ΣΕΛΙΔΟΔΕΙΚΤΗΣ

Georges Simenon

Αναμνήσεις του Μαιγκρέ

μετάφραση Αργυρώ Μακάρωφ, Αγρα, 2023

Οι «Αναμνήσεις του Μαιγκρέ» είναι ένα ιδιαίτερο βιβλίο στο πολυπληθές και ποικιλόμορφο έργο του Ζορζ Σιμενόν (1903 Βέλγιο – 1989 Ελβετία), που μπορεί να βοηθήσει τους επίδοξους συγγραφείς του αστυνομικού είδους, καθώς δεν είναι παρά ένα εγχειρίδιο στο οποίο παρουσιάζεται η «τέχνη της γραφής» με όλα τα μυστικά της. Και μολονότι γράφτηκε το 1950, διαθέτει ακόμα πολλές νόρμες του αστυνομικού είδους που, όσο και να έχουν προχωρήσει οι επιστήμες, θα εξακολουθούν να παραμένουν κλασικές για τους συγγραφείς αλλά και τους αναγνώστες που τις προτιμούν και τις αναδεικνύουν.

Με τους κανόνες του είδους ασχολήθηκαν πολλοί συγγραφείς, αρκεί να αναφερθούν οι Raymond Chandler, Elmore Leonard, Ronald Knox, S.S. Van Dine και η Patricia Highsmith, στο έργο της «Πώς να γράψετε ένα μυθιστόρημα αγωνίας (και δράσης)», μετάφραση Αγγελική Βασιλάκου, Πατάκης, 2007 και 2012.

Σ’ αυτό το χαριτωμένο και έξυπνα γραμμένο, με τον τρόπο του Σιμενόν, βιβλίο ο συγγραφέας αντιστρέφει τα πράγματα και τοποθετεί τον επιθεωρητή Μεγκρέ, τον ήρωά του, να αφηγείται τη σχέση του με τον συγγραφέα, καθώς μετατρέπεται από μυθοπλαστικός χαρακτήρας σε πρόσωπο με σάρκα και οστά, και παίρνει τη θέση του δημιουργού του, τον οποίο κρίνει, αναλύει τον τρόπο γραφής του, εντοπίζει τα τρωτά και τα δυνατά του σημεία, τις τεχνικές του αδυναμίες. Είναι ένα ακόμα παιχνίδι του πολυμήχανου Σιμενόν – στην αρχή της αφήγησης είναι ο Ζορζ Σιμ, αργότερα όμως γίνεται ο Σιμενόν –, που τολμάει να μιλήσει για τις όποιες αδυναμίες της γραφής του, να ειρωνευτεί τον παντογνώστη αφηγητή. Μέσω της αντιστροφής, ο ήρωας, ο Μεγκρέ, μεταμορφώνει την ασχήμια των δολοφόνων και των απατεώνων σε ένα γοητευτικό παιχνίδι που διεξάγεται μεταξύ της γάτας και του ποντικού, ενώ συγχέεται το πραγματικό με το μυθοπλαστικό, το αληθινό με το φανταστικό.

Ιδού μερικοί από τους κατά Σιμενόν κανόνες, κάποιες χρήσιμες και στοιχειώδεις αλήθειες: ο συγγραφέας πρέπει να είναι παρατηρητικός, να συγκρατεί τις χρήσιμες λεπτομέρειες και να τις αξιοποιεί, να εμπνέεται φυσικά από την πραγματικότητα, αλλά να προσέχει να μη θίγει συγκεκριμένα πρόσωπα· να διακρίνεται η ιστορία για την αντικειμενικότητα και την απλότητά της, να περιγράφεται με ακρίβεια το οικογενειακό περιβάλλον του αστυνόμου, όπως και του υπόπτου αλλά και του θύματος, να αναδεικνύεται η εποχή.

Η έκδοση είναι αφιερωμένη στη μνήμη του συγγραφέα Κώστα Καλφόπουλου (1956-2023), ο οποίος επρόκειτο να γράψει το Επίμετρο του βιβλίου.

Caryl Férey

Νορίλσκ

μετάφραση Αργυρώ Μακάρωφ, Αγρα, 2023

Ο Καρίλ Φερέ είναι συγγραφέας αστυνομικών και πολιτικών θρίλερ, οι ιστορίες των οποίων τοποθετούνται κάθε φορά και σε διαφορετικό μέρος του κόσμου. Είναι γνωστές οι ιστορίες του που πότε διαδραματίζονται στη Λατινική Αμερική, πότε στη Νέα Ζηλανδία αλλά και στην Αφρική. Εξάλλου, οι ταξιδιωτικές εντυπώσεις έχουν καταγραφεί ξεχωριστά και υποστηρίζουν το υπόλοιπο έργο του.

Το βιβλίο του με τον τίτλο «Νορίλσκ» γράφτηκε μετά την πρόταση που δέχτηκε από τις εκδότριές του, οι οποίες του πρότειναν να ταξιδέψει στην πιο κρύα και μολυσμένη πόλη του πλανήτη, η οποία βρίσκεται στη Σιβηρία, πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο, δυτικά του ποταμού Γενισέι, όπου οι κάτοικοι για δύο μήνες ζουν στο απόλυτο σκοτάδι και κατά τη διάρκεια του χειμώνα το κρύο αγγίζει τους -60 βαθμούς Κελσίου. Μολονότι η πιο βόρεια πόλη του κόσμου ιδρύθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1920, η επίσημη ημερομηνία ίδρυσής της θεωρείται το 1935, όταν σ’ αυτήν την απομακρυσμένη περιοχή δημιουργήθηκε από τον Στάλιν το γκουλάγκ, το στρατόπεδο εργασίας, για να εξορύσσονται από τους κρατουμένους το νικέλιο, το κοβάλτιο, ο χαλκός και άλλα σπάνια ορυκτά. Το ορυχείο λειτουργεί ακόμα και σήμερα και σ’ αυτό εργάζονται νέοι άνθρωποι – το προσδόκιμο ζωής είναι πολύ χαμηλό – κάτω από δυσμενείς καιρικές και περιβαλλοντικές συνθήκες, ενώ χρησιμοποιούν ως κατοικίες σαθρά σοβιετικού τύπου κτίρια. Παρ’ όλες τις δυσκολίες, οι κάτοικοι αυτής της σκοτεινής και δυσπρόσιτης περιοχής δέχονται τον ξένο, τον αφηγητή, του ανοίγονται με τον δικό τους τρόπο, και αυτός καταγράφει ό,τι βλέπει, ή ό,τι του επιτρέπεται να δει, και «μοιράζεται» με τον «συνταξιδιώτη» του, τον μυθιστορηματικό του ήρωα, τον μονόφθαλμο Μακ Κας, το Τέρας, το alter ego του δηλαδή, τις εντυπώσεις του, τις σκέψεις και τα συναισθήματά του.

Επειδή το χρονικό του ταξιδιού περιγράφεται με αμεσότητα, απλότητα και ειλικρίνεια, ο αναγνώστης παρασύρεται και ακολουθεί το οδοιπορικό του συγγραφέα στην κόλαση, και για έναν περίεργο λόγο τού αρέσει αυτή η καταβύθιση στο σκοτάδι, στα όρια του κόσμου. Είναι μια δοκιμή άραγε πριν από το τέλος;