Η «Θάτσερ των Εργατικών»

Είναι βέβαιο ότι οι παλιότεροι και πιο έμπειροι ζώνονται από… φίδια όταν ακούν θεωρίες περί «καμένης γης». Κι αυτό, διότι γνωρίζουν ότι, συνήθως, όταν τις επικαλούνται όσοι και όσες αναλαμβάνουν τη διακυβέρνηση κάποιας χώρας, το κάνουν για να έχουν την αναγκαία «δικαιολογία» προκειμένου να εφαρμόσουν σκληρά μέτρα. Ακριβώς, δηλαδή, ό,τι ετοιμάζεται να κάνει η νέα υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου Ρέιτσελ Ριβς, η οποία έκανε ήδη λόγο για «δύσκολες αποφάσεις» που καλείται να λάβει. Και μάλιστα γρήγορα καθώς, όπως ισχυριζόταν ήδη από την προεκλογική περίοδο, «όποιος και αν κερδίσει τις εκλογές θα κληρονομήσει τις χειρότερες συνθήκες (για τη χώρα) από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο».

Με δεδομένο, λοιπόν, ότι το «λαχείο» έπεσε, όπως αναμενόταν, στους Εργατικούς του Κιρ Στάρμερ, οι οποίοι αναλαμβάνουν τα ηνία της χώρας ύστερα από 14 ολόκληρα (και κάποιες φορές επώδυνα) χρόνια στα έδρανα της αντιπολίτευσης, ενώ είναι αυτή που επελέγη από τον πρωθυπουργό για να καθίσει στην πιο «καυτή» καρέκλα της νέας κυβέρνησης, ο κύβος ερρίφθη. Από εκεί, θα κληθεί να αποδείξει τι ακριβώς εννοεί επικαλούμενη το σχέδιό της για «μια δεκαετία εθνικής ανάτασης», όπως επίσης και πόσο γρήγορα θα ξεχαστεί η – αξιοσημείωτη, αν μη τι άλλο – πρωτιά της, καθώς είναι η πρώτη γυναίκα που τοποθετείται επικεφαλής του υπουργείου Οικονομικών 803 χρόνια αφότου δημιουργήθηκε η συγκεκριμένη θέση.

«Η οικονομία μας φρεναρίστηκε από αποφάσεις οι οποίες αναβλήθηκαν και από αποφάσεις που δεν ελήφθησαν καν. Το ίδιο πολιτικό συμφέρον τοποθετήθηκε πάνω από το εθνικό συμφέρον. Είχαμε μια κυβέρνηση η οποία έθεσε το κόμμα μπροστά από τη χώρα. Βρισκόμαστε, έτσι, αντιμέτωποι με την κληρονομιά 14 ετών χάους και οικονομικής ανευθυνότητας», είπε στις πρώτες της δηλώσεις το πρώην διευθυντικό στέλεχος της Κεντρικής Τράπεζας της Αγγλίας. Τηρώντας, πρακτικά, έναν από τους βασικούς και διαχρονικούς κανόνες της πολιτικής – όχι μόνο στη Βρετανία, αλλά σε όλες σχεδόν τις χώρες – που θέλει τους τέως να ευθύνονται για όλα και τους νυν να παρουσιάζονται ως… θύματά τους.

Το σίγουρο, σε κάθε περίπτωση, είναι πως η κατάρρευση των δημόσιων δομών στη χώρα και η έκρηξη της φτώχειας και της ανέχειας για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, αλλά και η στασιμότητα που διαβλέπει στις προοπτικές του μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων, δεν δίνουν στη Ριβς την πολυτέλεια του χρόνου. Είναι κάτι, εξάλλου, που γνωρίζει καλά και η ίδια, ενώ ενδεχομένως αποτελεί και έναν από τους λόγους που την κάνουν να τοποθετήσει πολύ ψηλά τον πήχη και να τα παίξει «τα ρέστα» της από πολύ νωρίς, αναλαμβάνοντας ένα μεγάλο ρίσκο.

