Ποιος είναι ο κοσμικός αντίπαλος του τούρκου προέδρου

Ο νεοεκλεγείς δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου έχει αναδειχθεί ως ο κύριος αντίπαλος απέναντι στον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και στη, μέχρι τώρα, παντοδυναμία του. Ομως, κατά κάποιον τρόπο, ακολουθεί τα βήματα του τούρκου ηγέτη που ήταν και αυτός δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης τη δεκαετία του 1990.

Εκτός από το γεγονός ότι ηγήθηκαν της μεγαλύτερης πόλης της χώρας, και οι δύο έχουν οικογενειακές ρίζες στην ανατολική περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και οι πολιτικές σταδιοδρομίες συνάντησαν εμπόδια στα τουρκικά δικαστήρια. Ενα άλλο κοινό είναι ότι στα νιάτα τους και οι δύο είχαν ασχοληθεί με το ποδόσφαιρο.

Τώρα, έπειτα από την εντυπωσιακή νίκη του για δεύτερη θητεία στην Κωνσταντινούπολη, ο 53χρονος Ιμάμογλου είναι πλέον, σύμφωνα με τη γνώμη πολλών αναλυτών, ο μελλοντικός διεκδικητής της προεδρίας της χώρας. Οι ψηφοφόροι έστειλαν μήνυμα απευθείας στον Ερντογάν, είπε ο Ιμάμογλου στη νικητήρια ομιλία του. «Οσοι δεν καταλαβαίνουν το μήνυμα του έθνους θα χάσουν τελικά». Ομως, ενώ οι δύο πολιτικοί μοιράζονται το επικοινωνιακό χάρισμα και την ικανότητά τους να προσελκύουν τους ψηφοφόρους, διαφέρουν όταν πρόκειται για πολιτική. Ο Ιμάμογλου, πρώην επιχειρηματίας που ξεκίνησε τις σπουδές του στην κατεχόμενη Βόρεια Κύπρο, έχει δηλώσει: «Οι ιδέες μας είναι σε μεγάλο βαθμό αντίθετες».

Η επιτυχία του

Ο Ερντογάν μπήκε στην πολιτική με ένα ισλαμιστικό κόμμα και έχει αναδιαμορφώσει το κοσμικό κράτος από τότε που ανέλαβε τα ηνία το 2002. Αντίθετα, ο Ιμάμογλου προέρχεται από το κοσμικό Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα, στο οποίο προσχώρησε το 2008 και έγινε δήμαρχος του Μπεϊλίκντουζου λίγο έξω από την Κωνσταντινούπολη, πριν από 10 χρόνια. Η επιτυχία του οφείλεται στην ικανότητά του να ξεπεράσει το ανώτατο ποσοστό που συγκέντρωσε επί χρόνια το κεμαλικό κόμμα και ήταν περίπου 25% και να απευθυνθεί σε πιο συντηρητικούς ψηφοφόρους. Το απέδειξε το 2019, προκαλώντας στο κυβερνών κόμμα ΑΚΡ του Ερντογάν τη μεγαλύτερη ήττα του εδώ και δύο δεκαετίες. Κέρδισε στις εκλογές και ξανακέρδισε λίγο αργότερα όταν το δικαστήριο ακύρωσε τη νίκη του και διέταξε να γίνουν επαναληπτικές. Τη δεύτερη φορά ο θρίαμβός του ήταν μεγαλύτερος.

Ο Ερντογάν επανήλθε για να κερδίσει την επανεκλογή του ως πρόεδρος πέρυσι παρά τη δεινή οικονομική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Τουρκία και αψηφώντας πολλές δημοσκοπήσεις που έδειχναν ότι μπορεί να χάσει. Ομως ο Ιμάμογλου μετά τα αποτελέσματα της Κυριακής δίνει νέα δυναμική στην αντιπολίτευση.

«Τροπή στην Ιστορία»

«Ψηφίζετε για κάτι περισσότερο από μια απλή εκλογή δημάρχου, ψηφίζετε για μια άλλη τροπή στην Ιστορία», τόνιζε ο Ιμάμογλου κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. «Για να αναβιώσει η δημοκρατία και να ανακάμψουν ο νόμος και η δικαιοσύνη». Οι επικριτές του Ερντογάν αλλά και διεθνείς οργανώσεις για την προστασία των δικαιωμάτων λένε ότι το δικαστικό σώμα της Τουρκίας, τα πολιτικά δικαιώματα και οι ελευθερίες του Τύπου έχουν διαβρωθεί υπό την εξουσία του.

