Διάφανο και ακατέργαστο

Στο ολόλευκο άδειο σκηνικό που επιβάλλεται απόλυτα, οι ήρωες του έργου κινούνται, φορώντας απλά καθημερινά ρούχα/κοστούμια με συνηθισμένα χρώματα –πράσινο, ροζ, κίτρινο, μπεζ. Μια μεγάλη οθόνη φέρνει μπροστά τα πάσχοντα πρόσωπα, σε κοντινά, μεγεθυσμένα πλάνα. Ολοι κι όλα κινούνται γύρω από μια γνωστή, οικεία, καθημερινότητα. Μια τετραμελής οικογένεια με προβλήματα, μια ερωμένη, ο πατέρας της και συνεργάτης στις δουλειές τους, η ψυχολόγος με το παράξενο αμερικανικό όνομα, ένας φίλος. Η επιτομή ενός μεσοαστικού σπιτιού… Κι όμως, τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται.

Η «Μήδεια» του αυστραλού συγγραφέα, σκηνοθέτη και ηθοποιού Σάιμον Στόουν (Simon Stone, 1984) πιάνει το νήμα από την ηρωίδα του ευριπίδειου αρχετυπικού μύθου και πριν φτάσει σε εμάς έχει κάνει μια στάση στη δεκαετία του 1990: εκεί συναντά την αληθινή ιστορία μιας γιατρού, στο Κάνσας, η οποία, για να εκδικηθεί την απιστία, σκότωσε τον άντρα και τα δύο από τα τρία τους παιδιά. Κάπου εκεί γεννιέται η δική του Μήδεια: είναι η Αννα, που αφού προσπάθησε να δηλητηριάσει τον σύζυγό της τον Λούκας, και για τον λόγο αυτόν είχε κλειστεί σε ψυχιατρική κλινική, επιστρέφει στην οικογένειά της. Ευελπιστεί να πιάσει το νήμα από εκεί που το είχε αφήσει πριν και να ξαναζήσει στιγμές οικογενειακές γαλήνης και χαράς με τους δύο γιους της – και μαζί να τα ξαναβρεί με τον Λούκας. Ωστόσο οι εξελίξεις θα οδηγήσουν τα πράγματα στα άκρα.

Γεμάτο μικρές εκρήξεις

Με τα γνώριμα υλικά μιας οικογενειακής αντιπαράθεσης που οδηγεί στο διαζύγιο, ο Στόουν φτιάχνει ένα καινούργιο έργο γεμάτο μικρές εκρήξεις, σχεδόν σιωπηλές, που με μαθηματική ακρίβεια καταλήγουν σε ολική ανάφλεξη. Κι αυτό που φέρνει στη σκηνή είναι ένα κομμάτι αληθινής ζωής ποτισμένο από τα στοιχεία της τραγωδίας. Μέσα από μικρές σκηνές ανάμεσα στο ζευγάρι, το ζευγάρι με τα παιδιά, τον σύζυγο με την ερωμένη του, εκείνη με τον πατέρα της, βγαίνει στο φως η πραγματικότητα. Και πάνω σε αυτήν ο καθένας βγάζει τον χειρότερό του εαυτό. Και η Μήδεια/Αννα εκδικείται.

Η παράσταση του Στόουν χτίζει βήμα βήμα, χωρίς υπερβολές, το σκηνικό της καταστροφής. Μια βουβή απειλή διαπερνά τους ήρωες που συνομιλούν μεταξύ τους, άλλοτε φανερά κι άλλοτε σε δεύτερο πλάνο, καθώς και τις πράξεις τους. Και μαζί με τις σκέψεις τους λερώνουν τελικά και ματώνουν το λευκό της σκηνής. Μέσα στα 80 λεπτά της παράστασης, οι εξελίξεις που καραδοκούν έρχονται και συναντούν τον θεατή, ο οποίος όσο κι αν προετοιμάζεται γι’ αυτό που θα συμβεί, στέκεται έκπληκτος.

Είναι ο τρόπος του Στόουν, η μέθοδος που χρησιμοποιεί να διασταυρώνει τα σώματα των ηθοποιών με τις σκέψεις και τους λόγους τους. Δεν φοβάται να τους εκθέσει αλλά και να τους κρύψει δημιουργώντας ένα σχεδόν πολεμικό κλίμα που ανά πάσα στιγμή θα εκραγεί. Κι αυτό κάνει στο τέλος.

Η Αννα της Marieke Heebink καταλαμβάνει τη σκηνή με την καλοδουλεμένη, σε κάθε λεπτομέρεια, ερμηνεία της. Είναι μια σύγχρονη γυναίκα που ενσωματώνει σιγά σιγά την εκδίκηση, μέχρι να την καταλάβει πλήρως και να την εσω-εξωτερικεύσει. Γύρω της ένας θίασος θυτών και θυμάτων, που απαρτίζεται από εξαιρετικούς ηθοποιούς του International Theater Amsterdam.

Εμπειρία υψηλής ποιότητας η «Μήδεια» του Σάιμον Στόουν εγγράφεται στη συλλογική μνήμη ως ένα δείγμα σύγχρονου θεάτρου που διατρέχει την ιστορία. Διάφανο και ακατέργαστο μαζί.