Μένουμε και πάλι πίσω…

Η Ελλάδα, στο πλαίσιο της θεραπείας του καρκίνου και ιδιαίτερα των αιματολογικών νεοπλασιών, αντιμετωπίζει αρκετές προκλήσεις σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Σύμφωνα με την έκθεση της Iqvia («Ευκαιρίες αιματολογικού καρκίνου για την ισότητα των ασθενών»), η χώρα μας βρίσκεται σημαντικά πίσω όσον αφορά τον χρόνο διάθεσης νέων θεραπειών όπως οι CAR-T, οι οποίες αποτελούν μια επαναστατική προσέγγιση στην καταπολέμηση του καρκίνου. Συγκεκριμένα, στην Ελλάδα απαιτούνται 689 ημέρες για να γίνουν διαθέσιμες, πολύ περισσότερες σε σύγκριση με χώρες όπως η Ισπανία (222 ημέρες) ή η Ιταλία (379 ημέρες).

Οι καθυστερήσεις αυτές οφείλονται κυρίως σε ζητήματα που αφορούν τη ρυθμιστική διαδικασία, τη χρηματοδότηση και τις κατάλληλες υποδομές. Οι CAR-T είναι εξαιρετικά περίπλοκες στην παραγωγή και απαιτούν εξειδικευμένα κέντρα νοσοκομειακής περίθαλψης για τη χορήγησή τους. Στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες με μικρότερο ρυθμό υιοθέτησης νέων θεραπειών, η πρόσβαση περιορίζεται από τη χαμηλή διαθεσιμότητα αυτών των υποδομών.

Τα ποσοστά επιβίωσης σε ασθενείς με αιματολογικούς καρκίνους έχουν αυξηθεί χάρη στις νέες θεραπείες, όπως οι CAR-T και τα αντισώματα ADC. Στην Ελλάδα μόνο το 30% των ασθενών έχει πλήρη πρόσβαση στις CAR-T. Η Ελλάδα υπολείπεται επίσης σε σχέση με την Ισπανία και την Ιταλία όσον αφορά τη διαθεσιμότητα των ADC. Αυτές οι θεραπείες, οι οποίες είναι λιγότερο ακριβές και πιο εύκολα προσβάσιμες, έχουν επιτύχει ένα ποσοστό διαθεσιμότητας 70% στην Ελλάδα, γεγονός που την κατατάσσει σχετικά χαμηλά συγκριτικά με άλλες χώρες. Ειδικά όσον αφορά τον χρόνο διάθεσης των ADC, η Ελλάδα χρειάζεται κατά μέσο όρο 740 ημέρες, έναντι 354 ημερών στην Ιταλία και 324 ημερών στη Γαλλία.

Μέχρι το 2050 υπολογίζεται ότι θα καταγραφούν 35 εκατομμύρια περιπτώσεις καρκίνου, 77% περισσότερες από το 2022. Κύριοι λόγοι της αύξησης είναι η κατανάλωση καπνού, η παχυσαρκία και η μεγαλύτερη γήρανση του πληθυσμού. Οσον αφορά τους αιματολογικούς όγκους, αναμένεται να αυξηθούν από 1,3 εκατομμύρια σε 2 εκατομμύρια διαγνώσεις, 55% περισσότερες.

Μεταξύ 2014 και 2022 κυκλοφόρησαν στην αγορά συνολικά 58 αιματολογικές ογκολογικές θεραπείες παγκοσμίως. Από τις ευρωπαϊκές χώρες που περιλαμβάνονται στην έκθεση, η Ιταλία, η Ελλάδα, η Γαλλία και η Ισπανία βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τον μέσο χρόνο διαθεσιμότητας.

Χάρη στις νέες θεραπείες έχει αυξηθεί η επιβίωση σε περιπτώσεις αιματολογικού καρκίνου. Ενα παράδειγμα είναι οι περιπτώσεις πολλαπλού μυελώματος, που έχουν περάσει από 3½ σε 10 χρόνια επιβίωσης.

Η CAR-T είναι μια επαναστατική θεραπεία για τον καρκίνο που βασίζεται στην ανοσοθεραπεία. Το όνομα προέρχεται από το Chimeric Antigen Receptor T-cell therapy (θεραπεία Τ-κυττάρων με χιμαιρικούς υποδοχείς αντιγόνων). Η βασική ιδέα πίσω από τη θεραπεία αυτή είναι να χρησιμοποιηθεί το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς για να καταπολεμήσει τα καρκινικά κύτταρα.