Μειώσεις επιτοκίων: βοηθούν λίγους

Η μείωση επιτοκίων από την Τράπεζα της Αγγλίας σηματοδοτεί ένα ορόσημο στον δρόμο για αλλαγή πολιτικής και μια προσεκτική ανατροπή, ευπρόσδεκτη όσο πάει, ύστερα από τέσσερα χρόνια αυξημένων επιτοκίων στον απόηχο της πανδημίας και, ειδικότερα, του σοκ στις τιμές της ενέργειας που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ηλθε μετά από παρόμοια μείωση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τον Ιούνιο. Και ήρθε μια μέρα αφότου η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να μειώσει τα επιτόκια των ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο.

Η μείωση από την Τράπεζα της Αγγλίας (ΤτΑ) είναι άλλη μια απόδειξη ότι οι κεντρικές τράπεζες είναι λίγο πιο σίγουρες ότι τα χειρότερα από τον πληθωρισμό μετά την πανδημία και το υψηλό κόστος ζωής που προκάλεσε, έχουν τελειώσει. Αλλά αυτή η εμπιστοσύνη παραμένει υπό όρους. Μπορεί να μην υπάρξει περισσότερο από μία περαιτέρω μείωση επιτοκίων το 2024.

Η μείωση δεν θα βοηθήσει τους αποταμιευτές. Αλλά θα ανακουφίσει τις επιχειρήσεις που δανείστηκαν μέσα στην άνοδο του ενεργειακού κόστους. Η ευρύτερη πραγματικότητα τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τα νοικοκυριά παραμένει σκληρή, καθώς τα επιτόκια θα παραμείνουν υψηλά, με βάση τα προηγούμενα πρότυπα, για πολλούς μήνες ακόμη. Είναι εύκολο να ξεχνάμε ότι μόλις το 2021 τα επιτόκια ήταν σχεδόν μηδενικά. Μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια αυτά αυξήθηκαν επανειλημμένα για να φτάσουν το 5,25% το 2023 (το ίδιο περίπου ισχύει και για την ΕΚΤ της οποίας τα επιτόκια ήταν αρνητικά μέχρι το 2022 φτάνοντας το 4,75% το 2023).

Η μείωση είναι ενθαρρυντική αλλά δεν αλλάζει κάτι για όσους προσπαθούν να εισέλθουν στην αγορά κατοικίας. Για πολλούς όσους βρίσκονται ήδη σε αυτήν την αγορά κάνει λίγη διαφορά και σε ορισμένες περιπτώσεις καμία. Για όσους έχουν υψηλότερες σταθερές χρεώσεις το κόστος θα παραμείνει το ίδιο με πριν.

Η μείωση των επιτοκίων υποδηλώνει μια αργά βελτιούμενη οικονομία που εξακολουθεί να παρεμποδίζεται από τη χαμηλή ανάπτυξη, τις χαμηλές επενδύσεις και τις περικοπές στις δημόσιες δαπάνες.

Η σημασία αυτής της μείωσης δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως υπερβολική. Συχνά οι εξελίξεις προσφέρουν ελάχιστη ανάπαυλα σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά που εξακολουθούν να αγωνίζονται για να αντιμετωπίσουν το πραγματικό κόστος της πραγματικής οικονομίας.