Περιουσιακό και δικαιώματα ελληνικής εθνικής μειονότητας στους όρους

Το πρώτο «πράσινο φως» στην ενταξιακή πορεία της Αλβανίας άνοιξε χθες στο Λουξεμβούργο και η Αθήνα εμφανίζεται ικανοποιημένη, καθώς – όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές – στο κείμενο της κοινής ευρωπαϊκής θέσης αποτυπώνονται κάθαρα οι θέσεις της Ελλάδας αναφορικά με τα δικαιώματα της ελληνικής εθνικής μειονότητας στην Αλβανία, στα οποία περιλαμβάνονται και τα περιουσιακά. Ειδικότερα, στην κοινή θέση της ΕΕ, την τήρηση της οποίας θα επιτηρεί στενά η Κομισιόν μέσω ενδιάμεσων δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει τα Τίρανα, γίνεται ρητή αναφορά σε «σχέδια της Αλβανίας να προστατεύσει και να προωθήσει δικαιώματα ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις και τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα», ενώ σημειώνεται η υποχρέωση υιοθέτησης εκτελεστικών κανονισμών «σχετικά με τον αυτοπροσδιορισμό και άλλα σχετικά δικαιώματα και τη χρήση γλωσσών των εθνικών μειονοτήτων στις επαφές τους με διοικητικά όργανα και δημόσιες Αρχές έως τα τέλη του 2024».

Αναφορικά με το περιουσιακό, στην κοινή ευρωπαϊκή θέση καταγράφονται αναλυτικά οι υποχρεώσεις των Τιράνων ως προς την ψηφιοποίηση των κτηματολογικών χαρτών και τη διασφάλιση των «δίκαιων αποζημιώσεων στους νόμιμους ιδιοκτήτες» σε περιπτώσεις απαλλοτριώσεων στο όνομα του «δημοσίου συμφέροντος».

Για τη χθεσινή διαδικασία, που αποτέλεσε το πρώτο ουσιαστικό βήμα για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Αλβανίας – με το άνοιγμα της πρώτης δέσμης κεφαλαίων (από τις συνολικά έξι δέσμες) που αφορούν τα θεμελιώδη δικαιώματα και το κράτος δικαίου –, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έκανε λόγο για «ημέρα-ορόσημο» για την ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων, τονίζοντας παράλληλα πως κατά την ενταξιακή διαδικασία της Αλβανίας «η Ελλάδα τήρησε μια εποικοδομητική στάση, παρά την κρίση των τελευταίων 18 μηνών στις ευρωαλβανικές σχέσεις».

Το γεγονός ότι πλέον στις υποχρεώσεις της Αλβανίας αποτυπώνονται τα πάγια αιτήματα της ελληνικής εθνικής μειονότητας επεσήμανε και ο ευρωβουλευτής Φρέντι Μπελέρης, αναφέροντας πως η Αλβανία έχει «πολλά ακόμα βήματα να κάνει». ενώ παράλληλα κάλεσε την ΕΕνα δράσει ως θεσμικός εγγυητής για τις «κρίσιμες τομές» που οφείλουν να πραγματοποιήσουν τα Τίρανα. Ελληνικές διπλωματικές πηγές σημειώνουν, πάντως, ότι όπως δόθηκε το πράσινο φως από την Αθήνα προκειμένου να ανοίξει η πρώτη δέσμη ενταξιακών κεφαλαίων για την Αλβανία, το ίδιο θα ισχύσει και μελλοντικά, κατά το κλείσιμο της συγκεκριμένης δέσμης και κάθε επόμενης. Οπως, εξάλλου, τόνισε ο έλληνας ΥΠΕΞ, «η Ελλάδα θα παρακολουθεί από κοντά τη διαδικασία και θα παρεμβαίνει όπου απαιτείται».