«Προοδευτικό είναι ό,τι μειώνει τις ανισότητες»

Στον δρόμο προς τις εσωκομματικές εκλογές της 6ης Οκτωβρίου για την ανάδειξη ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, μεγάλο πλεονέκτημα της διαδικασίας αποτελεί ο πολιτικός διάλογος που πραγματοποιείται στη βάση του κόμματος και στην κοινωνία. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός προοδευτικού πλειοψηφικού ρεύματος, μια εναλλακτική λύση απέναντι στη Δεξιά. Η παρουσίαση των βασικών θέσεων των υποψήφιων προέδρων στην Κεντρική Επιτροπή συνέβαλε σημαντικά στην αποσαφήνιση των προτεραιοτήτων που κάθε υποψηφιότητα θέτει στο δικό της σχέδιο.

Στο πλαίσιο της συζήτησης αυτής, αξίζει να θυμηθούμε πως η σοσιαλδημοκρατία υπήρξε το κίνημα που ανέδειξε ως βασική αξία το κοινωνικό ζήτημα. Με την έννοια ότι υπάρχουν διαμάχες οικονομικών συμφερόντων ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις και κοινωνικοί αντίπαλοι. Η υπεράσπιση των λαϊκών τάξεων και των μεσαίων στρωμάτων ήταν η ιδρυτική πράξη της σοσιαλδημοκρατίας. Η ρεαλιστική στόχευση δεν ήταν άλλη από την επίτευξη και εφαρμογή ενός κοινωνικού συμβολαίου, που «συμφιλιώνει» κοινωνικές τάξεις και δυνάμεις, στη βάση της αλληλεγγύης, της δικαιοσύνης και της ισονομίας. Με αυτά τα θεμέλια, οι μεγάλες μάχες που διαχρονικά έδωσαν τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα αφορούσαν, πρωτίστως, τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων αλλά και την εξάλειψη των διακρίσεων και των αποκλεισμών.

Την τελευταία πενταετία, η πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει έντονα νεοφιλελεύθερα χαρακτηριστικά. Βρίσκεται στον αντίποδα της σοσιαλδημοκρατικής προσέγγισης. Οι επιλογές της κυβέρνησης όχι μόνο δεν κατατείνουν στην άρση των ανισοτήτων, αντιθέτως διευρύνουν το χάσμα που υφίσταται μεταξύ των «λίγων» και των «πολλών», μεταξύ των κυρίαρχων οικονομικών τάξεων και των μεσαίων και χαμηλών στρωμάτων, μέσα από την ενίσχυση και προστασία των ολιγοπωλίων. Για την ολιγοπωλιακή δομή στα τρόφιμα, στα καύσιμα, στις τράπεζες και στην ιδιωτική νοσοκομειακή περίθαλψη μας διαβεβαίωσε, άλλωστε, η Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ πλήθος στατιστικών στοιχείων και ερευνών αποτυπώνουν την εδραίωση και αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων. Ενδεικτικά, η χώρα μας καταγράφει τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση του πραγματικού εισοδήματος από εργασία μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Η αγοραστική μας δύναμη παραμένει στον πάτο. Το 47,3% στο σύνολο των νοικοκυριών αντιμετωπίζει δυσκολίες στην πληρωμή του κόστους στέγασης. Το 26,1% των πολιτών αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Από την άλλη πλευρά, οι εγχώριες τράπεζες το 2023 σημείωσαν κέρδη 4,4 δισ. ευρώ, οι ελληνικές επιχειρήσεις το 2022 κατέγραψαν τα υψηλότερα κέρδη που έχουν καταγραφεί στην Ιστορία. Παράλληλα, σύμφωνα με πρόσφατη διεθνή έρευνα της ελεγκτικής εταιρείας PwC, οι ελληνικές επιχειρήσεις είναι παγκόσμιες πρωταθλήτριες στα περιθώρια κέρδους.

Με αυτά τα δεδομένα, είναι επιτακτική ανάγκη η Κεντροαριστερά και, συγκεκριμένα, το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής να προτάξουν σήμερα και να αγωνιστούν για τη σύναψη ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου. Μιας συμφωνίας μεταξύ του κόσμου της εργασίας, του κεφαλαίου και του κράτους, η οποία θα επιτρέψει τις απαραίτητες εκείνες μεταρρυθμίσεις για τον εκδημοκρατισμό του οικονομικού συστήματος και την αναδιανομή εισοδήματος.

Στο επίπεδο των υποψήφιων προέδρων του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, το πρόσωπο που κατά κύριο λόγο άνοιξε τη συζήτηση για το κοινωνικό ζήτημα είναι ο Χάρης Δούκας. Το έθεσε με έμφαση, με ένταση, χωρίς ταλαντεύσεις, χωρίς να χαϊδεύει αφτιά. Το πρόταγμα «προοδευτικό είναι ό,τι μειώνει τις ανισότητες» απαντά σήμερα στην ανάγκη η ελληνική Κεντροαριστερά να ξανακερδίσει τις λαϊκές τάξεις και τα μεσαία στρώματα.

Η Αννα Παπαδοπούλου είναι δικηγόρος και γραμματέας του Τομέα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής