Κάποτε στο Αμστερνταμ

Στην Ολλανδία γενικά και στο Αμστερνταμ ειδικά έχει κατακαθίσει εδώ και ογδόντα χρόνια μια πολύ βαριά ιστορική μνήμη. Εστω και συμβολικά λόγω της Αννας Φρανκ, της έφηβης που προσωποποίησε όχι μόνο το Ολοκαύτωμα αλλά και το χαμένο μέλλον των παιδιών που δεν προλαβαίνουν να μεγαλώσουν λόγω του πολέμου. Το σπίτι, σε έναν μυστικό χώρο του οποίου κρυβόταν μαζί με άλλα επτά μέλη της οικογένειάς της για δύο σχεδόν χρόνια, εκεί όπου κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού της έγραφε το ημερολόγιό της, είναι σήμερα μουσείο και μνημείο. Για να θυμίζει ακριβώς το τυφλό μίσος που οδηγεί τους αθώους σε έναν μαρτυρικό θάνατο. Οπως αυτόν που βρήκε τελικά η 16χρονη στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπέργκεν-Μπέλζεν, αφού πρώτα είχε αρρωστήσει από τύφο.

Το «Ημερόλογιο της Αννας Φρανκ» που κυκλοφόρησε αργότερα είναι το πιο εμβληματικό ανάγνωσμα για το Ολοκαύτωμα, θα έλεγα μαζί με το «Αν αυτό είναι ο άνθρωπος» του Πρίμο Λέβι. (Και αν κάποιοι αρνητές του Ολοκαυτώματος ισχυρίζονται ότι το ημερολόγιο δεν είναι απολύτως αυθεντικό, δεν μπορούν να πουν το ίδιο για το βιβλίο του Λέβι που είναι η δική του προσωπική μαρτυρία από τα στρατόπεδα.) Κάπως έτσι λοιπόν η ιστορική μνήμη του Ολοκαυτώματος συνδέθηκε με την ολλανδική πόλη. Βέβαια, το ίδιο θα μπορούσε να είχε γίνει και με τη Θεσσαλονίκη, όπου από τους πάνω από 46.000 Εβραίους που στάλθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης γύρισαν μόνο 1.950. Την πόλη όπου, τον Ιούλιο του 1942, οι γερμανικές Αρχές μάζεψαν στην πλατεία Ελευθερίας όλους του άρρενες ενήλικους Εβραίους και τους υπέβαλαν σε εξευτελισμούς που μόνο άρρωστα και σαδιστικά μυαλά μπορούν να επινοήσουν. Εκεί όπου το 1931, στην εβραϊκή φτωχογειτονιά του Κάμπελ που δημιουργήθηκε μετά τη μεγάλη πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης, έγινε το πρώτο αντισημιτικό πογκρόμ στη σύγχρονη Ιστορία. Και έπρεπε να έρθει ο γενναίος Γιάννης Μπουτάρης για να φυσήξει τη στάχτη του χρόνου και να ανασύρει τα ιστορικά τραύματα της πόλης που όταν κουκουλώνονται δεν επουλώνονται.

Ας πάμε όμως πίσω στο Αμστερνταμ. Εκεί όπου την περασμένη Πέμπτη έγινε η άγρια επίθεση εναντίον των ισραηλινών φιλάθλων μετά τον αγώνα της Μακάμπι Τελ Αβίβ με τον Αγιαξ. Δεν θα το παρομοιάσω με τη Νύχτα των Κρυστάλλων διότι θα την υποτιμήσω, αφού τότε είχαμε δολοφονίες και καταστροφές περιουσιών. Δεν ξέρω ωστόσο πού θα έφταναν τα πράγματα αν δεν είχε επέμβει έγκαιρα η ολλανδική αστυνομία. Και, τέλος πάντων, η επίθεση από πολίτες σε πολίτες μόνο και μόνο λόγω της εθνικότητάς τους είναι η είσοδος σε ένα πολύ σκοτεινό τούνελ που όλοι ξέρουμε (και αν δεν ξέρουμε να φροντίσουμε να μάθουμε μελετώντας την Ιστορία) πού μπορεί να οδηγήσει.

Και επειδή τελευταία ακούω κάποιες θέσεις που έστω και αν δεν αμφισβητούν (αυτό δεν μπορεί να γίνει) βάζουν ερωτηματικά στο Ολοκαύτωμα, έχω να πω ότι αν δεν σκύψεις με σεβασμό το κεφάλι μπροστά σε αυτή την ολόμαυρη σελίδα του 20ού αιώνα, δεν μπορείς να διαδηλώνεις για το δίκιο κανενός λαού. Διότι η ευαισθησία σου είναι εντελώς επιλεκτική και θολώνουν πολύ οι διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στην αγάπη για έναν λαό και στο ξεκάθαρα ρατσιστικό μίσος για έναν άλλο.

Απέναντι στην πρόκληση

Λένε ότι οι ισραηλινοί φίλαθλοι προκάλεσαν. Φώναζαν συνθήματα, κατέβασαν μια παλαιστινιακή σημαία που ήταν κρεμασμένη σε ένα παράθυρο. Και σε μια λεκτική πρόκληση απαντάμε με ξυλοδαρμούς και ρίχνουμε ανθρώπους στο ποτάμι; Δηλαδή καλά έκαναν οι Τούρκοι που σκότωσαν τον Σολωμό Σολωμού επειδή προσπάθησε να κατεβάσει την τουρκική σημαία; Δεν είμαστε καλά.

Και αν τέλος πάντων είναι αποδεκτή και θεμιτή η απάντηση στην πρόκληση, πρόκληση ήταν και το κάλεσμα της BDS Greece να γεμίσει το ΟΑΚΑ, στον αγώνα του ΠΑΟ με τη Μακάμπι, «με παλαιστινιακές σημαίες, πανιά και μαντίλες». Εδώ προσαρμόζεται και η γνωστή φράση της εκστρατείας του Κλίντον και γίνεται: «Είναι ο αντισημιτισμός, ηλίθιε».