Ο χαμένος δρόμος προς την εξουσία

Πάνε 30 χρόνια από την πρώτη μετακυβερνητική κρίση στο ΠΑΣΟΚ και το περίφημο Πεντελικό. Αφήνοντας πίσω τις πολιτικές διαμάχες της πρώτης περιόδου που είχαν ως αποτέλεσμα τις διαγραφές σχεδόν όλων των στελεχών της Δημοκρατικής Αμυνας –  εκτός του Κώστα Σημίτη –, το κόμμα αυτό μας έχει χαρίσει υπέροχες στιγμές ίντριγκας και εσωστρέφειας. Απλά εδώ και 12 χρόνια υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά: ο πλήρης αποπροσανατολισμός από την πιθανότητα διακυβέρνησης της χώρας.

Τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή και πού βρισκόμαστε με καθαρά αριθμητικούς όρους. Πέρασαν περίπου 2½ χρόνια από την εκλογή του Νίκου Ανδρουλάκη στην προεδρία του ΠΑΣΟΚ, με το αίτημα της αλλαγής γενιάς να κυριαρχεί. Ελάχιστα ιδεολογικά κριτήρια μπήκαν σε εκείνη την αναμέτρηση και το πρόσωπο του επικεφαλής έλαμψε από τη χαρά του το βράδυ της 12ης Δεκεμβρίου του 2021 όταν και νίκησε τον άνθρωπο με το πλέον καθοριστικό επώνυμο στην ιστορία του Κινήματος.

Θεωρητικά η απόλυτη εσωκομματική κυριαρχία του νυν προέδρου θα έπρεπε να βοηθήσει το κόμμα να ξαναγίνει κίνημα και η αδιαμφισβήτητη οργανωτική δεινότητα των στελεχών πλάι του, να κάνουν το ΠΑΣΟΚ ξανά τον παίκτη που θα καθορίσει την πολιτική σκηνή της χώρας.

Επειτα από τρεις εκλογικές διαδικασίες, κατά τις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε 24 μονάδες και η ΝΔ 14, ένας εξωτερικός παρατηρητής θα περίμενε πως από αυτές τις 38 μονάδες ένα κόμμα σαν το ΠΑΣΟΚ θα κέρδιζε τη μερίδα του λέοντος. Τουναντίον το ΠΑΣΟΚ κέρδισε λιγότερες από 5 μονάδες και αυτό το γεγονός δημιούργησε έναν δυνατό άνεμο που έδιωξε μια για πάντα την πρωτοφανή εσωκομματική νηνεμία.

Σε όλες τις έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί, τα δεδομένα είναι ξεκάθαρα: Α) Ακόμη και τα ίδια τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ δεν πιστεύουν πως ο πρόεδρος του κόμματός τους είναι ο καταλληλότερος για τη διακυβέρνηση της χώρας, μιας και σε κάθε μέτρηση ο Νίκος Ανδρουλάκης μετριόταν σαφώς χαμηλότερα από τη δυναμική του ΠΑΣΟΚ. Β) Οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ  επιθυμούν (σύμφωνα με την έρευνα της opinion poll 14/6/2024) σύγκλιση των δυνάμεων της Κεντροαριστεράς, αλλά τη στιγμή που στον ΣΥΡΙΖΑ θα ήθελαν – απολύτως λογικά για αυτούς – ένα στέλεχος προερχόμενο από το κόμμα τους ως επικεφαλής, οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ πιστεύουν πως επικεφαλής μπορεί να είναι ένα τρίτο πρόσωπο σε ποσοστό που αγγίζουν το 60% με τον νυν πρόεδρο να συγκεντρώνει μόλις το 21,6%.

Από τα ευρήματα είναι προφανές πως ο κόσμος του ΠΑΣΟΚ, έχοντας το κυβερνητικό DNA στις φλέβες του, περιμένει ένα έναυσμα νίκης και ελπίδας έπειτα από 12 χρόνια, κατά τα οποία το κόμμα μετατράπηκε από το κόμμα που ξέρει να κερδίζει, σε ένα κόμμα που συμβιβάζεται με ισχνές αυξήσεις ποσοστών. Ελάχιστες χαρές έχουν λάβει για αυτό και η νίκη του Χάρη Δούκα στον Δήμο της Αθήνας, στην απόλυτη έδρα της ΝΔ  (απροσδόκητη για αρκετούς αλλά και πλήρως εξηγήσιμη κατά την έρευνα της Good Affairs – 7-12/9/2023) πανηγυρίστηκε ως ένα μάννα εξ ουρανού. Εκείνη η νίκη όμως είχε δύο πολύ σημαντικά χαρακτηριστικά. Τον υπερδιπλασιασμό των ποσοστών του ΠΑΣΟΚ κατά τον πρώτο γύρο, με την εισροή κεντρώων ψηφοφόρων, οι οποίοι είδαν στο πρόσωπο του νυν δημάρχου τον καταλληλότερο για αυτούς να διοικήσει τον Δήμο της Αθήνας και την απόλυτη στήριξη της Κεντροαριστεράς και της ευρύτερης Αριστεράς κατά τον β’ γύρο.

Αν το «μοντέλο Δούκα» αποτελεί τον μοναδικό τρόπο επαναφοράς της πολύπαθης Κεντροαριστεράς σε κυβερνητική τροχιά σε εθνικές εκλογές, κανείς δεν το γνωρίζει. Αυτό που φάνηκε όμως είναι πως ο τρόπος με τον οποίο κινήθηκε στρατηγικά ο Χάρης Δούκας αποτελεί και τον μόνο οδηγό όχι απλά επιβίωσης αλλά και πιθανότητας επαναφοράς του ΠΑΣΟΚ σε τροχιά διεκδίκησης της εξουσίας. Ολα αυτά τη στιγμή που στον ΣΥΡΙΖΑ ο Στέφανος Κασσελάκης έχει κάνει τις ρήξεις που όφειλε και έχει όλο τον χρόνο να δράσει και να πάρει πρωτοβουλίες στον χώρο, όσο το ΠΑΣΟΚ σφάζεται. Τον Αύγουστο μπορεί να μην έχουμε ειδήσεις, αλλά ακόμη έχουμε Ιούνιο θα απαντούσε ο Εκο.

Ο Γιώργος Τράπαλης είναι αναλυτής δεδομένων της Good Affairs