Η άγνωστη Βιβλιοθήκη

Στις αρχές της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, μου ζητήθηκε αρμοδίως να βοηθήσω, αν έχω καμιά ιδέα, πώς θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα ψηφιακό ευρετήριο των θησαυρών που φυλάσσονται στην Κεντρική Βιβλιοθήκη του Δήμου Αθηναίων. Είπα τις ιδέες μου, οι αρμόδιοι κατέφυγαν σε μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο Κρήτης που και την εμπειρία είχε και το ποσό που ζητούσε ήταν μικρό, στην ουσία θα κάλυπτε τα έξοδα διαμονής και κίνησης των φοιτητών που θα εργάζονταν, το έργο θα ξεκινούσε. Αλλά δεν ξεκίνησε. Το σταμάτησε ο συνδικαλισμός. Δόθηκε δηλαδή μια ακόμα πιο χαμηλή προσφορά και το έργο το πήραν κάποιοι άλλοι που δεν το εκτέλεσαν ποτέ.

Η είδηση είναι ότι, παρά τα όσα πιστεύονται, υπάρχει Βιβλιοθήκη του Δήμου. Δεν είναι παρακατιανή, είναι ένα μεγάλης αξίας εκδοτικό αποθετήριο. Βρίσκεται απέναντι από τον σταθμό Λαρίσης, στην οδό Δομοκού 2. Ιδρύθηκε από τον δήμαρχο Ανάργυρο Πετράκη το 1835 και, όπως διαβάζω, περιλαμβάνει 65.000 τίτλους βιβλίων ποικίλης θεματολογίας, αρχείο εφημερίδων από το 1852 έως το 1999, αρχείο 900 τίτλων περιοδικών από το 1849 έως τα τέλη του περασμένου αιώνα όταν επί δημαρχίας Αβραμόπουλου σταμάτησαν πια να αγοράζουν περιοδικά, αρχείο ΦΕΚ από το 1833 έως το 2007, πλούσιο υλικό, κυρίως φωτογραφίες, για την ιστορία της πρωτεύουσας. Στις συλλογές περιλαμβάνονται και οι ατομικές βιβλιοθήκες μεγάλων προσωπικοτήτων της Αθήνας, μεταξύ άλλων του Δημητρίου Καμπούρογλου, του Ηλία Τσιριμώκου και του Γεωργίου Βλάχου.

Εδώ τελειώνουν τα ωραία. Επειδή, όταν απέτυχε η απόπειρα έναρξης ψηφιοποίησης του υλικού, η Βιβλιοθήκη ξεχάστηκε. Χρησιμοποιούνταν συχνά ως χώρος για να αλλάζουν οι μουσικοί της Φιλαρμονικής του Δήμου ενώ στο προαύλιο σταβλίζονταν άλογα. Οι επισκέπτες ήταν ελάχιστοι ενώ είχα πληροφορίες (που δεν μπόρεσα να επιβεβαιώσω) για λεηλασία υλικού, κυρίως σελίδων από παλιές εκδόσεις, γκραβούρες προς πώληση. Κάποια στιγμή έγινε απόπειρα να λειτουργήσει ως παιδική βιβλιοθήκη αλλά άμα δεν σε απασχολεί και δεν υπάρχει κάποιος ειδικός όλες αυτές οι προσπάθειες αποτυγχάνουν. Πήρε σύνταξη και η διευθύντρια που τη βόλευε να είναι κέντρο-απόκεντρο… Σήμερα η Βιβλιοθήκη υπολειτουργεί – διαβάζω ότι έχει και δανειστικό τμήμα, υπάρχουν και παραρτήματα σε διάφορα σημεία της Αθήνας, άρα κάποιοι υπάλληλοι συνεχίζουν να εργάζονται εκεί χαλαρά. Η Βιβλιοθήκη δηλαδή υπάρχει, αλλά είναι σαν να μην υπάρχει.

Τα παραπάνω δεν τα γράφω από αντιπολιτευτική διάθεση στη δημοτική αρχή, κάθε άλλο. Τα βρήκε από τις θητείες των προηγουμένων και το πιθανότερο είναι ο δήμαρχος, Χάρης Δούκας, και οι σύμβουλοί του να αγνοούν τον θησαυρό που κρύβεται κάτω από τα μάτια όλων μας. Ομως είναι στο χέρι του αυτό να αλλάξει. Να βρει σοβαρούς ανθρώπους για να αναλάβουν ουσιαστικά τη διάσωση της Βιβλιοθήκης. Την ταξινόμηση των βιβλίων, την επισήμανση ζημιών και την αποκατάστασή τους, την ασφαλή φύλαξη και συντήρηση των σπάνιων συλλογών, την ανάδειξη και συμπλήρωση των συλλογών περιοδικών στην οποία ειδικευόταν έως 25 χρόνια πριν, ασφαλώς την ψηφιοποίηση και βέβαια το άνοιγμα στους μελετητές και σε όσους αναζητούν ένα περιβάλλον βιβλίων και τη συντήρηση και ανάδειξη του κτιρίου.

Ολα αυτά δεν προσφέρονται για μεγάλα λόγια, αλλά θα μπορούσαν να είναι η βάση για ένα όντως μεγάλο έργο. Εργο ουσίας. Από αυτά που αλλάζουν και την πόλη και τους ανθρώπους.