Να σταματήσουμε να κλέβουμε τις αναμνήσεις των παιδιών μας

Οι εξορμήσεις για ψάρεμα με τον πατέρα μου ήταν πάντα από τις αγαπημένες μου αναμνήσεις. Μπορεί να ακούγεται σαν το άνοιγμα μιας σχολικής έκθεσης αλλά, πιστέψτε με, οι σκέψεις και οι αναμνήσεις που δημιουργούν αυτές τις εκθέσεις είναι από τα πολυτιμότερα πράγματα στη Γη. Σε αυτές τις εξορμήσεις λοιπόν, που πάντα στέφονταν με παταγώδη αποτυχία καθώς περισσότερο χαζεύαμε συναρπαστικές θαλάσσιες εικόνες παρά ψαρεύαμε, μάθαινα για τη θάλασσα, τη βιοποικιλότητα σε αυτήν και το πόσο πολύτιμη είναι για τις ζωές μας. Μάθαινα επίσης ότι μερικοί άνθρωποι πίστευαν για τη θάλασσα πως πρόκειται για ιδιοκτησία τους και συμπεριφέρονταν ανάλογα.

Ενα παράδειγμα ήταν η καταστροφή των θαλαμιών των χταποδιών με χημικά προκειμένου να «εκβιαστεί» το χταπόδι να βγει απ’ το θαλάμι. Ετσι, ο «μάγκας» ψαράς γέμιζε το αφρολέξ ψυγείο του με χταπόδια χωρίς να δίνει δεκάρα για τα θαλάμια που καθιστούσε ακατοίκητα.

Ακριβώς αυτό κάνουμε σαν ανθρωπότητα αυτή τη στιγμή.

Φανταστείτε ότι είμαστε κάποιο από αυτά τα χταπόδια και ζούμε στο θαλάμι μας. Μερικοί «μάγκες» βρωμίζουν το «θαλάμι» μας με χημικά, υδρογονάνθρακες και πλαστικά, μας κυνηγάνε και μας κοροϊδεύουν. Ωστόσο φαίνεται να μη μας νοιάζει πολύ, να μην πολυκαταλαβαίνουμε κιόλας, άσε που δεν έχουμε και πολύ χρόνο να ασχοληθούμε. Πολλές φορές σκεφτόμαστε ότι αυτό συμβαίνει κάπου «μακριά» μας ή ότι το «θαλάμι» μας δεν θα υποστεί τόση ζημιά. Τουλάχιστον έτσι θέλουμε να πιστεύουμε.

Βέβαια, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οπως το θαλάμι του χταποδιού σταματά να είναι κατοικήσιμο μετά την έκθεση σε χημικά, έτσι και το μεγάλο μπλε και πράσινο σπίτι μας οδεύει προς μια άνευ προηγουμένου καταστροφή που θα το κάνει ακατοίκητο. Η αποφυγή αυτής της καταστροφής περνά από τη θάλασσα.

Περνά από την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, την προστασία θαλάσσιων περιοχών που είναι κρίσιμες για την επιβίωση απειλούμενων ειδών, από την αλλαγή του μοντέλου ανάπτυξης των παράκτιων περιοχών αλλά και από την οριστική απαγόρευση θαλάσσιας εξόρυξης υδρογονανθράκων.

H επικείμενη διεθνής διάσκεψη για τους ωκεανούς «Our Ocean» που πραγματοποιείται στη χώρα μας είναι μια σημαντική ευκαιρία να βάλουμε τα θεμέλια για μια νέα προσέγγιση στη θαλάσσια προστασία, να διορθώσουμε λάθη του παρελθόντος και να κάνουμε θαρραλέα και αποφασιστικά βήματα προς έναν συνεπή σχεδιασμό για βιώσιμες και ζωντανές θάλασσες.

Τι σημαίνει όμως «θαρραλέα και αποφασιστικά βήματα»; Πρώτα απ’ όλα πρέπει να ξεμπερδεύουμε με τον μύθο του «πλούτου» των υδρογονανθράκων. Η απαγόρευση τέτοιων δραστηριοτήτων στις θαλάσσιες προστευόμενες περιοχές είναι – τόσο με περιβαλλοντικούς, όσο και με καθαρά οικονομικούς όρους – επιβεβλημένη. Επιπλέον, η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να αποδείξει τη σοβαρότητα των προθέσεων που εξέφρασε διά στόματος του υπουργού Θ. Σκυλακάκη, κάνοντας άμεσα δύο κινήσεις: επικύρωση της Διεθνούς Συμφωνίας για τους Ωκεανούς – BBJN και κήρυξη της Ελληνικής Τάφρου ως θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής.

Αν δεν ακολουθήσουμε αυτόν τον δρόμο, αν δεν αναλάβει η κυβέρνηση αυτές τις πρωτοβουλίες και αν δεν υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της, αναμνήσεις σαν αυτές που περιέγραψα στην αρχή του κειμένου θα πάψουν να υπάρχουν. Θα τις έχουμε κλέψει από τα παιδιά μας, τα οποία θα έχουμε αφήσει σε έναν τόπο ακατοίκητο και δυστοπικό. Κι αυτό πρέπει να το σταματήσουμε.

Ο Αντώνης Μπούγιας είναι υπεύθυνος Εκστρατείας για τους Ωκεανούς στο Ελληνικό Γραφείο της Greenpeace