Η μεγάλη αποχή, τα νέα δεδομένα

Πώς εξηγείται το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών; Οποιος θέλει να ψάξει σοβαρή απάντηση πρέπει να μελετήσει τις αιτίες της τόσο μεγάλης αποχής. Αυτός είναι ο λόγος που έχασε τόσες δυνάμεις η ΝΔ και που δεν κατάφεραν ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ να αναδειχθούν ως εναλλακτικοί πόλοι εξουσίας.

Η αποχή αλλοιώνει την εικόνα του πραγματικού συσχετισμού των δυνάμεων και οδηγεί σε βιαστικά συμπεράσματα με βάση τα ποσοστά, που όμως μπορεί να είναι λανθασμένα. Είναι αποδεδειγμένο ότι σε περιβάλλον μικρής συμμετοχής ευνοούνται πάντα τα μικρότερα κόμματα των άκρων. Γιατί αυτά έχουν πυρήνες ταγμένων οπαδών, που δεν απέχουν. Ετσι, οι μηχανισμοί που κινητοποιούν με επιτυχία τους οπαδούς του ΚΚΕ δούλεψαν, όπως αντίστοιχα όσοι στέλνουν κόσμο σε κόμματα όπως η Νίκη, η Ελληνική Λύση κ.λπ. Στις ΗΠΑ έχει διαπιστωθεί ότι οι υπερσυντηρητικοί χριστιανοί ή οι οπαδοί της οπλοκατοχής είναι οι πιο μαχητικοί πυρήνες οπαδών του Τραμπ και δεν λείπουν από καμιά εκλογή! Αντιθετα, οι μετριοπαθείς Ρεπουμπλικανοί μπορεί και να απέχουν δυσαρεστημένοι από τις ακραίες θέσεις του κόμματός τους.

Ανάλογο φαινόμενο θεωρώ ότι ζήσαμε και εμείς στις εκλογές αυτές. Και αυτός είναι ο βασικός λόγος που η ΝΔ έπεσε στο 28%. Προφανώς είχε απώλειες προς τα δεξιά της, ειδικά στη βόρεια Ελλάδα, αλλά το μεγάλο της πρόβλημα ήταν η μετακίνηση προς την αποχή μετριοπαθών ψηφοφόρων της.

Εχασε 1.000.000 ψήφους από το 2023 αλλά  η αύξηση ψήφων για τα υπερδεξιά κόμματα  είναι της τάξης των… 30.000 από το 2023!

Το πραγματικό πρόβλημα είναι η δυσαρέσκεια ή η αδιαφορία των άλλων. Αν ισχύει η υπόθεση ότι αυτοί έχουν αυτό που λέμε κεντρώο προφίλ, σίγουρα δεν εξηγείται η αποστασιοποίησή τους ούτε από τη θέσπιση του γάμου των ομόφυλων ούτε από τη στάση της κυβέρνησης στον πόλεμο της Ουκρανίας!

Από την άλλη, το ερώτημα είναι γιατί αυτή η κατηγορία ψηφοφόρων δεν πήγε στον ΣΥΡΙΖΑ ή στο ΠΑΣΟΚ. Μικρές μετακινήσεις μπορεί να έγιναν και προς τα εκεί. Η μεγάλη εικόνα όμως είναι ότι τα δύο αυτά κόμματα δεν συγκίνησαν δυσαρεστημένους ψηφοφόρους της ΝΔ, ενώ προκάλεσαν και φυγή δικών τους ψηφοφόρων του 2023.

Η κυβέρνηση και ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ  πρέπει να δουν ότι στον χώρο του Κέντρου με την ευρεία έννοια που έχει στην εποχή μας (μη ενταγμένοι σε ιδεολογικά στρατόπεδα ψηφοφόροι) υπάρχει έλλειψη αντιπροσώπευσης. Οι ψηφοφόροι αυτοί δεν στήριξαν τον Κυριάκο Μητσοτάκη (όσοι τον επέλεξαν το 2023) αλλά δεν πείστηκαν  ούτε από τον Στέφανο Κασσελάκη ούτε από τον Ανδρουλάκη. Ο Κασσελάκης είναι επικοινωνιακός και συμπαθής αλλά δεν έχει πολιτικό «βάρος» και ένα συγκροτημένο αφήγημα. Ο Ανδρουλάκης, αν και νέος σε ηλικία, διατηρεί μια εικόνα που παραπέμπει  στο ΠΑΣΟΚ των προηγούμενων δεκαετιών. Για αυτό και το ΠΑΣΟΚ άντεξε σε συντηρητικές κοινωνίες της περιφέρειας αλλά συγκέντρωσε μονοψήφια ποσοστά στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Το επόμενο διάστημα οι εταιρείες ερευνών θα πρέπει να αναζητήσουν όσους απείχαν και να προσπαθήσουν να τους καταλάβουν. Αν η θεωρία μου έχει βάση, θεωρώ ότι, παρά τη φιλολογία για την Ακροδεξιά, η πραγματική μάχη το επόμενο διάστημα θα είναι και πάλι στον χώρο του Κέντρου…

Ο Χάρης Γούλιος είναι επικοινωνιολόγος, διευθ. μάρκετινγκ του MEGA