Απολογία για μια… παρεξήγηση

Θρησκευτικο-καλ-λιτεχνικο-πολιτισμικό μέτωπο άνοιξε η πιο αμφιλεγόμενη τελετή έναρξης Ολυμπιακών Αγώνων. Οργή στις τάξεις της Καθολικής Εκκλησίας έχουν προκαλέσει ορισμένα από τα δρώμενα του σόου που άγγιξαν τις ευαίσθητες θρησκευτικές παραδόσεις, όπως τη σκηνή που θυμίζει τον διάσημο πίνακα του Λεονάρντο ντα Βίντσι «Ο Μυστικός Δείπνος» στον οποίον μετείχαν drag queens, ένα τρανσέξουαλ μοντέλο και ένας γυμνός τραγουδιστής. Παρά το γεγονός ότι οι εμπνευστές του σόου, με επικεφαλής τον Τομά Ζολί υποστηρίζουν πως αναφέρονται σε μια απεικόνιση παγανιστικής εορτής, η εκπρόσωπος του Παρίσι 2024 απολογήθηκε στους Καθολικούς και άλλους Χριστιανούς που πιθανόν να προσβλήθηκαν.

«Σαφώς δεν υπήρξε καμία πρόθεση να δείξουμε ασέβεια απέναντι σε οποιαδήποτε θρησκευτική ομάδα», δήλωσε χθες σε συνέντευξη Τύπου η Αν Ντεσάν. Για να προσθέσει πως «η τελετή έναρξης επιχείρησε να γιορτάσει την ανοχή εντός της κοινότητας. Πιστεύουμε ότι επιτεύχθηκε αυτή η φιλοδοξία. Λυπούμαστε πολύ αν τυχόν ο κόσμος προσβλήθηκε». Αργότερα η ΔΟΕ χαιρέτησε αυτή την πρωτοβουλία για τις διευκρινίσεις που έδωσε η οργανωτική επιτροπή.

Οι αντιδράσεις

Πολλοί εκκλησιαστικοί ηγέτες εξέφρασαν την οργή και την απογοήτευσή τους για τις εικόνες της τελετής που μετέτρεψαν σε παρωδία τον Μυστικό Δείπνο.

«Αυτό το υψηλό ιδανικό αμαυρώθηκε από τη βλάσφημη κοροϊδία μιας από τις ιερότερες στιγμές του Χριστιανισμού», δήλωσε ο Αρχιεπίσκοπος της Κούρια Βιντσέντσο Πάλια σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Il Giornale». Ο ιερέας είναι πρόεδρος της Ποντιφικής Ακαδημίας για τη Ζωή, ενός ιδρύματος της Καθολικής Εκκλησίας για ηθικά ζητήματα. Πριν από τον Πάλια ο επίσκοπος του Πασάου, Στέφαν Οστερ, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τον αθλητισμό στη Διάσκεψη των Γερμανών Επισκόπων, έγραψε στο Χ για μια «queer κοινωνία» που αποτέλεσε ένα «χαμηλό σημείο και εντελώς περιττό για τη διοργάνωση».

Σε ανακοίνωσή της η Γαλλική Καθολική Εκκλησία αναφέρει πως η σκηνή χλευάζει τον Χριστιανισμό και μειώνει τις υπόλοιπες καλές στιγμές της διοργάνωσης.

«Λυπούμαστε βαθύτατα. Σκεφτόμαστε όλους τους Χριστιανούς σε κάθε ήπειρο που έχουν πληγωθεί από την εξωφρενική πρόκληση ορισμένων σκηνών».

Συντηρητικοί και ακροδεξιοί γάλλοι πολιτικοί βρήκαν επίσης της ευκαιρία να ασκήσουν σκληρή κριτική, όπως επίσης η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας αλλά και ο Ιλον Μασκ ο οποίος έγραψε στο Χ πως «ήταν ακραία ασέβεια στους Χριστιανούς».

Οι απαντήσεις

Οι εμπνευστές της τελετής έναρξης απέρριψαν την κριτική και αναφέρθηκαν στην ελευθερία της τέχνης και της έκφρασης. Ο επικεφαλής της οργανωτικής επιτροπής των Ολυμπιακών Αγώνων Τόνι Εστανγκέ τόνισε ότι το σόου είχε ως στόχο να τονώσει τη σκέψη και ότι οι βασικές αρχές της είχαν συμφωνηθεί με τη ΔΟΕ. «Στόχος μας δεν ήταν όλα να αρέσουν σε όλους γιατί κάτι τέτοιο είναι απίθανο», δήλωσε στην JDD.

«Αντί να προτείνουμε κάτι πολύ συναινετικό, λίγο ήπιο, προτιμήσαμε να κάνουμε πολύ ισχυρές επιλογές οι οποίες, κατά τη γνώμη μας θα αποπλανούσαν και θα κατακτούσαν τους ενθουσιώδεις, αλλά θα έκαναν επίσης και άλλους να σκεφτούν».

Κατά τον Τόνι Εστανγκέ η «πολιτιστική πολυμορφία» της Γαλλίας αντικατοπτρίστηκε ιδιαίτερα σε μια τελετή έναρξης όπου υπήρχαν όλες «οι μουσικές ατμόσφαιρες».

«Η πρόθεσή μας δεν ήταν ποτέ να είμαστε αυθάδεις», υπογράμμισε επίσης ο καλλιτεχνικός διευθυντής Τομά Ζολί. «Στη Γαλλία η καλλιτεχνική δημιουργία είναι ελεύθερη. Η ιδέα ήταν να μην υπάρχουν αποκλεισμοί, πράγμα που σημαίνει να μην αποκλείεται κανείς».

Απορρίπτει επίσης τη σύνδεση του περιβόητου σκετς με τον Μυστικό Δείπνο σημειώνοντας πως «ήταν αρκετά σαφές ότι ήταν ο Διόνυσος αυτός που φτάνει στο τραπέζι. Η ιδέα μου αφορούσε μια μεγάλη παγανιστική γιορτή συνδεδεμένη με τους Θεούς του Ολύμπου. Ολυμπος, Ολυμπιακό Πνεύμα. Στη δουλειά μου δεν βρίσκω ποτέ επιθυμία να μειώσω ή να ταπεινώσω κάποιον».

Στο δημόσιο διάλογο συμμετείχε και ο ντραγκ κουίν Πισέ, ένα από τα πρόσωπα που προκάλεσαν οργή στις τάξεις της Εκκλησίας με τη συμμετοχή του στην αναπαράσταση του Μυστικού Δείπνου.

Με μακρύ ξανθό μαλλί και μούσι, ο καλλιτέχνης υποστήριξε πως «είναι τρελό να πιστεύουμε ότι ήμασταν μέρος ενός ιστορικού γεγονότος. Υπήρχε τόση θέρμη και άνθρωποι που μετείχαν σ’ αυτό, οι οποίοι εργάζονταν πάνω γι’ αυτό εδώ και χρόνια».

Σύμφωνα με την drag queen η χρήση του Μυστικού Δείπνου δεν ήταν πρόκληση. «Είναι μία βιβλική αναπαράσταση που έχει επαναχρησιμοποιηθεί στην ποπ κουλτούρα εδώ και δεκαετίες και δεν υπήρξε ποτέ πρόβλημα. Δεν κοροϊδέψαμε καθόλου αυτό τον πίνακα. Αυτό που ενοχλεί είναι πως συμμετείχαν στην αναπαράσταση queers και drag queens».