Η ηθική στην πολιτική

Υπάρχουν κανόνες στην πολιτική που συχνά παραβιάζονται. Η ηθική είναι προϋπόθεση για την επιβίωση της δημοκρατίας και για νομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος. Δυστυχώς τελευταία οι ηγεσίες των δυτικών δημοκρατιών δεν ανταποκρίνονται στα στάνταρ που έχουν επιβάλει οι προκάτοχοί τους για τη μακροημέρευση των θεσμών. Και δεν αναφέρομαι εδώ σε καθαρά ζητήματα διαφθοράς που πάντα υπήρχαν και που πάντοτε θα υπάρχουν. Οι οικονομικές ατασθαλίες, οι δωροδοκίες, η παραβίαση των κανόνων και η συμπεριφορά πέραν των διατάξεων των νόμων δεν μπορούν ποτέ να καταργηθούν. Υπάρχουν όμως για όλα αυτά προβλέψεις για τιμωρίες, κι εφόσον η Δικαιοσύνη λειτουργεί αποτελεσματικά επέρχεται μια κάθαρση που ικανοποιεί το λαϊκό συναίσθημα.

Το πρόβλημα βρίσκεται στην παραβίαση των ηθικών κανόνων που δεν τιμωρούνται πάντα από τον νόμο. Στην Ελλάδα κάποτε λέγαμε πως τέτοιοι κανόνες παραβιάζονται κάτω από τον ισχυρισμό πως «όταν κάτι είναι νόμιμο είναι και ηθικό». Αλλά η αλήθεια όμως πολλές φορές κρύβεται μακριά από αυτή τη φράση. Στις ΗΠΑ τελευταία είδαμε ένα παρόμοιο φαινόμενο. Δυστυχώς, προερχόμενο από πηγή που θα έπρεπε να αποτελεί παράδειγμα για το αντίθετο. Ο απερχόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ Τζo Μπάιντεν, χωρίς τον παραμικρό δισταγμό, έδωσε χάρη, απαλλάσσοντάς τον από κάθε ποινή, στον γιο του Χάντερ, κι όχι μόνο αυτό. Επεξέτεινε τη χάρη και σε κάθε ποινή που μπορεί να του επιβληθεί στο μέλλον για αδικήματα που έχει διαπράξει μέχρι τώρα!

Για τα ηθικά δεδομένα των δυτικών δημοκρατιών, αυτή η πράξη είναι ανεπανάληπτη. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί πως ένας σοσιαλδημοκράτης πρόεδρος (με την ευρεία έννοια του όρου) θα προχωρούσε σε μια τέτοια πράξη «πατρικής στοργής». Γιατί έτσι ακριβώς τη δικαιολόγησε! Παραβίασε το πνεύμα της αντικειμενικής δικαιοσύνης διατρανώνοντας αυτά που ισχυρίζονται οι εχθροί της δημοκρατίας. Πως σε ένα τέτοιο καθεστώς, σεβασμού των νόμων και των δημοκρατικών θεσμών, η δικαιοσύνη δεν είναι τυφλή. Αλλά με ορθάνοιχτα μάτια προστατεύει και αθωώνει όσους βρίσκονται κοντά στα κέντρα πολιτικής εξουσίας.

Για το δημοκρατικό κόμμα στις ΗΠΑ αυτό το γεγονός δημιουργεί σοβαρότατα προβλήματα. Καταρρίπτονται με αυτό τον τρόπο όλες οι καταγγελίες κατά του επερχόμενου εκλεγμένου προέδρου Τραμπ πως δήθεν περιφρονεί τη συντεταγμένη δικαιοσύνη. Στις αντιλήψεις της κοινής γνώμης αρχίζουν να αποκτούν βάση οι ισχυρισμοί του πως πολλές εναντίον του δικαστικές αποφάσεις πάρθηκαν με πολιτικά κίνητρα, χωρίς διαφάνεια και σαφή έλλειψη αντικειμενικότητας. Παράλληλα, οι καταγγελίες του περί νοθείας και «κλοπής» της εις βάρος του εκλογής το 2020 αρχίζουν να μην ακούγονται κενές περιεχομένου. Είχα γράψει προ καιρού σχετικά: «Οι Δημοκρατικοί σε όλες σχεδόν τις τελευταίες εκλογές συγκέντρωσαν περίπου 65-66 εκατ. ψήφους. Με την εξαίρεση του 2020, που εκτινάχθηκαν ξαφνικά στα 81,3 εκατ.! Αντίθετα, οι Ρεπουμπλικανοί ήσαν πάντα ανάμεσα στα 63-74 εκατ. Μάλιστα, ο Τραμπ το 2020 είχε 74,1 εκατ. ψήφους (έναντι 81,3 εκατ. του Μπάιντεν), ενώ τώρα είχε 74,4 εκατ. Περίπου τα ίδια, δηλαδή. Ενώ η Χάρις κατέβηκε στα 64,4 εκατ. Στα κλασικά, δηλαδή, στάνταρ του κόμματός της. Τι ακριβώς έγινε λοιπόν το 2020 και η ψήφος των Δημοκρατικών εκτοξεύθηκε κατά 15,4%; Και τώρα, το 2024, βρέθηκε 14,9% χαμηλότερα;».

Εύλογο είναι τώρα να αρχίζουν όλοι να αναρωτιούνται…