Αποχώρηση ευρωπαϊκών τραπεζών από τη Ρωσία

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ζήτησε από όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα χωρών της ευρωζώνης με παραρτήματα στη Ρωσία να επιταχύνουν την αποχώρηση από εκεί επειδή έχουν αυξηθεί οι φόβοι ότι μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο κυρώσεων από τις ΗΠΑ. Αυτό γίνεται την ώρα που πληθαίνουν οι πληροφορίες και τα δημοσιεύματα ότι μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες που εξακολουθούν να βρίσκονται στη Ρωσία έχουν αυξήσει σημαντικά εκεί τα κέρδη τους τα τελευταία δύο χρόνια, όσο διαρκεί ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Τα κέρδη των ευρωπαϊκών τραπεζών που λειτουργούν ακόμη στη Ρωσία έχουν συνολικά τριπλασιαστεί για το 2023 σε σύγκριση με το 2021 όταν δεν είχε ξεκινήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, ενώ ο αριθμός του προσωπικού τους έχει μειωθεί κατά μόλις 3% σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών παρά τις κυρώσεις της Δύσης, σύμφωνα με νέα στοιχεία που παρουσίασε το Bloomberg.

Οι «Financial Times» είχαν παρουσιάσει στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι επτά μεγαλύτερες ευρωπαϊκές τράπεζες στη Ρωσία με βάση το ενεργητικό, οι Raiffeisen Bank International, UniCredit, ING, Commerzbank, Deutsche Bank, Intesa Sanpaolo και OTP, ανακοίνωσαν εκεί συνολικά κέρδη άνω των 3 δισ. ευρώ για το 2023. Τα κέρδη αυτά «δημιουργήθηκαν κυρίως από κεφάλαια τα οποία οι τράπεζες δεν μπορούν να αποσύρουν από τη χώρα», σύμφωνα με το δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας.

Η Raiffeisen έχει κεφάλαια περίπου 5 δισ. ευρώ δεσμευμένα στη Ρωσία, τα οποία δεν μπορεί να τα αποσύρει από τη χώρα επειδή θεωρείται πως δεν το επιτρέπουν οι Αρχές. Το μεγαλύτερο μέρος των καταθέσεων πελατών και των κερδών που διατηρούνται κατατίθενται στην Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας, όπου το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα της Αυστρίας λαμβάνει τόκο 16%. Το ίδιο ισχύει και για τις άλλες τράπεζες.

Τα σχέδια

Ο εποπτικός φορέας της ΕΚΤ για τις εμπορικές τράπεζες της ευρωζώνης ζήτησε από όλες τις τράπεζες με μεγάλες δραστηριότητες στη Ρωσία «να επιταχύνουν τις προσπάθειές τους για την απομάκρυνση του κινδύνου θέτοντας έναν ξεκάθαρο οδικό χάρτη για τη μείωση των δραστηριοτήτων και την έξοδο» από εκεί, είπε στους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης η Κλαούντια Μπουχ που είναι η επικεφαλής του εποπτικού συμβουλίου της ΕΚΤ για τις τράπεζες. Τα σχέδια θα πρέπει να έχουν ετοιμαστεί μέχρι τον Ιούνιο.

Πριν από λίγες μόνο ημέρες η Raiffeisen Bank International (RBI) της Αυστρίας αναγκάστηκε να εγκαταλείψει συμφωνία ανταλλαγής (swap) περιουσιακών στοιχείων στη Ρωσία με περιουσιακά στοιχεία στην Ευρώπη, ύστερα από πιέσεις από τις αμερικανικές Αρχές. Η παρέμβαση των ΗΠΑ έχει προκαλέσει ανησυχία στην ΕΚΤ ότι η RBI και άλλοι δανειστές θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο της αμερικανικής κυβέρνησης.

Ξέπλυμα χρήματος

«Εάν οι Αρχές των ΗΠΑ επιβάλουν κυρώσεις αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρή ζημιά στο τραπεζικό σύστημα» της ευρωζώνης, δήλωσε στους «FT» άτομο που ενημερώθηκε για τη θέση της ΕΚΤ απέναντι στο θέμα. Η ίδια πηγή ανέφερε πως οι εποπτικές Αρχές της ΕΚΤ θέλουν να αποφύγουν να δουν ευρωπαϊκές τράπεζες να αντιμετωπίσουν παρόμοια μοίρα με την ABLV, τη λετονική τράπεζα που έκλεισε όταν το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ την κατηγόρησε για «οργανωμένο ξέπλυμα χρήματος» καθώς και για παραβιάσεις των κυρώσεων κατά της Βόρειας Κορέας. Η Ουάσιγκτον το 2018 είχε διακόψει την πρόσβαση της ABLV στο χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ.

Οι σχετικές επιστολές που στέλνει τώρα η ΕΚΤ προς τις τράπεζες της ευρωζώνης για επιτάχυνση της αποχώρησης από τη Ρωσία «υπογραμμίζουν την αυξανόμενη πίεση από την Ουάσιγκτον σε ευρωπαϊκές ομάδες που ενδέχεται να υποστηρίζουν τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία περισσότερα από δύο χρόνια μετά την εισβολή» από τη Ρωσία, σημειώνεται επίσης.