Η σπασμένη τζαμαρία

^«Η σπασμένη τζαμαρία» του γάλλου οικονομολόγου του 19ου αιώνα Φρεντερίκ Μπαστιά είναι ένα δοκίμιο που εκδόθηκε το 1850 και βασίζεται σε μια φράση: «Αυτό που βλέπουμε και αυτό που δεν βλέπουμε» (Ce qu’on voit et ce qu’on ne voit pas) εννοώντας ότι πίσω από κάθε απόφαση – που αφορούσε την οικονομία – υπήρχαν επιπτώσεις που δεν μπορούσαν να εκτιμηθούν. Το 2019 η ελληνική κοινωνία άφησε πίσω της μια μνημονιακή περίοδο δέκα ετών χωρίς να έχει απαντήσει ακριβώς στο τι συνέβη αλλά θέλοντας να ξεχάσει – κάτι που συνηθίζουν να κάνουν οι άνθρωποι για τις πληγές τους. Πέντε χρόνια μετά και μετά την πολιτική κυριαρχία σε αυτό το διάστημα της ΝΔ, οι ευρωεκλογές του 2024 σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για την Ευρώπη, η οποία έχει για πρώτη φορά ένα τόσο ανοιχτό πολεμικό μέτωπο στο εσωτερικό της μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, φάνηκε να επιβεβαιώνει τη θεωρία της σπασμένης τζαμαρίας. Μια σειρά αποφάσεων φαίνεται να είχαν μια μακροπρόθεσμη επίδραση στις εκλογικές αποφάσεις των πολιτών.

Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία οι έλληνες πολίτες σ’ ένα σύνθετο εξωτερικά τοπίο που δημιουργεί πολλά ζητήματα  στο εσωτερικό επέλεξαν σ’ έναν πρώτο βαθμό να απέχουν της διαδικασίας των εκλογών, η αποχή αυτή, αν και συνήθης ίσως στην Ευρώπη, είναι ένα φαινόμενο  σοκαριστικό για τα ελληνικά δεδομένα.

Ομως μπορούν να εξαχθούν κάποια συμπεράσματα. Η ΝΔ διατηρεί την πολιτική πρωτιά και σχετικά χωρίς ορατούς τουλάχιστον όρους αμφισβήτησης αν και εμφανώς εκλογικά τραυματισμένη. Ομως τα σημαντικά έρχονται στις επόμενες θέσεις. Στη Μακεδονία ο Βελόπουλος είναι δεύτερος, ένα θέμα πολυπαραγοντικό που μπορεί να αφορά το Ουκρανικό, το νομοσχέδιο για τα ομόφυλα ζευγάρια αλλά και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της Συμφωνίας των Πρεσπών. Υπάρχει όμως και ένα ευρύτερο θέμα υποχώρησης στον αναπτυξιακό χάρτη της χώρας, η Θεσσαλονίκη κάποτε θα ήταν η Μέκκα των Βαλκανίων και μάλλον τώρα θυμίζει ένα ωραίο φαγάδικο και αυτό συμπαρασύρει όλους τους νομούς της ευρύτερης περιοχής σε μια ιδεολογική αλλά και οικονομική υποχώρηση σε αμυντικές πολιτικές θέσεις.

Το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να είναι δεύτερο στην επαρχία και τουλάχιστον τέταρτο στο Λεκανοπέδιο. Αυτή η υποχώρηση στο Λεκανοπέδιο το οδηγεί και στην τρίτη θέση, αν και με αυξημένα ποσοστά. Ο ΣΥΡΙΖΑ, αν και φαίνεται ότι δεν πάει καλά στην επαρχία, ανεβαίνει στο Λεκανοπέδιο και αυτό δείχνει μια διαίρεση της ίδιας της χώρας. Αξίζει μια μνεία στο ΚΚΕ. Εντυπωσιακή τρίτη θέση στο Λεκανοπέδιο, είχε την πλέον εντυπωσιακή οργάνωση στις κάλπες και λειτουργεί ως ένα ανάχωμα στη διαφυγή ψήφων στην άλλη μεριά του πολιτικού εκκρεμούς ώστε να μη δούμε το φαινόμενο της μετατόπισης της σύγκρουσης στο δίπολο Δεξιά – Ακροδεξιά όπως συμβαίνει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Το περίπου 20% της Ακροδεξιάς ή υπερδεξιάς με διαφορετικούς βατήρες, από τη ρωσοφιλία μέχρι τη θρησκοληψία, είναι ένα αυτόνομο από μόνο του πολιτικό φαινόμενο. Θεωρώ ότι ανοίγει ένας δρόμος για την αναδιάταξη του πολιτικού συστήματος της χώρας αλλά και αναδιάρθρωση του στρατηγικού προσανατολισμού της, αλλιώς θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε σε τρία χρόνια σκληρά διλήμματα που κινδυνεύουν τη σπασμένη τζαμαρία να την κάνουν θρύψαλα.