Τα super blocks της Βαρκελώνης και το υπόγειο σύστημα ψύξης της Σιγκαπούρης

Ποιες είναι οι καλές πρακτικές τις οποίες θα μπορούσε να αντιγράψει η Ελλάδα προκειμένου οι πόλεις της να γίνουν πιο βιώσιμες; Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της ΕΕ για την Κλιματική Αλλαγή Κωνσταντίνος Καρτάλης ξεχωρίζει την περίπτωση της Βαρκελώνης και της τριπλής δράσης της για τη μείωση της θερμοκρασίας: τα super blocks, δηλαδή τη δημιουργία πάρκων στις διασταυρώσεις δρόμων με παράλληλη απομάκρυνση των αυτοκινήτων, τη μετατροπή των σχολικών αυλών σε «κλιματικά καταφύγια» μέσω βιοκλιματικών παρεμβάσεων και ενίσχυσης του πρασίνου και την επέκταση του δικτύου των ΜΜΜ, γεγονός που περιόρισε την κυκλοφορία οχημάτων που αποτελούν πηγή θερμότητας.

Παράλληλα, αναφέρεται στη χρήση ψυχρών υλικών στις δημόσιες και ιδιωτικές κατασκευές πολλών ευρωπαϊκών πόλεων (κυρίως μέσω του μέτρου των ψυχρών επιφανειών/ορόφων), επισημαίνοντας και την περιορισμένη ανταπόκριση των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων στην Ελλάδα στα νέα κατασκευαστικά υλικά.

Από την πλευρά του, ο διευθυντής και πρόεδρος του ΔΣ του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Δημοσθένης Σαρηγιάννης στέκεται στην περίπτωση της Σιγκαπούρης: «Στην πόλη τοποθετήθηκε ένα υπόγειο σύστημα ψύξης του νερού, το μεγαλύτερο του κόσμου, για την ψύξη μιας σειράς δημόσιων συγκροτημάτων. Πρόκειται για ένα σύστημα που είναι 40% αποδοτικότερο σε σχέση με τον κλιματισμό, ικανό να δροσίσει 24.000 κατοικίες σε έναν χρόνο. Η μείωση του αποτυπώματος άνθρακα με τη χρήση αυτού του συστήματος ισοδυναμεί με την απομάκρυνση 10.000 αυτοκινήτων από τους δρόμους».

Το πάρκο που θα δροσίσει τη Μαδρίτη

Ωστόσο, δεν είναι μόνο η Βαρκελώνη και η Σιγκαπούρη που ξεχωρίζουν. Στη Μαδρίτη, κατά τον ίδιο, κατασκευάζεται ένα υβριδικό αιολικό πάρκο 14,5 εκταρίων (σ.σ. οι εργασίες θα ολοκληρωθούν το 2025), το οποίο αναμένεται να μειώσει τη θερμοκρασία της πόλης κατά 4 βαθμούς Κελσίου. Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, ο κήπος θα είναι φτιαγμένος σε σπειροειδή δομή, αποτελούμενος από βρύα και φτέρες που θα υψώνονται πάνω από τις κορυφές των δένδρων προκειμένου να πιάσουν πιο δροσερό… αεράκι και εν συνεχεία τεχνητές κατασκευές θα το διαχέουν στις γύρω περιοχές. Εάν το στοίχημα του αιολικού κήπου πετύχει να δημιουργήσει μια πιο υποφερτή ατμόσφαιρα, μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για τον περιορισμό της χρήσης του κλιματισμού.

Επίσης, στο Βερολίνο, στην περιοχή του Ζωολογικού Κήπου (Tiergarten), έχει δημιουργηθεί πάρκο πρασίνου 210 εκταρίων, το οποίο συνοδεύεται από μικρότερα γειτονικά πάρκα. Η παρέμβαση αυτή είχε ως αποτέλεσμα η εν λόγω περιοχή να εμφανίζει δείκτη φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας ίσο με 4,53 βαθμούς Κελσίου, σε αντίθεση με άλλες συνοικίες της γερμανικής πρωτεύουσας που πλησιάζουν τους 10 βαθμούς Κελσίου.

Στο Μιλάνο, στις περιοχές που υπάρχουν πάρκα (Σεμπιόνε και Κήποι της Πόρτα Βενέτσια) ο δείκτης φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας είναι ίσος με 4,3 βαθμούς και 5,2 βαθμούς Κελσίου, σε αντίθεση με άλλες περιοχές, όπως το Ντουόμο ή η Πόρτα Βιτζεντίνα, όπου ο δείκτης του φαινομένου ξεπερνάει τους 9 βαθμούς Κελσίου. Αντίστοιχες διαφορές έχουν παρατηρηθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπου έχουν δημιουργηθεί θύλακοι πρασίνου, όπως το Μπάρι, το Αλικάντε, το Παρίσι και το Λονδίνο.