Ο Σπίθας και {LF}η Ουλάνοβα

Γράφοντας για τα «Κλασσικά Εικονογραφημένα», θυμήθηκα ένα άλλο ανάγνωσμά μου της ίδιας λίγο πολύ περιόδου, εκεί προς τα τέλη της δεκαετίας του ’50. Τον θρυλικό «Μικρό Ηρωα», που έμελλε να γίνει ακόμα και τραγούδι του Κηλαηδόνη, στη θρυλική παράσταση (του Ελεύθερου Θεάτρου, στο Αλσος Παγκρατίου) «Το τραμ το τελευταίο».

Ο «Μικρός Ηρως» λοιπόν, και όχι «Ηρωας», υπήρξε προσφιλές ανάγνωσμα αρκετών χιλιάδων ελληνοπαίδων, με αφετηρία το 1953 και τέλος το 1968. Πρωταγωνιστές της σειράς ήταν το θρυλικό Παιδί Φάντασμα, κατά κόσμον Γιώργος Θαλάσσης, και η παρέα του: η Κατερίνα, ο πάντα πεινασμένος Σπίθας (σαφής αναφορά του συγγραφέα στην πείνα της περιόδου της Κατοχής), αργότερα και οι ακόμα νεαρότερης ηλικίας Διαβολάκος και Ζουζούνι, αν θυμάμαι καλά. Μάλιστα, τα κείμενα άφηναν να διαφανεί – πολύ διακριτικά βέβαια, μιας και οι καιροί απαιτούσαν στράτευση στον αγώνα κατά των κατακτητών, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για γκομενιλίκια – ότι «κάτι έπαιζε» μεταξύ Γιώργου και Κατερίνας.

Στο μέτρο που ο λογοτεχνικός (;) χρόνος μπορεί να συστέλλεται και να διαστέλλεται κατά το δοκούν, δεν πρέπει να εκπλήσσει ότι, ενώ η γερμανική Κατοχή διήρκεσε περίπου τριάμισι χρόνια, οι περιπέτειες του Γιώργου Θαλάσση διήρκεσαν δεκαπέντε! Λογικά (αλλά τι είναι η λογική μπροστά στη γοητεία της αφήγησης;) το Παιδί Φάντασμα θα έπρεπε να έχει τριανταρίσει και βάλε προς το τέλος της σειράς, η οποία έφτασε αισίως στο τεύχος αρ. 798! Κατά τα άλλα βέβαια, στις εικονογραφήσεις ο Γιώργος φορούσε πάντοτε κοντά παντελονάκια.

Οσο για τους αντίπαλους του Γιώργου Θαλάσση και της παρέας του, άλλαζαν κάθε τόσο, αφενός επειδή το Παιδί Φάντασμα… τους εξόντωνε, και αφετέρου επειδή έτσι ανανεωνόταν το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Ενδεικτικά, μπορώ να θυμηθώ τον Σεϊτάν Αλαμάν (προφανής η συνδήλωση του ονόματος), τον Διπλοπρόσωπο, τον Αλόμα, τον «αλλόκοτο μάγο» (έτσι έμαθα τι σημαίνει αλλόκοτος), τον Γιαχαμότο Κοτούλα(!), ιαπωνικής καταγωγής αυτός, καθώς και κάποιες θηλυκού γένους σατανικές αντιπάλους, όπως τη Φροϊλάιν Χ και την Κόμπρα.

Το όλο εγχείρημα το είχε εμπνευστεί και υλοποιήσει ο ακαταπόνητος και πάντοτε ευρηματικός Στέλιος Ανεμοδουράς, ο οποίος και έγραφε τα κείμενα με το ψευδώνυμο Θάνος Αστρίτης. Φυσιογνωμία στον χώρο των περιοδικών εκδόσεων και των τυπογραφικών εργασιών, ο Ανεμοδουράς ήταν επίσης κατά καιρούς εκδότης και άλλων περιοδικών, όπως ο «Υπεράνθρωπος» και ο «Μπλεκ», η «Κατερίνα» και η «Σούπερ Κατερίνα».

Κλείνω με μια φράση που την είχα συναντήσει επανειλημμένα διαβάζοντας «Μικρό Ηρωα». Οταν ο Γιώργος, η Κατερίνα ή ο Σπίθας έδινε μια με τον υποκόπανο του όπλου στον γερμανό φρουρό, εκείνος, πριν πέσει καταγής αναίσθητος, έκανε «μια στροφή γύρω από τον εαυτό του που θα τη ζήλευε και η Ουλάνοβα». Εννοείται πως είχα σπεύσει να ρωτήσω τους γονείς μου «ποια ήταν αυτή». Σε ηλικία 8 ετών, ομολογώ πως αγνοούσα ότι έτσι λεγόταν η τότε prima ballerina assoluta των Μπαλέτων Μπαλσόι.

Η έμμηνος ρήση

Πρόσεχε τι υποκρίνεσαι πως είσαι, γιατί με τον καιρό γίνεσαι ό,τι υποκρίνεσαι.