Μπούκερ για ένα ταξίδι γύρω από τον πλανήτη Γη

^«Μέσα στο διαστημικό σκάφος είναι πρωί Τρίτης, 04.15, αρχές Οκτωβρίου. Εκεί έξω βρίσκεται η Αργεντινή, ο νότιος Ατλαντικός, το Κέιπ Τάουν, η Ζιμπάμπουε. Πάνω από το δεξί άκρο του ο πλανήτης καλωσορίζει το πρωινό που έρχεται – μια στενή κυρτή αχτίδα φωτός. Γλιστράνε μέσα στη σιωπή ανάμεσα σε διαφορετικές ζώνες ώρας». Η περιγραφή της Σαμάνθα Χάρβεϊ (εδώ σε αναγκαστική ελεύθερη απόδοση), η οποία από χθες το βράδυ είναι η κάτοχος του βραβείου Μπούκερ με το πέμπτο μυθιστόρημά της «Orbital» (Σε τροχιά), αφορά τέσσερις άντρες και δύο γυναίκες που ταξιδεύουν γύρω από τον πλανήτη μας. Επιλεγμένοι για μια από τις τελευταίες αποστολές διαστημικού σταθμού πριν από την κατάργηση του προγράμματος οι αστροναύτες και κοσμοναύτες – από την Αμερική, τη Ρωσία, την Ιταλία, τη Βρετανία και την Ιαπωνία – αφήνουν τα εγκόσμια για να ταξιδέψουν με ταχύτητα πάνω από 27.000 χλμ./ώρα.

Οι στιγμές της επίγειας ζωής τους περνάνε μέσα από τις σύντομες επικοινωνίες με την οικογένειά τους ή τις σκέψεις που γεννά η παρατήρηση φωτογραφιών. Ο Σον θυμάται, για παράδειγμα, τον πίνακα «Las Meninas» του Βελάσκεθ βλέποντας την καρτ ποστάλ που το είχε δώσει η γυναίκα του στην πρώτη τους συνάντηση. Η Νελ παίρνει το email του αδερφού της, ο οποίος της γράφει ότι αισθάνεται πολύ άσχημα με τη γρίπη που κόλλησε (η ίδια πάλι σκέφτεται πόσο καιρό έχει να αρρωστήσει στο Διάστημα). Στο δέκατο κεφάλαιο ο ρώσος αστροναύτης Ρόμαν πιάνει σήμα από ερασιτεχνικό ραδιόφωνο του Βανκούβερ και έχει σύντομο διάλογο με την Τερέζ. «Νιώθεις ποτέ αποκαρδιωμένος;» τον ρωτάει. «Δεν ξέρω καν τη λέξη, τι εννοείς;» της απαντάει, για να καταλήξει ότι στο Διάστημα δεν νιώθεις ποτέ απογοητευμένος. Αναζητάς παντού τα σημάδια της κίνησης, της ζωής, του φωτός, της Γης.

Και αυτά είναι τα σημεία όπου το μυθιστόρημα της Χάρβεϊ είναι στα καλύτερά του. Στη ζωή έξι ανθρώπων, αγνώστων μεταξύ τους, που φέρονται σαν να είναι ένα σώμα. Σαν να εκπροσωπούν τις αγωνίες, τις ελπίδες, τα συναισθήματα και τους φόβους ακόμη και αυτών που ζουν στη Γη. Οι εμπειρίες τους ύστερα από δεκαέξι ανατολές και ισάριθμα ηλιοβασιλέματα, δίπλα στους φωτεινούς αστερισμούς του γαλαξία που αναβοσβήνουν, είναι ταυτόχρονα ανοίκειες και αναπάντεχα οικεία μέσα στο πλαίσιο της μοναξιάς και των ανθρώπινων δεσμών που δημιουργούνται.

Το μικρότερο βιβλίο

Η 49χρονη Σαμάνθα Χάρβεϊ στο μικρότερο από τα 6 συνυποψήφια μυθιστορήματα στη βραχεία λίστα (136 σελίδες στην έκδοση της Jonathan Cape) παρακολουθεί τους χαρακτήρες της καθώς οι ίδιοι παρατηρούν και καταγράφουν τον σιωπηλό μπλε πλανήτη μας. «Κάποιος εξωγήινος πολιτισμός μπορεί να κοιτάξει και να ρωτήσει: τι κάνουν αυτοί εδώ; Γιατί δεν πάνε πουθενά αλλού παρά μόνο γυρίζουν συνέχεια; Η γη είναι η απάντηση σε κάθε ερώτηση. Η γη είναι το πρόσωπο ενός ενθουσιασμένου εραστή. Το παρακολουθούν να κοιμάται και να ξυπνάει και χάνονται στις συνήθειές του. Η γη είναι μια μάνα που περιμένει τα παιδιά της να επιστρέψουν, γεμάτη ιστορίες, έκσταση και λαχτάρα».

Το μυθιστόρημα της Χάρβεϊ αναμένεται στα ελληνικά από τις εκδόσεις Gutenberg τους πρώτους μήνες του 2025. Το 2009 η συγγραφέας εξέδωσε το «Wilderness», μια περιγραφή του κόσμου από την οπτική ενός ατόμου με Αλτσχάιμερ, το 2012 το «All is song», το 2014 το «Dear thief» και το 2018 το «Western wind» για τη ζωή ενός ιερέα στο Σόμερσετ του 15ου αιώνα.