το 2,5% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου και φορτία αξίας περίπου 270 δισ. δολ. εξυπηρετούνται από τη διώρυγα. Μεταξύ αυτών εξυπηρετείται και το 40% της συνολικής κυκλοφορίας εμπορευματοκιβωτίων στις ΗΠΑ.

Το νέο μέτωπο άνοιξε ο Τραμπ το Σαββατοκύριακο που πέρασε, με  αναρτήσεις στο Truth Social, να κατηγορεί την κυβέρνηση του Παναμά ότι καθορίζει υπερβολικά «διόδια» στη χρήση της διώρυγας. Πρόσθεσε μάλιστα ότι εάν ο Παναμάς δεν διαχειρίζεται τη διώρυγα με αποδεκτό τρόπο, θα απαιτήσει από τον σύμμαχο των ΗΠΑ να την παραδώσει.

Ο Τραμπ προειδοποίησε επίσης ότι δεν θα αφήσει τη διώρυγα να πέσει σε «λάθος χέρια» και φάνηκε να προειδοποιεί για πιθανή κινεζική επιρροή στη δίοδο, γράφοντας ότι η διώρυγα δεν πρέπει να βρίσκεται κάτω από τη διαχείριση της Κίνας.

«Τα τέλη που χρεώνονται από τον Παναμά είναι γελοία, ειδικά γνωρίζοντας την εξαιρετική γενναιοδωρία που έχει δοθεί στον Παναμά από τις ΗΠΑ», έγραψε ο Τραμπ στην ανάρτησή του στο Truth Social.

«Δεν δόθηκε προς όφελος άλλων, αλλά απλώς σε ένδειξη συνεργασίας με εμάς και τον Παναμά. Εάν δεν τηρηθούν οι αρχές, τόσο ηθικές όσο και νομικές, αυτής της μεγαλόψυχης χειρονομίας προσφοράς, τότε θα απαιτήσουμε να μας επιστραφεί η Διώρυγα του Παναμά, πλήρως και χωρίς αμφισβήτηση» πρόσθεσε.

Σύμφωνα με το Politico, ενώ η Κίνα έχει αυξήσει την παρουσία της στη Λατινική Αμερική τις τελευταίες δύο δεκαετίες – και μια εταιρεία με έδρα το Χονγκ Κονγκ διαχειρίζεται τα δύο λιμάνια σε κάθε άκρο της διώρυγας – καμία κινεζική εμπορική ή κυβερνητική οντότητα δεν έχει στην πραγματικότητα άμεσο ρόλο στη διαχείριση της ροής των πλοίων μέσω της κρίσιμης υδάτινης οδού.

Η διοίκηση

Η διώρυγα διοικείται από έναν ανεξάρτητο κυβερνητικό οργανισμό του Παναμά, την Αρχή Διώρυγας του Παναμά, και η Κίνα δεν έχει κάνει καμία δημόσια χειρονομία για την αγορά της διώρυγας ή την αύξηση του αποτυπώματός της στη χώρα τους τελευταίους μήνες.

Αμεση ήταν η απάντηση του προέδρου του Παναμά, Χοσέ Ραούλ Μουλίνο, ο οποίος σε ηχογραφημένη δήλωση που ανήρτησε στο Χ τόνισε ότι «ως πρόεδρος, θέλω να εκφράσω με σαφήνεια ότι κάθε τετραγωνικό μέτρο της Διώρυγας του Παναμά και της παρακείμενης ζώνης της ανήκει στον Παναμά και θα συνεχίσει να ανήκει». «Η κυριαρχία και η ανεξαρτησία της χώρας μας δεν είναι διαπραγματεύσιμες», πρόσθεσε.

«Οι τιμές δεν είναι καπρίτσιο», συμπλήρωσε ο πρόεδρος του Παναμά και εξήγησε ότι «καθορίζονται δημοσίως και σε ανοικτή ακρόαση, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες της αγοράς, τον διεθνή ανταγωνισμό, το κόστος λειτουργίας και τις ανάγκες συντήρησης και εκσυγχρονισμού της υπερωκεάνιας διαδρομής».

Τέλος, υπογράμμισε ότι «η διώρυγα δεν τελεί υπό άμεσο ή έμμεσο έλεγχο, ούτε από την Κίνα, ούτε από την ευρωπαϊκή κοινότητα, ούτε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε από οποιαδήποτε άλλη δύναμη. Ως Παναμέζος, απορρίπτω σθεναρά κάθε εκδήλωση που διαστρεβλώνει αυτή την πραγματικότητα». «Ο Παναμάς σέβεται τα άλλα έθνη και απαιτεί σεβασμό», πρόσθεσε.