Ανω των 20 ετών τα μισά πλοία

Ο παγκόσμιος εμπορικός στόλος γερνάει επικίνδυνα, καθώς σχεδόν ένα στα δύο πλοία μέχρι το 2030 θα είναι άνω των 20 ετών και θα εισέρχονται σε μία ηλικία που θα πρέπει να αντικατασταθούν, καθώς θα είναι μη παραγωγικά και ιδιαίτερα κοστοβόρα.

Η διεθνής ναυτιλιακή βιομηχανία αντιμετωπίζει μια σημαντική πρόκληση: τη γήρανση του στόλου, αναφέρει στην εβδομαδιαία ανάλυσή του ο ναυλομεσιτικός οίκος Xclusiv, καθώς μέχρι το 2030 ένα σημαντικό μέρος των σημερινών πλοίων θα είναι άνω των δύο δεκαετιών. Αυτός ο γηράσκων στόλος παρουσιάζει πλήθος προβλημάτων, από την επιχειρησιακή αποδοτικότητα έως την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, καθώς η επίτευξη των στόχων του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) για το 2030 είναι αρκετά δύσκολη.

Σύμφωνα με τον Xclusiv, παρά την πρόσφατη έκρηξη των παραγγελιών νεότευκτων πλοίων, ο ρυθμός των παραδόσεων πλοίων δεν επαρκεί για την ανανέωση του γηράσκοντος στόλου. Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι θα υπάρχει σταθερός ετήσιος ρυθμός παράδοσης 1.200 νέων πλοίων μέχρι το 2030, θα είναι δυνατή η αντικατάσταση μόνο του 70% των πλοίων που θα είναι άνω των 21 ετών μέχρι τότε.

Η μελέτη του Xclusiv διαπιστώνει ότι στον τομέα των πλοίων μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου σχεδόν το 30% του σημερινού στόλου, τόσο από πλευράς πλοίων όσο και από πλευράς χωρητικότητας νεκρού βάρους (DWT), θα είναι άνω των 20 ετών έως το 2030. Αυτή η τάση γήρανσης είναι ιδιαίτερα έντονη στα μεγαλύτερα μεγέθη πλοίων, όπως τα Supramax/Ultramax, Panamax/Kmax και Cape/Nuke, όπου το 27%-28% του σημερινού στόλου θα υπερβεί τα 21 έτη ηλικίας. Μεγαλύτερη είναι η τάση γήρανσης στον κλάδο δεξαμενοπλοίων καθώς περίπου το 48% του σημερινού στόλου δεξαμενόπλοιων, που αντιπροσωπεύει 284,89 εκατομμύρια DWT, θα είναι άνω των 21 ετών το 2030. Σε συνδυασμό με τα 831 πλοία που θα έχουν ηλικία 19-20 ετών, καθίσταται σαφές ότι ένα σημαντικό τμήμα του στόλου των δεξαμενοπλοίων πλησιάζει στο τέλος της ζωής του. Τα επιμέρους τμήματα του στόλου και συγκεκριμένα τα Panamax/LR1 και Handysize/MR1 είναι ιδιαίτερα ευάλωτα, με το 62% και το 66% του αντίστοιχου στόλου τους να αναμένεται να είναι άνω των 21 ετών το 2030.

Ούτε ο στόλος των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων ούτε των πλοίων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου «βγαίνουν» εκτός αυτού του προβλήματος. Το 2030 το 49% του σημερινού στόλου των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, σε όρους πλοίων και TEU, θα είναι άνω των 21 ετών. Στον τομέα των πλοίων μεταφοράς αερίου, περίπου το 42% του στόλου θα είναι άνω των 21 ετών το 2030, διαπιστώνει ο Xclusiv.

Η εικόνα αυτή ήταν ακόμη χειρότερη πριν από δυο χρόνια καθώς την τελευταία διετία η παγκόσμια ναυπηγική βιομηχανία γνωρίζει σημαντική ανάκαμψη. Λόγω της ανάκαμψης των ναύλων μετά την πανδημία COVID-19 καταγράφηκε αξιοσημείωτη αύξηση στην αναλογία των υπό παραγγελία πλοίων προς τον υφιστάμενο στόλο σε διάφορες κατηγορίες πλοίων. Τον Σεπτέμβριο του 2024 οι αναλογίες των βιβλίων παραγγελιών (order book) προς στόλο για τα πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου, τα δεξαμενόπλοια και τα πλοία μεταφοράς φυσικού αερίου (LNG & LPG) ανέρχονταν σε 10,3%, 12,9% και 48,4% αντίστοιχα.

Οι παραγγελίες

Τα στοιχεία αυτά αντιπροσωπεύουν σημαντικές αυξήσεις σε σύγκριση με δύο χρόνια πριν. Είναι χαρακτηριστικό ότι το βιβλίο παραγγελιών προς στόλο για τα πλοία μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου, τα δεξαμενόπλοια και τα πλοία μεταφοράς φυσικού αερίου αυξήθηκε κατά 43%, 180% και 29% αντίστοιχα τα τελευταία δύο χρόνια.

Αντίθετη είναι η εικόνα στα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με το order book προς τον υφιστάμενο στόλο να έχει μειωθεί ελαφρώς κατά 10% από το 2022, αλλά παραμένει σχετικά υψηλός (10,8% σε τόνους πλοίων, 24,6% σε όρους TEU). Οι υποτονικές τιμές των ναύλων κατά τα τελευταία δύο χρόνια συνέβαλαν σε αυτή τη μείωση.

Η ναυπηγική βιομηχανία για να καλύψει την αυξημένη ζήτηση επεκτάθηκε περαιτέρω την τελευταία διετία καθώς ο αριθμός των ενεργών ναυπηγείων παγκοσμίως αυξήθηκε κατά 17,7% τα τελευταία δύο χρόνια, από 153 τον Ιούνιο του 2022 σε 180 τον Σεπτέμβριο του 2024. Τα κινεζικά ναυπηγεία διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο σε αυτή την ανάπτυξη, με αξιοσημείωτη αύξηση 37% στα ενεργά ναυπηγεία.