Ουσιαστικά, μην κρύβοντας τον θαυμασμό που τρέφει για τη Μάργκαρετ Θάτσερ και τα επιτεύγματά της – κατά σύμπτωση, γεννήθηκε στο νοτιοανατολικό Λονδίνο το 1979, την ίδια χρονιά που εκλεγόταν στην πρωθυπουργία η «Σιδηρά Κυρία» της Βρετανίας – και μη διστάζοντας να τη χαρακτηρίσει ως «πολιτικό με όραμα», η 49χρονη πολιτικός έχει δημιουργήσει, εμμέσως πλην σαφώς, την εντύπωση ότι θα επιφέρει (ή τουλάχιστον θα το προσπαθήσει) εξίσου μεγάλες αλλαγές στη Βρετανία. Διατρέχοντας προφανώς τον κίνδυνο, με αυτό τον τρόπο, να προκαλέσει σφοδρές κοινωνικές συγκρούσεις και να της κολλήσει η «ρετσινιά» που συνόδευσε και την Θάτσερ μέχρι να οδηγηθεί στην τελευταία της κατοικία.

Για την ώρα, πάντως, αν και αντιμετωπίζεται με αρκετή επιφυλακτικότητα από σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων των Εργατικών, η Ριβς μοιάζει να έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη του επιχειρηματικού κόσμου και του Σίτι του Λονδίνου, που αναμφίβολα περιμένουν πολλά από τη θητεία της στο υπουργείο Οικονομικών, το οποίο έχει υποσχεθεί να μετατρέψει σε μοχλό της ανάπτυξης, ξεπερνώντας τα όποια κωλύματα βρει μπροστά της. Δεν είναι τυχαίο ότι τα μεγαλύτερα συγκροτήματα ΜΜΕ βρέθηκαν να τη στηρίζουν (όπως και συνολικά τους Εργατικούς), ενώ λίγο πριν από τις εκλογές δόθηκε στη δημοσιότητα μια επιστολή την οποία υπογράφουν αρκετές γυναίκες που είναι επιφανείς επιχειρηματίες, στην οποία τονίζουν ότι κατά τις συναντήσεις τους μαζί της «εκτίμησαν το πόσο ανοιχτή είναι στην επιχειρηματικότητα, καθώς και τη δέσμευσή της να υπάρξει ένα γνήσιο σχέδιο για την οικονομική ανάπτυξη».

Η ίδια είναι αλήθεια ότι, απέναντι στις αντιδράσεις που έχει ήδη προκαλέσει, προσπαθεί να πείσει πως παρά την εκτίμησή της στη Θάτσερ, θα επιχειρήσει να εφαρμόσει ένα διαφορετικό μοντέλο: πιο συμπεριληπτικό, πιο δίκαιο και με «ισορροπία» ανάμεσα στους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις. Κι όλα αυτά, χωρίς να παραβιάσει τις δύο κόκκινες γραμμές που η ίδια έχει επανειλημμένως θέσει: πρώτον, ότι η Βρετανία δεν πρέπει να χρηματοδοτεί με δανεισμό τις τρέχουσες τακτικές δαπάνες της και, δεύτερον, ότι κάθε σχέδιο που θα τεθεί σε εφαρμογή πρέπει να οδηγήσει σε μείωση του δημόσιου χρέους από το πέμπτο έτος και μετά.

Για να το πετύχει, μάλιστα, ίσως χρειαστεί να ανακαλέσει και να εντάξει πάλι στην τακτική της τον τρόπο σκέψης και τις μεθόδους που της επέτρεψαν, ως νέο κορίτσι, να στεφθεί εθνική πρωταθλήτρια στο σκάκι για τις ηλικίες κάτω των 14 ετών. Είναι κάτι που, όπως η ίδια λέει, χρωστά σε μεγάλο βαθμό στον δάσκαλο πατέρα της – μόνο που στα νέα της καθήκοντα, δεν θα μπορεί να «κρυφτεί» πίσω του ούτε να τον επικαλεστεί.