«Ξαφνικά τα φώτα του μουσείου σβήνουν»

Σε λιγότερο από ένα λεπτό πριν από τα μεσάνυχτα είμαι έτοιμη. Ξυπόλητη, με τα νύχια των ποδιών βαμμένα κόκκινα να κινούνται σαν έντομα πάνω στο κρύο δάπεδο. Ορθια, σαν στρατιώτης σχεδόν, στέκω προσοχή πλάι στο υπέροχο ακρωτήριο, το διακοσμητικό που μοιάζει με άνθος ή με φοίνικα, το οποίο δέσποζε στην κορυφή του Παρθενώνα. Παρασυρμένη από τη δραματική ένταση της ζωφόρου, δεν είχα προσέξει πόσο όμορφο είναι, πάνω από τέσσερα μέτρα ψηλό, με τις ελικοειδείς, βασιλικές του σπείρες να στέκουν πάνω από το αέτωμα σαν λοφίο σε καπέλο παρέλασης.

Ξαφνικά, τα φώτα του μουσείου σβήνουν, ενδίδοντας σε μια πανάρχαια κόπωση που με αφήνει εντελώς στο σκοτάδι μπροστά στην Ακρόπολη, που εξακολουθεί να φωτίζεται σαν φάρος.

«Το πρωτότυπο είναι πάντα
καλύτερο από το αντίγραφο»

Παρ’ όλες τις έρευνες των ιστορικών στα αρχεία της μισής Ευρώπης, το πρωτότυπο τουρκικό έγγραφο δεν βρέθηκε, ούτε και οι αγγλικές σημειώσεις του πρέσβη (Ελγιν). Η μόνη μαρτυρία για το φιρμάνι που έδινε την άδεια στον Ελγιν να μεταφέρει στο Λονδίνο τα μάρμαρα του Παρθενώνα, εκείνη που θα εκθέσει ο ίδιος είκοσι χρόνια αργότερα στο δικαστήριο για να υπερασπιστεί τον εαυτό του απέναντι στην ατιμωτική κατηγορία της κλοπής, είναι μία ιταλική εκδοχή, μεταφρασμένη από κάποιον Πιζάνι, διερμηνέα της αγγλικής πρεσβείας στην Κωνσταντινούπολη. (…)

Αρχικά ο πρέσβης δεν είχε καμία πρόθεση να βάλει χέρι και μαχαίρι στις ζωφόρους του Παρθενώνα και να τις πάρει μαζί του^. μοναδικός του σκοπός ήταν να φτιάξει εκμαγεία και σχέδια που, όταν θα εκτίθονταν στο καλλιεργημένο κοινό, θα συνέβαλλαν στην ανάπτυξη των καλών τεχνών και της λογοτεχνίας της Αγγλίας. Μόλις όμως πήρε την άδεια, αντιλήφθηκε πως το πρωτότυπο είναι πάντα καλύτερο από το αντίγραφο^. γιατί να στείλει στην Αγγλία μια γύψινη ζωφόρο, όταν μπορούσε να στείλει τα ίδια τα γλυπτά του Φειδία από πεντελικό μάρμαρο;

«Θυμίζει περισσότερο
πολεμικό νοσοκομείο»

Ενας ταξιδιώτης περαστικός από την Αθήνα, στις αρχές του 19ου αιώνα, έγραψε στο σημειωματάριό του πως άκουσε να βγαίνει από τον ακρωτηριασμένο Παρθενώνα «το βογκητό του προσβεβλημένου πνεύματος του ναού». Δυο αιώνες μετά, αυτά τα μάρμαρα δεν έχουν πάψει ακόμα να βογκούν. Αυτή την ώρα της νύχτας η αίθουσα των ζωφόρων μού θυμίζει περισσότερο πολεμικό νοσοκομείο παρά μουσείο. Και το ράντζο μου τώρα μου φαίνεται ακριβώς σαν αυτό που είναι: μια κλίνη για ανάπηρους και για τραυματίες.