«Σεισμός» στη VW, πιθανή κρίση στη Γερμανία

«Σεισμός στη Volkswagen» ήταν ο πηχυαίος τίτλος στη «Wolfsburger Nachrichten», την εφημερίδα στη γερμανική πόλη που είναι συνώνυμη με την αυτοκινητοβιομηχανία. Η είδηση ότι η πληγείσα από την κρίση εταιρεία ζύγιζε το κλείσιμο εργοστασίων στη Γερμανία για πρώτη φορά στην ιστορία της και ότι ακύρωνε πρόωρα 30χρονη συμφωνία προστασίας εργαζομένων ως μέρος προσπάθειας εξοικονόμησης περίπου 10 δισ. ευρώ μόλις και μετά βίας είχε ανακοινωθεί στις αρχές Σεπτεμβρίου στους εργάτες που βγήκαν από την Πύλη 17 στο κύριο εργοστάσιο της VW στο Wolfsburg.

Δύο μέρες αργότερα, στελέχη της εταιρείας και περίπου 15.000 εργαζόμενοι – 10.000 που είχαν μαζευτεί σε μια μεγάλη αίθουσα στο εργοστάσιο του Wolfsburg, οι υπόλοιποι, που δεν χωρούσαν και έβλεπαν από οθόνες έξω – αντιμετώπισαν ο ένας τον άλλον σε μια τεταμένη αναμέτρηση. Οι εργαζόμενοι εξαπέλυσαν τη συλλογική τους οργή, ανοίγοντας πανό και φωνάζοντας συνθήματα διαμαρτυρίας, όπως: «Είμαστε η Volkswagen, εσείς δεν είστε». Για περίπου 20 λεπτά, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες (τα ΜΜΕ είχαν αποκλειστεί από την αίθουσα), οι φωνές και τα σφυρίγματα εμπόδιζαν τα στελέχη να μιλήσουν. «Μας λείπουν περίπου 500.000 πωλήσεις αυτοκινήτων τον χρόνο», φέρεται ότι είπε στην αίθουσα ο οικονομικός διευθυντής της VW, Αρνο Αντλιτζ. Αυτό, είπε, ισοδυναμούσε με παραγωγή σε δύο εργοστάσια. «Δεν έχει να κάνει με το προϊόν μας ή την κακή απόδοση. Η αγορά απλά δεν υπάρχει πια», είπε. Εδωσε στην εταιρεία «ένα ή δύο χρόνια» για να αλλάξει την κατάσταση. Ειδικοί εκτιμούν ότι η VW έχει περίπου 20.000 πλεονάζοντες υπαλλήλους.

Ορισμένοι κατηγορούν την κυβέρνηση για τη δύσκολη θέση της εταιρείας, λέγοντας ότι έχει προωθήσει πράσινη ατζέντα που οδήγησε σε πτώση των εγχώριων πωλήσεων αυτοκινήτων και αύξηση των τιμών της ενέργειας, και ότι απέτυχε να τηρήσει τις υποσχέσεις για περικοπή της γραφειοκρατίας, καθώς και την εξάλειψη κινήτρου για αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων με την απότομη διακοπή προγράμματος επιδοτήσεων στα τέλη του περασμένου έτους.

Μέσα στη VW, ωστόσο, υπάρχει επίσης μεγάλη κριτική: ιδίως για την αποτυχία της ίδιας της VW, με την πάροδο των ετών, να εκμεταλλευτεί τις ευκαιρίες που παρουσιάζουν τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα ή η υβριδική αγορά. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ότι στην Ευρώπη παράγονται 2,5 εκατομμύρια λιγότερα αυτοκίνητα τώρα από ό,τι πριν από πέντε χρόνια.

Στην αίθουσα 11 στο Βόλφσμπουργκ ξανά στις αρχές Σεπτεμβρίου εκπρόσωπος του μέχρι τότε υψηλού κύρους προγράμματος μαθητείας της VW – που το ζήλευαν εδώ και καιρό πολλές άλλες εταιρείες και χώρες – εξέφρασε τη δική της ανησυχία για την έλλειψη Zukunftssicherheit («μελλοντική ασφάλεια» ή αίσθηση ευθύνης προς τη νέα γενιά).

«Δεν αναγνωρίζω πλέον αυτήν την εταιρεία», είπε στην αίθουσα η Gianna Leo της GJAV, μιας οργάνωσης που εκπροσωπεί προγράμματα κατάρτισης νέων. «Δεν είναι πλέον η ίδια VW όπου ξεκίνησα την επαγγελματική μου ζωή». Τα λόγια της συνάντησαν ζητωκραυγές και χειροκροτήματα από τους εργαζομένους και ένα νέο κύμα αποδοκιμασιών και σφυριγμάτων προς την κατεύθυνση των στελεχών.

Η Kate Connolly είναι ανταποκρίτρια της εφημερίδας «The Guardian» στο Βερολίνο