Η καλύτερη οργάνωση της απονομής δικαιοσύνης

«Το πρόβλημα της Δικαιοσύνης συνδέεται άρρηκτα με τις παθογένειες του ελληνικού κράτους», κατά την Κατερίνα Σακελλαροπούλου. Ρήση επίκαιρη, ιδιαίτερα τις τελευταίες ημέρες, που είχε όμως λεχθεί πριν από πέντε και πλέον χρόνια. Συγκεκριμένα, στην επισήμανση αυτή προέβη η κυρία Σακελλαροπούλου όταν κατείχε άλλη, προεδρική και τότε, θέση, επίσης σημαντική. Αυτήν της προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας. Είχε μιλήσει στην ετήσια Γενική Συνέλευση της Ενωσης Διοικητικών Δικαστών (στις 9 Φεβρουαρίου 2019), στη μεγάλη αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, παρουσία εκπροσώπων όλων των πολιτικών κομμάτων.

Παραμένει επίκαιρη, κατά πολλούς δικαστές, η ομιλία εκείνη της σημερινής Προέδρου της Δημοκρατίας. Παραθέτω βασικά σημεία της:

• Οσοι νομίζουν ότι έχουν έτοιμες λύσεις αυταπατώνται και κινούνται στα όρια του λαϊκισμού. Χρειάζεται μελέτη, συνεργασία των φορέων και φυσικά σύμπραξη των δικαστών.
• Δεν πρέπει να εισάγονται ρυθμίσεις ερήμην των Ολομελειών των δικαστηρίων, ενώ οι δικαστικές ενώσεις, στο πλαίσιο της συνεργασίας αυτής, πρέπει να λειτουργούν προς το συμφέρον της δικαιοσύνης, μακριά από συντεχνιακές λογικές.
• Ο έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων αποτελεί εργαλείο του κράτους δικαίου και δεν προσφέρεται για πρωτοσέλιδα εφημερίδων. Πρέπει να είμαστε πάντοτε προσεκτικοί στο θέμα αυτό. Να διακρίνουμε μεταξύ της συγγραφής ενός επιστημονικού άρθρου από νέο επιστήμονα και της δικαστικής απόφασης. Χρειάζεται πάνω από όλα υπευθυνότητα. «Αποφάσεις-βόμβες» που ανακοινώνονται από δικηγορικά γραφεία ή από τον Τύπο, πάνω σε θέματα που θίγουν ευάλωτα τμήματα πληθυσμού, πριν επιληφθεί το αρμόδιο δικαστήριο, μόνο σύγχυση προκαλούν και αποτελούν εκδήλωση λαϊκισμού.
• Η προσφυγή στη Δικαιοσύνη είναι ένδειξη εκδημοκρατισμού μιας κοινωνίας, αλλά ο μεγάλος όγκος των εκκρεμών υποθέσεων στη διοικητική Δικαιοσύνη συνδέεται και με τις αστοχίες του νομοθέτη (σ.σ. ο αριθμός των εκκρεμουσών υποθέσεων τον Φεβρουάριο του 2019 στα διοικητικά δικαστήρια ανερχόταν σε 196.000!).
• Οι συχνές μεταβολές των φορολογικών ρυθμίσεων δεν διευκολύνουν το έργο της Δικαιοσύνης, ούτε βελτιώνουν το επενδυτικό κλίμα. Η πολυπλοκότητα, η ασάφεια της φορολογικής νομοθεσίας καταδεικνύονται και από το γεγονός της έκδοσης μεγάλου αριθμού εγκυκλίων.
• Η έλλειψη κωδικοποιήσεων σε πολλούς τομείς του Δημόσιου Δικαίου επιτείνει την ανασφάλεια δικαίου και αποτελεί βασική αιτία δημιουργίας διαφορών, ενώ σε όλα αυτά συμβάλλουν η κακή λειτουργία της διοίκησης (η οποία αποτελεί μηχανή παραγωγής διαφορών) όσο και η ευχέρεια που παρέχεται από τη νομοθεσία και την επιεική τακτική των δικαστηρίων να ασκούνται προδήλως αβάσιμα ένδικα βοηθήματα και μέσα. Κάτι που έχει ως αποτέλεσμα να παρατείνεται αδικαιολογήτως με ενέργειες των διαδίκων η εκκρεμοδικία.
• Ιδιαίτερη σημασία στο θέμα της ορθολογικής λειτουργίας της Δικαιοσύνης έχουν η δημιουργία νέου δικαστηριακού χάρτη και η οργάνωση απονομής της δικαιοσύνης κατά τρόπο ορθολογικό εντός των γεωγραφικών ορίων της επικράτειας, λαμβανομένης υπόψη της διοικητικής διαίρεσης της χώρας, ώστε να εξυπηρετούνται τα άτομα και η κοινωνία.

Ο Νίκος Γερακάρης είναι δημοσιογράφος