Καύσιμη πολιτική ύλη

Στην πρόσφατη ομιλία του στην Κεντρική Επιτροπή, ο κ. Κασσελάκης σκιαγράφησε μια πρόταση οργανωτικής ανασυγκρότησης του ΣΥΡΙΖΑ. Κύριο στοιχείο της, τουλάχιστον όπως διατυπώθηκε, είναι η γεωγραφική διάρθρωση του κόμματος. Οχι η κλαδική, εργασιακή, παραγωγική. Είναι ενδεικτικό ότι το ίδιο στοιχείο, η γεωγραφία, χαρακτηρίζει και τις μορφές κοινοβουλευτικής αντιπροσώπευσης. «Ολη η Ελλάδα μπλε» κ.λπ. Το πολιτικό σύστημα δομείται, εκφράζεται διά των γεωγραφικών παραμέτρων που υποδηλώνουν (υποτίθεται) μια κοινωνικοεπαγγελματική και πολιτιστική κατηγοριοποίηση. Μάλιστα αυτό συμπυκνώνεται αξιολογικά σε (αστικό) κέντρο και (εξωαστική ή ημιαστική) περιφέρεια. Οι όροι αυτοί, έχουν ξεπεραστεί από τη μη γεωγραφική διάστασή τους. Το κέντρο νοείται ως ταυτοτικά, πολιτιστικά ηγεμονεύον, σε σχέση με την πολιτιστικά δευτερεύουσα περιφέρεια. Η γεωγραφία, δηλαδή, συγκαθορίζεται από πολιτιστικούς προκαθορισμούς (εθιμικά στοιχεία), ακόμα και φυλετισμούς, καταγωγικές ιδιαιτερότητες, επίσης από διαμορφωμένες μειοψηφίες (όχι μόνο επαγγελματικές ενώσεις, αλλά συνομαδώσεις με βάση πολιτισμικές επιλογές) κ.λπ. Αυτή η δεύτερη «γεωγραφία» είναι νομίζω βοηθητική για την κατανόηση και του απρόβλεπτου και του προβλέψιμου.

Προς θριαμβολογούντες. Θυμίζω ότι το κόμμα της κυρίας Λεπέν πήρε πολύ περισσότερες ψήφους και από το αριστερό Μέτωπο και από το κόμμα του Μακρόν. Δηλαδή οι εκλογές επικύρωσαν (και ουδόλως ανέτρεψαν) τη βαθύτατη και δυναμικά αναπτυσσόμενη ιδεολογική τομή που συμβαίνει στη γαλλική κοινωνία. Μπορεί οι εκλογικές τεχνικές και το εκλογικό σύστημα να δημιούργησαν την εκλογική / κυβερνητική ανάσχεση του κόμματος της Μαρίν Λεπέν, δεν ήραν, ούτε νίκησαν αυτό που εξελίσσεται στην καρδιά της γαλλικής κοινωνίας. Μάλιστα ίσως να βολεύει τη Λεπέν αυτή η φραγή. Το κόμμα της δεν θα φθείρεται κάνοντας πολιτικές υπό τη σκέπη Μακρόν και υπό το κράτος διαρκών αλληλοσαμποτάζ, αλλά το 2027 στις προεδρικές εκλογές θα έρθει η ίδια επιθετική, επιβεβαιωμένη και άφθαρτη, χωρίς μάλιστα αντιπροσώπους και υποκατάστατα τύπου Μπαρντελά. Και το αντίθετο: το αριστερό Μέτωπο, με τις αγεφύρωτες εσωτερικές διαφορές, και το χάσμα μεταξύ Μακρόν και Μελανσόν θα συστήνουν κρίση.

Επιπλέον, με τη διαδικασία «υπερβολικού ελλείμματος», στην οποία, όπως γράφουν οι οικονομικοί αναλυτές, πιθανόν να μπει η Γαλλία, θα ηττηθούν με τη αναπόφευκτη λιτότητα όλες οι διεκδικητικές ακμές της Αριστεράς. Νομίζω ότι αν το αριστερό μέτωπο μείνει μόνο με τον δικαιωματισμό και τη μεταναστευτική ατζέντα, χωρίς δηλαδή τα φιλολαϊκά οικονομικά στοιχεία του προγράμματος (μη αύξηση ορίων συνταξιοδότησης, αυξήσεις σε μισθούς, ενίσχυση δημόσιας υγείας κ.λπ.), θα ρουφηχτεί μέσα σε μια απίστευτη πολιτική δίαιτα τροφοδοτώντας εν τέλει αυτό που πολεμάει: το ξενοφοβικό υπόστρωμα μεγάλου μέρους της γαλλικής κοινωνίας. Επίσης σε αυτούς που κάνουν εύκολες μεταφορές στη δική μας σκηνή. Η πολιτική σκηνή έχει διαφορετικά ιδεολογικοπολιτικά συμφραζόμενα. Η μνημονιακή περιπέτεια της χώρας και η διάλυση της πολιτικής σκηνής που επέφερε έχουν δημιουργήσει βαθιά ρήγματα, τα οποία κάνουν τα συνεργατικά εγχειρήματα πολύ δύσκολα. Και στη Γαλλία υπάρχουν προσωπικά μίση και ναρκισσισμοί, όμως μια χώρα με μεγάλες οικονομικές, παραγωγικές δομές και ισχυρή διεθνή εγγραφή έχει τελείως διαφορετικούς μηχανισμούς πολιτικής παραγωγής, σε σχέση με ένα εύθραυστο τουριστικό κακέκτυπο αναπτυγμένης ευρωπαϊκής χώρας, στο οποίο έχει εξελιχθεί η Ελλάδα.

Φυσικά υπάρχει η κρίση φυσιογνωμίας και ταυτότητας των ελληνικών κομμάτων που θα μπορούσαν να συγκροτήσουν το «ελληνικό αριστερό μέτωπο». Και ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ βρίσκονται εντός μιας κρίσης του ηγετικού πυρήνα τους και το ΚΚΕ αποκλείεται να συμπράξει σε οποιοδήποτε εγχείρημα. Τι μένει; Τα παλαιά και τα νεοδημιουργημένα μίση, ως καύσιμη πολιτική ύλη.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