Πρεμιέρες με πλούσιο πολιτικό παρασκήνιο

Το κινηματογραφικό Φεστιβάλ Βερολίνου, γνωστό και ως το πιο πολιτικό από τα τρία μεγάλα ευρωπαϊκά φεστιβάλ κινηματογράφου (τα άλλα δύο είναι των Καννών και της Βενετίας), σηκώνει αύριο το απόγευμα την αυλαία του με ταινία έναρξης τη «Small things like these» (Μικρά πράγματα σαν αυτά) του Τιμ Μίελαντς και πρωταγωνιστή τον Κίλιαν Μέρφι. Με οδηγό το ομότιτλο μυθιστόρημα της Κλερ Κίγκαν – κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο – η ταινία αναφέρεται στη συνένοχη σιωπή μιας μικρής ιρλανδικής πόλης απέναντι στην εκμετάλλευση των ορφανών κοριτσιών από την Καθολική Εκκλησία.

Και αυτή θα είναι μόνον η αρχή μιας σειράς από ταινίες και εκδηλώσεις πολιτικού χαρακτήρα που θα φωτίζουν διάφορα προβλήματα σε όλο τον κόσμο. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου που το ντουέτο στην κεφαλή του φεστιβάλ, η εκτελεστική διευθύντρια Μαριέτε Ρίσενμπεκ και ο καλλιτεχνικός διευθυντής Κάρλο Σατριάν που αποχωρούν μετά τη φετινή εκδήλωση καθώς λήγει το συμβόλαιό τους, παρουσίασαν το τελευταίο τους πρόγραμμα εκφράζοντας τη συμπαράστασή τους σε «όλα τα θύματα των ανθρωπιστικών κρίσεων στη Μέση Ανατολή και αλλού».

Πρόσθεσαν ότι «ανησυχούν που βλέπουν ότι ο αντισημιτισμός, η αντιμουσουλμανική δυσαρέσκεια και η ρητορική μίσους εξαπλώνονται στη Γερμανία και σε όλο τον κόσμο» και τόνισαν ότι το φεστιβάλ στοχεύει να επιτρέψει τον «ανοιχτό διάλογο» γύρω από τον πόλεμο στη Γάζα. Μία καλλιτεχνική κίνηση που αναδεικνύει αυτού του τύπου τις πολιτισμικές ανταλλαγές ονομάζεται «Tiny House Project» και είναι ένας χώρος συνάντησης που δημιουργήθηκε από τις 17 έως τις 19 Φεβρουαρίου στην Potsdamer Platz, την κύρια τοποθεσία της Μπερλινάλε. Το έργο σχεδιάστηκε με την Παλαιστινιο-Γερμανίδα Τζουχάνα Χασούν και την Ισραηλινο-Γερμανίδα Σάι Χόφμαν, που εδώ και αρκετά χρόνια εργάζονται μαζί για να εκπαιδεύσουν τους ανθρώπους σχετικά με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Ισραήλ – Παλαιστίνη

Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί επίσης συζήτηση με θέμα «Κινηματογραφική δημιουργία σε καιρούς συγκρούσεων», ενώ δεν θα απουσιάζουν οι ταινίες των οποίων η θεματική θα περιστρέφεται γύρω από αυτά τα καυτά ζητήματα. Το «Shikun» του ισραηλινού σκηνοθέτη Aμός Γκιτάι (με τον οποίο «ΤΑ ΝΕΑ» είχαν μια μεγάλης διάρκειας κουβέντα συμπτωματικά λίγο πριν από το ξέσπασμα της τελευταίας σύρραξης ανάμεσα στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη) παρουσιάζεται στην ενότητα Special Screenings της Berlinale και περιγράφεται ως «προσπάθεια δημιουργίας μιας πλατφόρμας για διάλογο στη Μέση Ανατολή». Στο τμήμα του «Πανοράματος», δύο έργα ακτιβισμού ασχολούνται επίσης με τη Μέση Ανατολή: τα ντοκιμαντέρ «No Other Land», που έγινε από μια παλαιστινιοϊσραηλινή συλλογικότητα και «Ημερολόγια από τον Λίβανο» της Mίριαμ Ελ Χατζ.

Χωρίς όλα αυτά να σημαίνουν ότι δεν υπάρχει και ο αντίποδας. Σάλο προκάλεσε η απόφαση του γκανέζου σκηνοθέτη Aγιο Tσαλιθάμπα να αποσύρει επίσημα τη δουλειά του από το τμήμα Forum Expanded του φεστιβάλ, διαμαρτυρόμενος για την υποστήριξη της Γερμανίας στο Ισραήλ εν μέσω του πολέμου στη Γάζα. Σε δήλωσή του που αναρτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τσαλιθάμπα ανακοίνωσε ότι συμμετέχει στο κάλεσμα «Strike Germany» για μποϊκοτάρισμα των γερμανικών πολιτιστικών ιδρυμάτων. Τέλος, έπειτα από έντονη κριτική στην ομάδα της Μπερλινάλε να συμπεριλάβει εκλεγμένους πολιτικούς του ακροδεξιού κόμματος Alternative für Deutschland μεταξύ των προσκεκλημένων τους στο γκαλά έναρξης, oι διευθυντές του φεστιβάλ αποφάσισαν τελικά να αποσύρουν την πρόσκληση των πέντε πολιτικών.