Τα μετόχια του Αγίου Ορους οι «πρεσβείες» της αγιορείτικης ζωής στον κόσμο

Οτι η χώρα μας είναι γεμάτη με ιστορικές και ανυπολόγιστης πολιτιστικής αξίας μονές είναι γνωστό. Εξάλλου, πολλές από αυτές, όπως η Μονή της Παναγίας Χοζοβιώτισσας στην Αμοργό ή αυτή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Πάτμο, έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση και στην ανάπτυξη των τόπων τους. Η αστυφιλία των προηγούμενων δεκαετιών, ωστόσο, έβγαλε τους έλληνες μοναχούς από τις δυσπρόσιτες κορυφές και τους κακοτράχαλους γκρεμούς – όπου πέραν από την επικοινωνία με τον Θεό έβρισκαν και προστασία από ληστές και κατακτητές – φέρνοντάς τους δίπλα στο μετακινούμενο ποίμνιο που αναζητούσε τον επιούσιο στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Κάπως έτσι, μετόχια του Αγίου Ορους, τα οποία αποτελούν και «πρεσβείες» της αγιορείτικης ζωής στον κόσμο βρέθηκαν στην Αθήνα. Τελώντας λειτουργίες και αγρυπνίες κατά το αγιορείτικο τυπικό και με τις ιδιαιτερότητες της μοναχικής ψαλτικής παράδοσης, το μετόχι της Αναλήψεως στον Βύρωνα – τμήμα της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας – αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Αντίστοιχα, ιδιαίτερα σημαντικός είναι και ο πρώτος ναός στον οποίο φτάνει το Αγιο Φως από τα Ιεροσόλυμα το βράδυ της Ανάστασης: Ο Ναός των Αγίων Αναργύρων ή όπως είναι ευρύτερα αποκαλούμενο Μετόχι του Παναγίου Τάφου. Βρίσκεται στα Αναφιώτικα και χτίστηκε τον 17ο αιώνα, λειτουργώντας αρχικά ως γυναικείο μοναστήρι.

Βορειότερα, αλλά επίσης σε αστικό περιβάλλον, είναι και η Ιερά Μονή των Εισοδίων της Θεοτόκου (Μετόχι της Καλογρέζας ή Μετόχι του Πυρσού), που βρίσκεται στην Αγία Φιλοθέη Αμαρουσίου. Μάλιστα, με απόφαση του Εφετείου Αθηνών, ξεκαθαρίστηκε πρόσφατα το ιδιοκτησιακο καθεστώς της μονής και ορίστηκε ότι ανήκει στη Μητρόπολη Κηφισίας. Σήμερα είναι ανδρική μονή με 12 μοναχούς. Επιστρέφοντας στο κέντρο και συγκεκριμένα στον Αγιο Παντελεήμονα, στέκει η Ιερά Μονή Πατέρων Ιησουιτών που ιδρύθηκε το 1915, με την έγκριση του τότε καθολικού αρχιεπισκόπου Αθηνών Λουδοβίκου. Εγκαταστάθηκε στο αρχοντικό του Μιχαήλ Σούτσου (Βόδα), το οποίο προηγουμένως στέγαζε τη Γεωπονική Σχολή. Εκεί, οι τρεις πρώτοι ιησουίτες ιερομόναχοι, ο ηγούμενος Gaetano Romano, ο πατήρ Destro Aloisius, ο πατήρ Furci Vincentius και ο αδελφός Ιάκωβος Βαρθαλίτης, προσέφεραν τις πνευματικές υπηρεσίες τους στην Καθολική Εκκλησιαστική Επαρχία Αθηνών. Σήμερα, η κοινότητα αποτελείται από έξι έλληνες, δύο γάλλους και τρεις πολωνούς Ιησουίτες.