Κλιματικός λαϊκισμός

Τον Ιανουάριο του 2024 δημοσιεύτηκε η Ευρωπαϊκή Σύνοψη Κινδύνων Κλίματος. Οσα λέει η έρευνα αυτή για την Ελλάδα είναι ανατριχιαστικά. Στη χώρα μας δεν είδα να ασχολείται κανείς. Αναφέρω ενδεικτικά λίγα από τα ευρήματα της αξιολόγησης: Ρεκόρ θερμοκρασιών στην Ελλάδα οδήγησαν σε αυξημένη θνησιμότητα, ειδικά σε ευάλωτες ομάδες. Οι ξηρασίες πλήττουν τη γεωργία και τα δάση, ενώ οι πυρκαγιές απειλούν ανθρώπινες εγκαταστάσεις και οικοσυστήματα. Καταστροφικές πλημμύρες, όπως αυτές του 2023, ανέδειξαν τις αδυναμίες στις υποδομές και τα συστήματα έκτακτης ανάγκης. Τα χερσαία και υδάτινα οικοσυστήματα βρίσκονται υπό σοβαρή πίεση, ενώ οι παράκτιες περιοχές κινδυνεύουν από διάβρωση και άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Οι ξηρασίες και η ζέστη μειώνουν τις αποδόσεις των καλλιεργειών, ενώ η εξάρτηση από την άρδευση αυξάνει την πίεση στους υδάτινους πόρους. Οι γηρασμένες υποδομές και οι ευάλωτες παράκτιες πόλεις είναι εκτεθειμένες σε πλημμύρες και αύξηση της στάθμης της θάλασσας. Η εξάρτηση από τον τουρισμό και τη γεωργία καθιστά την Ελλάδα ευάλωτη, ενώ οι αυξημένες ασφαλιστικές δαπάνες επιβαρύνουν τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Η έρευνα προχωρά και ένα βήμα παρακάτω αναφέροντας τι πρέπει να γίνει. Συγκεκριμένα, προτείνονται ως επιτακτικές ανάγκες η ενίσχυση των υποδομών προστασίας από πλημμύρες, η αναδάσωση με ανθεκτικά στην ξηρασία είδη, η υιοθέτηση από το σύστημα υγείας μεθόδων καταπολέμησης των συνεπειών που έχουν οι υψηλές θερμοκρασίες στο ανθρώπινο σώμα, η προσαρμογή της γεωργίας σε νέα κλιματικά δεδομένα και η μετάβαση σε ανθεκτικές στην ξηρασία καλλιέργειες.

Πώς απαντά η χώρα μας σε όλα αυτά στην πράξη; Με πανηγυρισμούς που για μια ακόμα χρονιά σπάσαμε το ρεκόρ αφίξεων τουριστών. Με αδειοδότηση γεωτρήσεων για πισίνες σε νησιά όταν, όπως διαβάζω, στην Τήνο 10 από τις 30 γεωτρήσεις έχουν στερέψει. Απαντά ακόμα με περαιτέρω αδειοδότηση οικοδόμησης των νησιών. Απαντά με μηνύματα στο κινητό από το 112 όταν συμβεί κανένα καιρικό φαινόμενο ή καμία καταστροφή. Απαντά και με επίσημα χείλη. Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός. Και όχι δεν αναφέρομαι φυσικά στα όσα είπε στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (μπορεί να την είδατε να αναφέρεται ως COP29: φτάσαμε τις 29 και χαΐρι δεν είδαμε), που έγινε στο Μπακού. Καμία σημασία δεν έχουν όσα είπε. Είναι πολύ εύκολο να πουλάς ευσυνειδησία για το περιβάλλον σε μια παρωδία Διάσκεψης για το κλίμα – χαμένη από χέρι ήδη πριν καν αρχίσει – διοργανωμένη σε ένα απολυταρχικό καθεστώς και μια από τις σημαντικότερες χώρες παραγωγούς ορυκτών καυσίμων.

Θα μείνω σε αυτά που είπε ο Πρωθυπουργός στη συνάντησή του με αγρότες τον περασμένο Μάρτιο, λίγο πριν από τις ευρωκάλπες. «Θέλω να τονίσω και να υπενθυμίσω και πάλι ότι το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα σε επίπεδο Ευρώπης, η ευρωπαϊκή Κεντροδεξιά δηλαδή, είναι αυτή που πάντα έβαζε φρένο στους Πράσινους και στους Σοσιαλιστές, οι οποίοι επέμεναν να τρέχουμε με ρυθμούς πολύ πιο γρήγορους

(σ.σ.: εννοεί στην πράσινη μετάβαση) από αυτούς που ενδεχομένως ο ευρωπαϊκός πρωτογενής τομέας μπορούσε να διαχειριστεί». Κλιματικός λαϊκισμός εν ολίγοις. Οι κλιματικές συνθήκες και το απαρχαιωμένο αν όχι ανύπαρκτο παραγωγικό μοντέλο (στηριγμένο στον υπερτουρισμό και σε καλλιέργειες που δεν αποδίδουν πια, ειδικά με τα τωρινά δεδομένα) θέτουν υπό αμφισβήτηση τη ζωτικότητα της χώρας στο μέλλον. Οι συνθήκες μάς έχουν ξεπεράσει. Τρέχουν πιο γρήγορα από εμάς και οι περιστάσεις είναι πάντα συγκεκριμένες. Το ζητούμενο πάντα είναι να στέκεσαι στο ύψος τους.