Επανένταξη {LF}των αποφυλακισμένων

Είναι γνωστό ότι το 75% των ανθρώπων που αποφυλακίζονται, επιστρέφουν στις φυλακές μέσα σε 5 χρόνια! Μπορεί αυτό να αλλάξει; Οπως λέει ο επικεφαλής του «Δικτύου στήριξης φυλακισμένων και αποφυλακισμένων γυναικών», Κλήμης Πυρουνάκης: «Οι άνθρωποι βγαίνουν και ευρίσκονται στον αέρα. Την πρώτη ημέρα κοιμούνται σε ένα παγκάκι, τη δεύτερη κλέβουν ένα ψωμί, την τρίτη μέρα θα αναγκαστούν ή να πουλήσουν το κορμί τους ή να κάνουν διακίνηση ουσιών». Και αυτός είναι ο κανόνας και στις γυναίκες και τους άνδρες που αποφυλακίζονται παρ’ όλες τις φιλότιμες προσπάθειες του μοναδικού κρατικού οργανισμού «Επάνοδος» που προσπαθεί και αυτός να δώσει προσωρινή φιλοξενία, σίτιση, ενημέρωση για τα εργασιακά τους δικαιώματα.

Οι προκλήσεις για την κοινωνική επανένταξη των συνανθρώπων μας που έχουν περάσει ένα μικρότερο ή μεγαλύτερο διάστημα στις φυλακές είναι πολύ περισσότερες από την άμεση ανάγκη για στέγαση, φαγητό και μια μικρή χρηματική ενίσχυση για τις πρώτες εβδομάδες της ζωής τους μετά την αποφυλάκιση.

Η ψυχολογική τους στήριξη είναι μια πρώτη πρόκληση σε όλους αυτούς που παλεύουν με το άγχος, την απελπισία, την κατάθλιψη, την ντροπή, την εξάρτηση από τα ναρκωτικά. Η παρουσία ψυχολόγων και ψυχιάτρων τόσο στην περίοδο της κράτησης, όσο και αμέσως μετά την αποφυλάκιση είναι αποφασιστικής σημασίας για τη γρήγορη επανένταξή τους στην κοινωνία.

Η ανεύρεση εργασίας, οποιασδήποτε έντιμης εργασίας, είναι η δεύτερη πρόκληση. Τα ποσοστά υποτροπής στην παραβατικότητα είναι πολύ μειωμένα όταν ο αποφυλακισμένος βρει μια δουλειά για την οποία να ξυπνά καθημερινά ακόμα και αν ο μισθός είναι χαμηλός. Καλά είναι τα επιδοτούμενα προγράμματα κατάρτισης του ΟΑΕΔ αλλά καλύτερη θα ήταν η πρόσληψη για μόνιμη εργασία σε μια από τις πολλές μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες, Οργανισμούς, Τράπεζες στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Πολλοί από τους αποφυλακιζόμενους, ιδίως αυτοί που δεν έχουν ψυχιατρικά προβλήματα ή εξάρτηση από ουσίες, μπορούν άνετα να επανέλθουν σε εργασιακή κανονικότητα.

Η ομαλή επανασύνδεση των αποφυλακιζομένων με τις ίδιες τις οικογένειες και τα παιδιά τους είναι ένα άλλο ζητούμενο. Το ίδιο επιτακτική είναι η ανάγκη νομικής προστασίας και καθοδήγησής τους στην πλήρη διακοπή σχέσεων με άτομα και κακοποιητικούς συντρόφους που πολλές φορές υπήρξαν οι αίτιοι της έγκλησής τους στις φυλακές.

Τέλος, σημαντική πρόκληση είναι η έγκαιρη διαδικασία ενημέρωσης και προετοιμασίας για την ημέρα της αποφυλάκισης. Αυτή πρέπει να ξεκινάει μεθοδικά και εξατομικευμένα από πολύ νωρίς, από τις πρώτες εβδομάδες της κράτησης και όχι την τελευταία Παρασκευή της εξόδου από τη φυλακή.

Τα θέματα των φυλακισμένων και αποφυλακισμένων πρέπει να ενδιαφέρουν όλους μας και όχι να προσπαθούμε να το αγνοήσουμε γιατί απασχολούν τους άλλους, τους «κακούς» συνανθρώπους μας. Δεν είναι απίθανο στη ζωή μας να βρεθούμε και εμείς στη φυλακή για μια ανοησία μας συνειδητή ή ασυνείδητη, όπως συμβαίνει σε πολλούς (-ες) από τους σημερινούς έγκλειστους. Εξάλλου όσοι από εμάς πιστεύουμε στον Θεό και τη μεταθάνατο ζωή, το ενδιαφέρον και η επίσκεψή μας στους «αδελφούς μας τους ελάχιστους» για τις ανάγκες τους όταν είναι στη φυλακή ή όταν αποφυλακίζονται αποτελεί προϋπόθεση για να κληρονομήσουμε «την ητοιμασμένη βασιλεία από καταβολής κόσμου».

Ο καθηγητής Δημήτρης Λινός είναι Lecturer in Surgery Harvard Medical School, διευθυντής της Χειρουργικής Κλινικής του Ομίλου «ΥΓΕΙΑ» και εθελοντής ιερέας