Η Ευρώπη και οι δύο μαύροι «κύκνοι»

Είμαι πολύ ευτυχής που βρίσκομαι σε αυτή την πρώτη εκδήλωση που οργανώνει το Ινστιτούτο Αλέξης Τσίπρας σε συνεργασία με το ίδρυμα ZAEF, υπογραμμίζοντας τη σημασία που έχει η Συμφωνία των Πρεσπών. Και θέλω να περάσω αυτό το πρώτο μήνυμα ότι αυτή η Συμφωνία την οποία τιμούμε ήταν ένα παράδειγμα ηγεσίας. Δεν ήταν εύκολο να ληφθεί αυτή η απόφαση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί αυτή την απόφαση ως δεσμευτική, η οποία θα πρέπει να τύχει σεβασμού τους επόμενους μήνες και χρόνια. Και είναι ξεκάθαρο από την πλευρά μας, από τη δική μας οπτική, ότι από κει ξεκινάμε και δεν μπορούμε να αποφύγουμε να ξεκινήσουμε από αυτήν την ιστορική Συμφωνία. Το δίδαγμα τώρα. Νομίζω ότι συνολικά οι ευρωπαϊκοί θεσμοί αντέδρασαν απέναντι σε αυτό τον μαύρο «κύκνο», στους δύο μαύρους «κύκνους», δηλαδή την πανδημία και τη ρωσική εισβολή, με έναν κατάλληλο τρόπο συνολικά.

Αν συγκρίνουμε την αντίδραση που είχαμε σε αυτές τις δύο κρίσεις, με την αντίδραση που είχαμε κατά τη χρηματοοικονομική κρίση, υπάρχει διαφορετική στάση η οποία είχε σαν σημείο έμπνευσης μια ισχυρή αίσθηση, πιο δυνατή αίσθηση ενότητας, αλληλεγγύης και κοινού συμφέροντος. Δεν είναι μόνο η αλληλεγγύη γιατί είσαστε καλά παιδιά ή ωραίοι τύποι, αλλά είναι η ιδέα ότι από κοινού μπορούμε να λειτουργήσουμε, να αντιδράσουμε καλύτερα. Αυτό νομίζω ότι ήταν η βάση για τις γρήγορες αντιδράσεις. Μπορεί να θυμάστε ενδεχομένως τη 18η Μαρτίου του 2020 όταν χρησιμοποιήσαμε για πρώτη φορά αυτήν τη ρήτρα διαφυγής, για να αποφύγουμε να ξεφύγουμε από τους δημοσιονομικούς κανόνες και μερικές εβδομάδες μετά αποφασίστηκε να εισαχθεί ένας μηχανισμός για να στηρίξουμε τις εργασίες σε όλη την Ευρώπη, για να διασώσουμε 41 εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ενωση. Ξέρετε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνέχεια δίνει νούμερα, αλλά νομίζω ότι αυτό ήταν ένας σημαντικός αριθμός πολύ εντυπωσιακός. Και μετά αποφασίσαμε την κοινή αποστολή των ευρωομολόγων, για να στηρίξουμε το πρόγραμμα Next Generation EU. Και παράλληλα γνωρίζετε πολύ καλά ότι μπορέσαμε να αντιμετωπίσουμε την υγειονομική κρίση μαζί, με τα εμβόλια και λοιπά.

Αυτό λοιπόν νομίζω ότι ήταν μία πολύ σημαντική αντίδραση και επίσης η αντίδραση στην ουκρανική κρίση ήταν κι αυτή αρκετά ισχυρή και ενωμένη. Δεν ήταν εύκολο, ήμουν υπουργός Εξωτερικών μετά  την προσάρτηση της Κριμαίας και θυμάμαι πάρα πολύ καλά πόσο δύσκολο ήταν να φτάσουμε σε συμφωνία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Επιτροπής πάνω σε ένα πολύ μικρό πακέτο κυρώσεων. Ηταν πάρα πολύ δύσκολο. Σε αυτή την περίπτωση, στην εισβολή, η ρωσική επιθετικότητα ήταν πιο επικίνδυνη και πιο σοβαρή και η αντίδραση ήταν πολύ δυνατή.