Ο Ιμάμογλου έχει βρεθεί μπροστά στα δικαστήρια. Μετά τη νίκη του το 2019, ένας δικαστής τον καταδίκασε σε φυλάκιση δυόμισι ετών, επιβάλλοντας πολιτική απαγόρευση για προσβολή δημόσιων λειτουργών. Το εφετείο δεν έχει ακόμη αποφανθεί για την υπόθεση, που επικρέμαται απειλητικά πάνω από το πολιτικό του μέλλον. Η καταδίκη απηχεί την εμπειρία του Ερντογάν, ο οποίος φυλακίστηκε για λίγο το 1999 επειδή απήγγειλε ένα ποίημα για το οποίο δικαστήριο έκρινε ότι υποκινούσε το θρησκευτικό μίσος. Πέρυσι, ένα άλλο δικαστήριο ξεκίνησε έρευνα εις βάρος του Ιμάμογλου με την κατηγορία της νόθευσης διαγωνισμών – που επισύρει ποινή από τρία έως επτά χρόνια. Δεν είναι λίγοι οι αναλυτές που βλέπουν τις υποθέσεις αυτές ως μια προσπάθεια από την κυβέρνηση να παρεμποδιστεί πολιτικά ο Ιμάμογλου.

Το βιογραφικό του

Παρά τα όσα περιγράφει ως εμπόδια από την Αγκυρα, ο Ιμάμογλου επιμένει ότι η διοίκησή του έχει προσφέρει υπηρεσίες και ανάπτυξη στην Κωνσταντινούπολη, μια πόλη 16 εκατομμυρίων κατοίκων που οδηγεί όλη την οικονομία της Τουρκίας. Η Κωνσταντινούπολη είναι ένας κόσμος μακριά από την επαρχία της Τραπεζούντας της Μαύρης Θάλασσας, όπου γεννήθηκε ο Ιμάμογλου το 1970 και πέρασε, όπως περιγράφει, ευτυχισμένη παιδική ηλικία μέσα στην «καταπράσινη φύση, την τραχιά θάλασσα και τους πέτρινους δρόμους». Σπούδασε Διοίκηση Επιχειρήσεων και αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης το 1994, τη χρονιά που ο Ερντογάν έγινε δήμαρχος στην πόλη, προτού ασχοληθεί με τις κατασκευαστικές επιχειρήσεις της οικογένειάς του. Είναι παντρεμένος και έχει τρία παιδιά. Η νίκη της Κυριακής δεν μοιάζει με εκείνη του 2019. Τότε υποστηρίχθηκε από μια ευρεία συμμαχία της αντιπολίτευσης που κατέρρευσε πέρυσι μετά την ήττα στις εκλογές. Είπε ότι η υποστήριξή του αυτή τη φορά προέρχεται από «μια ισχυρή συμμαχία συνείδησης, από εκατομμύρια πολίτες διψασμένους για δημοκρατία και δικαιοσύνη».

Περαιτέρω επιτυχίες

Πολλοί αναλυτές προβλέπουν τώρα περαιτέρω επιτυχίες για τον Ιμάμογλου. «Εάν αυτές οι εκλογές δεν ακυρωθούν δικαστικά με κάποιο τρόπο, θα γίνει πρόεδρος το 2028», τονίζει ο Οζέρ Σενκάρ, επικεφαλής της εταιρείας δημοσκοπήσεων Metropoll.

Η αντιπαλότητα μεταξύ Ιμάμογλου και Ερντογάν μπορεί να ενταθεί στην εθνική σκηνή τα επόμενα χρόνια, αλλά ο δήμαρχος θυμήθηκε πρόσφατα πότε διασταυρώθηκαν για πρώτη φορά. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990, αφότου ο Ερντογάν έγινε δήμαρχος, επισκέφτηκε ένα εστιατόριο γνωστό για τους κεφτέδες του που διατηρούσε ο νεαρός Ιμάμογλου στη συνοικία Γκουνγκορέν Κωνσταντινούπολης. «Στους πρώτους μήνες του ως δημάρχου τον φιλοξένησα», είπε ο Ιμάμογλου. «Εφαγε κεφτεδάκια στο εστιατόριό μου. Δεν του πήρα λεφτά. Δεν θα πληρώσει αυτόν τον λογαριασμό όσο ζει».