Βανδαλίζοντας την Εθνική Βιβλιοθήκη

Εικόνα οικεία για τους κατοίκους του κέντρου της πρωτεύουσας και τους περαστικούς, θα έλεγε κανείς. Ενα από τα κτίρια της περίφημης αθηναϊκής τριλογίας βανδαλίζεται – πού να ήξεραν οι δύστυχοι οι Βάνδαλοι πως οι «Ρωμιοί», που στον καιρό τους θεωρούνταν οι κατεξοχήν πολιτισμένοι, τους έχουν ξεπεράσει κατά πολύ σε βαρβαρότητα– με συνθήματα.  Ο πιο προσεκτικός παρατηρητής βέβαια θα επισημάνει πως, το «θύμα», στην προκειμένη περίπτωση, δεν είναι ακριβώς το συνηθισμένο. Τις περισσότερες φορές είναι το κτίριο του Πανεπιστημίου ή τα ελενίτ που περιβάλλουν την Ακαδημία Αθηνών εκείνα που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των σύγχρονων βανδάλων. Τώρα, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, θέλησαν να εκφραστούν στους τοίχους της Βαλλιανείου Εθνικής Βιβλιοθήκης και στο βάθρο του αδριάντα του Παναγή Βαλλιάνου, του ανθρώπου που είχε την απρονοησία μαζί με τους αδελφούς του να χρηματοδοτήσει την ανέγερση της Εθνικής Βιβλιοθήκης.

Η εικόνα αυτή είναι από τις δύο και μισή το μεσημέρι της 12ης Μαρτίου. Οι βάνδαλοι έγραψαν τα συνθήματά τους, άγνωστο πότε. Φυσικά ούτε βρέθηκαν, ούτε συνελήφθησαν αλλά κι αν γινόταν κάτι τέτοιο, τίποτα το σημαντικό δεν θα πάθαιναν δεδομένης της ατιμωρησίας που επικρατεί, ακόμη και για σοβαρότερα αδικήματα.

Πιθανότατα θα σκεφτεί κανείς: «μόνο στην Αθήνα γίνονται αυτά; Δεν συμβαίνουν σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες; Είναι κι αυτό άλλο ένα ζήτημα ελληνικής ιδιαιτερότητας; Δεν γίνονται αυτά στην Ευρώπη»;

Δύσκολα θα μπορούσα να σκεφτώ γκράφιτι ή συνθήματα στην πλατεία Τραφάλγκαρ –σε αντίθεση με την πλατεία Βικτωρίας– ή στην Αψίδα του Θριάμβου στο Παρίσι. Ούτε για αστείο. Ισως όμως θυμόμαστε τους βανδαλισμούς που έχει υποστεί κατά καιρούς η περίφημη Γοργόνα της Κοπεγχάγης. Αλλά αυτό ακριβώς είναι το ζήτημα: όταν βρεθεί ο απερίσκεπτος εκείνος που θα γράψει συνθήματα ή θα κάνει γκράφιτι στο γνωστό τοπόσημο της δανέζικης πρωτεύουσας, το γεγονός αυτομάτως γίνεται διεθνής είδηση. Προκαλεί. Εντυπωσιάζει. Ενοχλεί. Σοκάρει. Αντίθετα, για εμάς, ο βανδαλισμός εμβληματικών κτιρίων της αθηναϊκής πρωτεύουσας, μοιάζει με κανονικότητα.

«Τον συνηθίσαμε δεν αντιπροσωπεύει τίποτε /
σαν όλα τα πράγματα που έχετε συνηθίσει /
και σας μιλώ γι’ αυτόν γιατί δε βρίσκω /
τίποτε που να μην το συνηθίσατε».

Αυτά γράφει ο Σεφέρης στο ποίημά του «Αφήγηση» το 1940. Κάπως έτσι φαίνεται κι εμείς πως συνηθίσαμε στην ασχήμια, στη βρωμιά, στη βαρβαρότητα. Συνθήματα και κακόγουστα γκράφιτι στους τοίχους των κτιρίων της αθηναϊκής τριλογίας, και γιατί όχι, αύριο, στο μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη ή ακόμη και στον Παρθενώνα; Οπως φαίνεται, ούτε υπάρχει όριο ούτε υπάρχει και διάθεση από την πλευρά των κρατούντων να θέσουν όριο και να προστατεύσουν αυτήν την πόλη που ολοένα και περισσότερο εγκαταλείπεται στη βαρβαρότητα και στην κάθε μορφής βία. Κρίμα.

Ο Βαγγέλης Κούμπουλης είναι υποψήφιος διδάκτωρ Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του ΕΚΠΑ