Ανακαλύπτοντας τους «δάσκαλους» του Σκορσέζε

Τον περασμένο Φεβρουάριο, ένας ζωντανός θρύλος του κινηματογράφου, ο αμερικανός σκηνοθέτης και παραγωγός Μάρτιν Σκορσέζε, επισκέφθηκε το κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Βερολίνου προκειμένου να τιμηθεί με μια ειδική Χρυσή Αρκτο για τη συνολική προσφορά του. Μιλώντας στους δημοσιογράφους, ο δημιουργός του «Ταξιτζή», του «Οργισμένου ειδώλου», του «Τελευταίου πειρασμού», των «Δολοφόνων του Ανθισμένου Φεγγαριού» μα και τόσων άλλων ταινιών, δεν έκανε μια νοσταλγική αναδρομή στην κινηματογραφική του καριέρα. Ο Σκορσέζε προτιμά την ουσία των ταινιών που αγαπά – ακόμα και αν είναι παλιές. Και αυτός ήταν ένας ακόμα λόγος της επίσκεψής του στο Φεστιβάλ Βερολίνου.

Στην Μπερλινάλε προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ του Ντέιβιντ Χίντον «Made in England: The Films of Powell and Pressburger» θέμα του οποίου η ζωή και το έργο ενός τρομερού ντουέτου σκηνοθετών, του Βρετανού Μάικλ Πάουελ (1905 – 1990) και του Ούγγρου Εμερικ Πρέσμπουργκερ (1902 – 1988). Ειδικά ο πρώτος ανήκει στους σημαντικότερους δασκάλους του Σκορσέζε (η Θέλμα Σουνμέικερ, τρίτη σύζυγος του Πάουελ από το 1984 ως το 1990 που πέθανε, είναι μοντέζ του Σκορσέζε από την εποχή των πρώτων ταινιών του στις αρχές των seventies).

Πανελλήνια πρεμιέρα

Το εν λόγω ντοκιμαντέρ, στη δημιουργία του οποίου ο Σκορσέζε συμμετείχε, θα κάνει την πανελλήνια πρεμιέρα του στο πλαίσιο του 30ου Κινηματογραφικού Φεστιβάλ Νύχτες Πρεμιέρας της Αθήνας, το πρόγραμμα του οποίου θα ανακοινωθεί την εβδομάδα που μας έρχεται.

Γυρισμένες στις δεκαετίες του 1940 και του 1950, οι διασημότερες ταινίες των Μ. Πάουελ – Εμ. Πρέσμπουργκερ έχουν επηρεάσει βαθύτατα τον Σκορσέζε. Ανάμεσά τους οι «Ζήτημα ζωής και θανάτου», «Μαύρος Νάρκισσος», «Η ζωή και ο θάνατος του συνταγματάρχη Μπλιμπ», «Ο 40ος παράλληλος» και βεβαίως, «Τα κόκκινα παπούτσια» (μια από τις πολύ γνωστές του Πάουελ χωρίς τον Πρέσμπουργκερ είναι το «Peeping Tom» που φέτος το καλοκαίρι προβλήθηκε σε νέες κόπιες στις θερινές αίθουσες της χώρας μας και μάλιστα με επιτυχία). Ο Σκορτσέζε ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τις ταινίες των Πάουελ – Πρέσμπουργκερ όταν ήταν παιδί, καθισμένος μπροστά στην οικογενειακή τηλεόραση. Οταν έβλεπε να εμφανίζεται στην οθόνη το διάσημο λογότυπό τους, «The Archers», ο μετέπειτα διάσημος κινηματογραφιστής θυμάται ότι «ήξερες ότι θα δεις φαντασία, θαύμα, μαγεία – πραγματική κινηματογραφική μαγεία». Τώρα, σε αυτό το νέο ντοκιμαντέρ, αφηγείται την ιστορία της ισόβιας ερωτικής του σχέσης με τις ταινίες τους. «Ορισμένες ταινίες απλά τις βλέπεις συνέχεια και ζεις μαζί τους» είπε ο Σκορσέζε. «Οσο μεγαλώνεις εμβαθύνεις σε αυτές. Δεν είμαι σίγουρος πώς συμβαίνει αυτό, αλλά συμβαίνει. Για μένα, αυτό το σύνολο έργων είναι μια θαυμαστή παρουσία, μια συνεχής πηγή ενέργειας και μια υπενθύμιση του τι σημαίνει ζωή και τέχνη».

«Ανατρεπτικές ταινίες»

Οι Πάουελ – Πρέσμπουργκερ ευδοκίμησαν μπροστά στις αντιξοότητες κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά τελικά έπεσαν χαμηλά από την κινηματογραφική βιομηχανία της δεκαετίας του 1950. Ο Σκορσέζε εξυμνεί την ικανότητα του διδύμου να δημιουργεί «ανατρεπτικές εμπορικές ταινίες» και περιγράφει πόσο βαθιά επηρέασαν οι ταινίες τους το δικό του έργο. Οσο για τον Ντέιβιντ Χίντον, τον σκηνοθέτη του ντοκιμαντέρ, είναι διακεκριμένος στον χώρο του και βραβευμένος. Πέρασε δέκα χρόνια δουλεύοντας στο «The South Bank Show», κάνοντας κινηματογραφικά προφίλ ενός ευρέος φάσματος καλλιτεχνών. Ενας από αυτούς ήταν ο Μάικλ Πάουελ με τον οποίο απέκτησε φιλική σχέση. Κάτοχος δύο βραβείων BAFTA για τα ντοκιμαντέρ του, ο Χίντον έχει επίσης γυρίσει μια ποικιλία πειραματικών ταινιών και έχει διασκευάσει θεατρικά έργα για την τηλεόραση.

Στις Νύχτες Πρεμιέρας, η προβολή του «Made in England: The Films of Powell and Pressburger» θα γίνει συνδυαστικά με το εξαιρετικό δράμα των Πάουελ – Πρέσμπουργκερ «Ι know where Ι’ m going» (1945) με ειδική εισαγωγή – πρόλογο του ίδιου του Μάρτιν Σκορσέζε.