Η χαμένη υπόθεση του γιαουρτιού

Οταν μιλάμε για παραγωγική ανασυγκρότηση, νέο μοντέλο ανάπτυξης, δεν μπορούμε να μη ρίχνουμε μια ματιά στις χαμένες ευκαιρίες του παλαιού μοντέλου. Είναι εντυπωσιακό αυτό που γίνεται με το ελληνικό γιαούρτι, τη φέτα και το ελαιόλαδο και δείχνει τις προοπτικές πολλών αγροδιατροφικών προϊόντων, οι οποίες πάνε χαμένες. Ολοι βγάζουν λεφτά παγκοσμίως με την ελληνική κληρονομιά, με την ελληνική παρακαταθήκη, σε κάποιες περιπτώσεις και με τα ελληνικά προϊόντα, εμείς όχι. Κι όμως η τάση παγκοσμίως μας ευνοεί, αν και δεν δείχνουμε να την έχουμε πάρει χαμπάρι. Στο αμερικανικό χρηματιστήριο, μόνο φέτος έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση αντλώντας τεράστια ποσά, 13 εταιρείες παραγωγής και μεταποίησης τροφίμων (από σαλάτες, μέχρι προπαρασκευασμένα φαγητά). Εδώ στην Ελλάδα, παρά τις προοπτικές, δείχνουμε να έχουμε πολύ χαμηλά στις προτεραιότητές μας τις εταιρείες ειδών διατροφής.

Μία από τις πιο πονεμένες ιστορίες αυτού του κλάδου είναι αυτή του ελληνικού γιαουρτιού. Είναι χαρακτηριστικό ότι με ετήσια παραγωγή γιαουρτιού 226.000 τόνων η Ελλάδα κατατάσσεται μόλις 10η παγκοσμίως μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η Γερμανία είναι η πρώτη παραγωγός χώρα στο greek yoghurt με μερίδιο 23,47%. Αυτά στην Ευρώπη. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η αγορά ελληνικού γιαουρτιού ξεπερνάει τα 8,4 δισ. δολάρια. Η Ελλάδα συμμετέχει μόλις με 420 εκατ. ευρώ σε αυτή την αγορά, κατέχοντας λιγότερο από το 5%.

Σοβαρά λεφτά από το ελληνικού τύπου γιαούρτι βγάζει ο άνθρωπος που το έκανε δημοφιλές προϊόν στην Αμερική. Ο περίφημος Χαμντί Ουλουκάγια, ιδρυτής της εταιρείας Chobani με έδρα τη Νέα Υόρκη, είναι ο άνθρωπος που έχει ταυτίσει το όνομά του με το ελληνικό προϊόν. Ο συγκεκριμένος επιχειρηματίας είδε την καθαρή περιουσία του να αυξάνεται στα 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς τα κέρδη της Chobani διπλασιάστηκαν πέρυσι.

Ο Ουλουκάγια ίδρυσε την Chobani πριν από δύο δεκαετίες, όταν έφτασε στις ΗΠΑ από την Τουρκία. Βλέποντας την κακή ποιότητα του γιαουρτιού που πωλούνταν, πήρε ένα δάνειο από αυτά που δίνονταν σε μικρές επιχειρήσεις και αγόρασε ένα παλιό εργοστάσιο. Η επιτυχία ήρθε γρήγορα. Μέχρι το 2012 ήλεγχε το 17% της αγοράς γιαουρτιού στις ΗΠΑ και ήταν ήδη δισεκατομμυριούχος.

Εγινε γνωστός στην Ελλάδα πριν από μερικά χρόνια, όταν στην προσπάθειά του να επεκταθεί με τους ίδιους όρους στη Μεγάλη Βρετανία η ελληνική ΦΑΓΕ προσέφυγε στη Δικαιοσύνη ζητώντας ως ελληνικού τύπου γιαούρτι να πωλείται μόνο αυτό που παράγεται στην Ελλάδα και την κέρδισε. Ηταν ίσως η μοναδική νίκη του ελληνικού γιαουρτιού. Η μοναδική σοβαρή προσπάθεια που ήταν επιτυχής.

Πριν από λίγους μήνες ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων αναφέρθηκε σε ένα γιαούρτι που εντοπίστηκε στην αγορά της Νότιας Κορέας, χαρακτηριζόμενο ως βουλγαρικού τύπου, το οποίο είχε παραχθεί στις ΗΠΑ και στη συσκευασία του αναγραφόταν η φράση: «Αστε τους Ελληνες να έχουν τους φιλοσόφους τους, αφήστε το γιαούρτι σε εμάς!». Τους Βούλγαρους δηλαδή, που το παρήγαν στις ΗΠΑ και το πωλούσαν στη Νότια Κορέα. Σχεδόν ανέκδοτο η όλη η ιστορία. Κι όμως σημάδι ότι όχι δεν μας παίρνουν σοβαρά οι άλλοι, αλλά δεν παίρνουμε και εμείς στα σοβαρά τον εαυτό μας. Και μετά αναρωτιόμαστε για το προβληματικό παραγωγικό μας μοντέλο…